Mùa hoa cuối thu, nhiều người thuê xe máy điện đi chụp ảnh ở các bãi ven sông Hồng, và câu hỏi hay gặp nhất là xe máy điện đi đường cát có ổn không. Đoạn nhựa ra tới chân đê thì xe chạy êm, nhưng vài chục mét lối mòn đất mềm, cát xốp dẫn xuống vườn hoa lại dễ khiến chiếc xe nặng, không có số, lún bánh sau giữa chừng. Bài này nói về cách chọn lối, giữ ga trên nền mềm, và lúc nào nên tắt nguồn, dắt bộ.
Xe máy điện khác xe xăng thế nào trên nền mềm
Kỹ thuật chung trên cát (ga đều, không dừng giữa vệt cát, tay lái lỏng) đã có trong bài xe số đi đường cát xuống bãi sông Hồng. Với xe điện, có mấy điểm khác cần nắm trước.
- Lực kéo đến ngay khi vặn ga. Động cơ điện đẩy bánh sau gần như tức thì, không có độ trễ của máy xăng. Trên cát, một cú vặn hơi mạnh đủ làm bánh quay trượt trước khi xe kịp nhích.
- Không có số để chọn. Thứ duy nhất bạn điều chỉnh được là cổ tay và chế độ lái.
- Xe nặng, khối pin nằm thấp. Xe vững trên nhựa, nhưng một khi đã lún thì rất khó nhấc.
- Động cơ, pin và dây điện gần mặt đất. Bùn nhão, vũng nước đọng là thứ cần tránh hơn hẳn so với xe xăng.
Nếu xe có chế độ lái tiết kiệm, chuyển sang chế độ đó trước khi xuống bãi để lực kéo dịu hơn. Xem thêm bài chế độ lái trên xe máy điện.
Đọc lối xuống bãi trước khi đưa xe vào
Các bãi ven sông Hồng phía Tây Hồ và Long Biên đều có lối mòn do người trồng màu, làm vườn hoa đi lại. Bãi đá sông Hồng nằm ở ngõ 264 Âu Cơ, phường Nhật Tân, phía Tây Hồ; khách đi vào từ phố Âu Cơ, qua ngõ, tới khu vườn có chỗ để xe. Lối kiểu đó, có người trông xe, có vệt bánh đều đặn, là lối nên dùng.
Những chỗ không nên đưa xe vào, dù ảnh trên mạng trông đẹp:
- Khu khai thác cát, bến bãi tập kết vật liệu. Có xe tải, máy xúc, nền cát vừa đổ rất xốp, và không dành cho khách tham quan.
- Mép nước và dải bùn sát sông. Đất phù sa ướt vừa trơn vừa dính, bờ có thể sạt.
- Lối có biển cấm, dây chăng hoặc cổng đóng. Tôn trọng biển báo, không tìm đường vòng.
- Luống hoa, ruộng màu đang trồng. Bánh xe nặng đè lên là làm hỏng công sức người khác.
Cát màu sáng, khô, đi bộ thấy lún gót là loại khó nhất. Đất sẫm, ẩm vừa, giẫm lên thấy chặt thường đi được. Chỗ bóng nước, có vũng đọng hay vệt bánh sâu đầy nước thì bỏ qua. Chưa chắc thì dựng xe ở đầu lối, đi bộ vài chục bước xem mặt đất trước.
Xe máy điện đi đường cát: giữ ga đều, không quay bánh tại chỗ
Vào cát khi xe đã có đà nhẹ
Đừng dừng hẳn trước vệt cát rồi mới vặn ga. Để xe lăn chậm từ đoạn đất cứng, tốc độ chừng người đi bộ nhanh, rồi giữ nguyên tay ga khi bánh trước chạm cát. Xe có sẵn chút đà sẽ ít lún hơn xuất phát từ chỗ đứng yên.
Giữ cổ tay cố định
Tì nhẹ cổ tay để giữ tay ga ở một mức, không nhích thêm khi thấy xe chậm. Cảm giác xe hơi ì là bình thường trên cát. Vặn thêm thì lực tức thì dồn vào bánh sau và bánh bắt đầu đào xuống.
