Đang chờ đèn đỏ dài ở ngã tư Nguyễn Văn Cừ, hay đứng lại bên đường Thanh Niên để chụp ảnh Hồ Tây, bạn vặn ga định đi tiếp thì xe im lặng, đồng hồ tối hoặc chỉ còn vài biểu tượng. Với người mới thuê, cảnh xe máy điện tự tắt nguồn như vậy dễ gây hoảng: hết pin chăng, hay xe hỏng giữa đường? Thực ra trong nhiều trường hợp, đó là một chức năng được hãng cài sẵn chứ không phải lỗi. Bài này giải thích vì sao xe tự ngắt khi đứng yên, cách phân biệt với hỏng hóc thật, và quan trọng nhất là các bước bật lại xe sao cho không gây nguy hiểm cho bạn và người xung quanh.
Vì sao xe máy điện tự tắt nguồn khi dừng lâu
Nhiều mẫu xe điện có chế độ tự ngắt hoặc chế độ chờ: khi xe đứng yên, không có thao tác vặn ga hay bóp phanh trong một khoảng thời gian, bộ điều khiển sẽ cắt điện ra động cơ, có xe tắt luôn màn hình. Khoảng thời gian này tùy mẫu, mỗi hãng cài một kiểu, có xe không có chức năng này.
Hãng thiết kế như vậy vì hai lý do chính:
- An toàn. Xe điện không có tiếng máy nổ. Khi xe đứng yên mà vẫn bật nguồn, người lái rất dễ quên và vô tình chạm tay ga, xe lao đi ngay. Tự ngắt sau một lúc không dùng là lớp bảo vệ cho thói quen hay quên này.
- Tiết kiệm pin. Màn hình, đèn và bộ điều khiển vẫn tiêu điện khi xe chờ. Tự ngắt giúp pin không hao vô ích khi bạn để xe bật rồi đi đâu đó.
Thói quen chủ động tắt nguồn mỗi lần đỗ vẫn là cách tốt nhất, như đã nói trong bài quên tắt nguồn xe máy điện khi dừng. Bài này nói về chiều ngược lại: xe tự tắt khi bạn chưa muốn.
Xe điện tự ngắt khi dừng lâu hay đang báo lỗi
Trước khi bật lại, nên nhận ra mình đang gặp trường hợp nào. Chế độ chờ thường có những đặc điểm sau:
- Xe tắt khi đang đứng yên, sau một lúc không đụng tới ga hay phanh.
- Trước đó xe chạy bình thường, đồng hồ không hiện biểu tượng cảnh báo.
- Tắt khóa rồi mở lại hoặc bấm nút nguồn thì xe lên lại ngay, chạy như cũ.
Ngược lại, những dấu hiệu sau gợi ý có vấn đề thật, cần báo chủ xe:
- Xe tắt khi đang chạy, hoặc mất lực đột ngột giữa đường.
- Đồng hồ hiện đèn báo lỗi, biểu tượng nhấp nháy lạ, hoặc vạch pin tụt bất thường.
- Bật lại nhiều lần vẫn không lên, hoặc lên rồi tắt ngay.
- Có mùi khét, tiếng tách tách, hộp pin nóng hơn mọi ngày.
Nếu xe tắt hẳn khi đang chạy, đèn và đồng hồ cùng tối, hãy xem thêm bài đang chạy bỗng tắt hết đèn đồng hồ, vì đó là tình huống khác hẳn chế độ chờ.
Bật lại nguồn xe máy điện an toàn: từng bước
Điều quan trọng nhất: không khởi động lại khi đang đứng giữa làn xe. Xe điện vừa bật nguồn có thể phản ứng ngay với tay ga, nên mọi thao tác nên làm ở chỗ an toàn.
Bước 1: Dắt xe vào lề
Nếu xe tắt lúc đang chờ đèn đỏ giữa dòng, đừng loay hoay bấm nút tại chỗ. Xuống xe, dắt sát vào lề phải hoặc lên vỉa hè chỗ không có người đi bộ. Trên những trục đông như Nguyễn Văn Cừ, Trần Khát Chân hay quanh vòng xuyến chân cầu Chương Dương, xe phía sau sẽ chịu vòng tránh nếu bạn giơ tay ra hiệu và dắt xe đi ngay.