Thân người và tay lái
Ngồi lùi về sau một chút để bánh sau bám hơn. Hai tay cầm lái lỏng, để bánh trước tự theo vệt cát, mắt nhìn chỗ đất cứng phía trước. Đoạn cát dài thì người ngồi sau nên xuống đi bộ ngay từ đầu lối.
Giảm tốc bằng cách nhả ga từ từ
Bóp phanh trước gấp trên nền mềm làm bánh trước cắm xuống, xe đổ nghiêng rất nhanh. Muốn chậm lại thì nhả ga từ từ, dùng phanh sau nhẹ. Một số xe có phanh tái sinh khi nhả ga, nên làm quen độ hãm này trên đường nhựa trước.
Khi xe điện bị sa lầy cát: tắt nguồn rồi mới dắt
Dấu hiệu xe bắt đầu sa: tay ga vẫn giữ mà xe không tiến, đuôi xe lắc nhẹ, động cơ rít khác thường, bánh sau hất cát ra phía sau. Phản xạ tự nhiên là rồ ga cho xe thoát, nhưng đó chính là việc không nên làm. Bánh quay trượt sẽ đào sâu thêm, động cơ làm việc nặng mà xe không đi.
Làm theo thứ tự:
- Nhả ga hoàn toàn, hai chân chống xuống, giữ xe thẳng.
- Người ngồi sau xuống trước, mang luôn túi đồ, chân máy ảnh ra chỗ đất cứng.
- Tắt nguồn xe trước khi rời yên. Để nguyên nguồn khi đứng cạnh xe thì chỉ cần chạm nhầm tay ga là xe chồm lên.
- Đứng bên trái, hai tay giữ tay lái, dắt thẳng về nền cứng gần nhất, thường là đường vừa đi vào.
- Có người phụ thì đẩy ở yên sau, đều nhịp với người dắt.
Không nhấc đuôi xe giật mạnh để thoát hố, xe nặng dễ đổ và đau lưng. Lún sâu hoặc ở xa lối vào thì nhờ người trông bãi, hoặc gọi tiệm hỏi hướng xử lý.
Nước và bùn: không thử với xe điện
Sau mưa, lối mòn ven bãi thường có vũng nước đọng. Nguyên tắc đơn giản: không lội nước, không để động cơ hay hộp pin ngập. Vũng nước chắn lối duy nhất thì quay lại. Ranh giới an toàn được nói kỹ trong bài xe máy điện thuê qua vùng nước sâu. Bùn bám vào bánh và phanh cũng làm phanh kém ăn, nên ra tới đường nhựa hãy chạy chậm, bóp thử phanh vài lần trước khi hòa vào dòng xe trên đường Âu Cơ.
Lên lại mặt đê và kiểm tra xe
Đoạn từ bãi lên đê thường là dốc ngắn phủ cát mỏng trên nền bê tông, chỗ bánh sau dễ trượt nhất. Giữ ga nhẹ, đều từ chân dốc, không dừng giữa dốc; thấy bánh quay trượt thì tắt nguồn và dắt lên. Tới nơi, dừng chỗ an toàn, nhìn xem bánh sau có bám bùn dày không, phanh có ăn không, đồng hồ có báo lỗi lạ không. Không xịt nước mạnh vào động cơ hay hộp pin; lau khô và báo tiệm khi trả xe. Nếu đồng hồ báo lỗi, gọi tiệm qua số 0942467674 trước khi đi tiếp.
Tóm lại
Xe máy điện đi được lối mòn đất, cát chặt ven sông Hồng nếu bạn chọn đúng lối có người qua lại, giữ ga thật đều và chấp nhận đi chậm. Tránh khu khai thác cát, bến bãi tập kết và mép nước. Bánh sau bắt đầu sa thì nhả ga, tắt nguồn và dắt, không rồ ga. Muốn kết hợp với mùa hoa, xem bài cúc họa mi ở Nhật Tân. Các bài khác về xe điện nằm ở mục xe máy điện, kinh nghiệm chung có trong chuyên mục xe máy.