Bước 2: Tắt khóa hẳn rồi mở lại
Vặn chìa về vị trí tắt, hoặc bấm nút nguồn để tắt hẳn theo hướng dẫn của xe đó, chờ một chút rồi mở lại. Xe dùng thẻ từ hay chìa thông minh thì làm theo cách chủ xe đã chỉ lúc nhận. Nếu chưa nắm, đây là câu nên hỏi ngay khi nhận xe.
Bước 3: Kiểm tra chân chống
Nhiều xe điện có cảm biến chân chống: chân chống còn hạ thì xe không cho chạy. Gạt chân chống lên hẳn trước khi thử. Cách các chức năng an toàn này phối hợp được nói kỹ ở bài nút P, chế độ lùi và chân chống ngắt điện.
Bước 4: Bóp phanh khi bật nguồn
Nhiều xe yêu cầu bóp phanh khi bật nguồn hoặc khi bấm nút chuyển sang chế độ sẵn sàng chạy. Đây cũng là thói quen tốt: tay đang giữ phanh thì xe không thể lao đi bất ngờ.
Bước 5: Không vặn ga trong lúc bật
Để tay ga ở vị trí nghỉ hoàn toàn khi mở khóa. Một số xe phát hiện tay ga đang bị vặn lúc khởi động sẽ báo lỗi và không cho chạy, số khác thì có thể giật mạnh. Chỉ vặn ga nhẹ khi đồng hồ đã sáng đủ, chân chống đã gạt lên và bạn đã ngồi vững, nhìn đường.
Bước 6: Quan sát rồi mới nhập dòng
Bật xi nhan, nhìn gương và ngoái lại, chờ khoảng trống rồi mới tách lề. Xe điện tăng tốc nhanh ngay từ khi đứng yên, nên vặn ga từ từ.
Mẹo để xe ít tự tắt giữa phố
- Khi biết sẽ chờ lâu, ví dụ đứng đợi bạn trước cổng chợ Long Biên, hãy chủ động tắt nguồn và gạt chân chống, đến lúc đi mới bật lại theo các bước trên.
- Lúc nhận xe, hỏi chủ xe chiếc này có chế độ tự ngắt không và bật lại thế nào. Mỗi mẫu một khác, hỏi trước đỡ lúng túng.
- Để ý mức pin. Pin yếu có thể khiến xe chuyển sang chế độ hạn chế, dễ nhầm với tự ngắt.
Hai tình huống cần thêm chút chú ý:
- Khi chở người ngồi sau, dặn trước rằng nếu xe tắt giữa đường thì cả hai cùng xuống, dắt xe vào lề rồi mới bật lại. Người ngồi sau không nên ngồi yên trên xe trong lúc bạn thao tác, vì xe nặng hơn và khó giữ thăng bằng khi dắt.
- Đi qua cầu Long Biên hay các dốc lên cầu, tránh dừng lâu trên đoạn dốc. Nếu xe tắt ở đó, bóp chặt phanh trước khi làm gì khác để xe không trôi lùi.
Khi nào gọi chủ xe
Nếu đã làm đủ các bước mà xe vẫn không lên nguồn, hoặc lên rồi tắt ngay, đừng thử liên tục. Để xe ở chỗ an toàn, ghi lại đồng hồ hiện gì, rồi gọi 0942467674 để được hướng dẫn. Bài xe máy điện bật khóa mà không chạy có danh sách những điểm nên xem trước khi gọi.
Tóm lại
Xe điện tự ngắt khi đứng yên lâu thường là chế độ chờ, không phải hỏng. Bật lại thì dắt vào lề, tắt khóa rồi mở lại, gạt chân chống, bóp phanh và không chạm ga. Các bài khác về xe điện được gom ở mục xe máy điện, còn kinh nghiệm chung về xe cho thuê nằm trong chuyên mục xe máy.