Bạn chạm tay vào khung xe hay tay lái và thấy tê râm ran, nhất là khi xe đang cắm sạc hoặc vừa đi mưa về. Nếu nghi xe máy điện bị rò điện, đừng chạm lại để “thử cho chắc”. Tê tay khi chạm xe điện không phải chuyện bình thường, và nguy cơ thường nằm ở phía bộ sạc cắm điện 220V nhiều hơn ở bản thân chiếc xe. Bài này giải thích vì sao, việc cần làm ngay, những dấu hiệu khác nên dừng dùng xe và cách báo chủ xe.
Xe máy điện bị rò điện: vì sao tê tay là bất thường
Quy chuẩn QCVN 14:2024/BGTVT về xe mô tô, xe gắn máy yêu cầu khung xe, tay lái, vỏ hộp pin và vỏ động cơ của xe điện phải được cách điện, với điện trở cách điện không nhỏ hơn 2 MΩ. Các bộ phận mang điện phải được che kín, và xe phải tự ngắt điện khi có ngắn mạch. Nói cách khác, một chiếc xe bình thường không thể làm tay bạn tê khi chạm vào khung.
Pin xe máy điện có điện áp không nhỏ. Theo hướng dẫn của hãng, pin VinFast Evo là 76,8V, Flazz 64V, Feliz 72V, Klara S và Theon 50,4V; Dat Bike Weaver++ dùng pin 72V. Hướng dẫn VinFast Evo, Flazz và Feliz có cảnh báo: điện áp hệ thống trên xe cao hơn 60V có thể gây nguy hiểm và gây thương tích khi tiếp xúc với cơ thể. Mốc 60V là ranh giới kỹ thuật dùng trong quy định về điện áp cao trên ô tô, xe máy điện, không có nghĩa dưới mức đó thì chạm vào là an toàn, nhất là khi da ướt.
Nguy cơ lớn hơn nằm ở phía sạc 220V
Bộ sạc cắm vào điện lưới 220V. Báo VnExpress giải thích dây tiếp địa giúp dẫn dòng rò từ bộ sạc hoặc mạch điện xuống đất, hạn chế tối đa nguy cơ giật; dùng phích chuyển từ ba chấu sang hai chấu là bỏ mất lớp bảo vệ này. Trong bài, một bạn đọc dùng phích chuyển như vậy, sau vài phút ổ cắm nổ, bốc khói và phích chuyển chảy nhựa. Bài báo khuyên lắp aptomat chống giật hoặc cầu dao tự động trong tủ điện tổng để tự ngắt khi có dòng rò.
Hướng dẫn VinFast Evo cũng cảnh báo kết nối sạc khi có nước hoặc bụi trong cổng sạc và phích cắm có thể gây hỏa hoạn hoặc điện giật, và dặn không dùng ổ cắm, dây điện, bộ sạc có dấu hiệu hư hỏng. Hậu quả có thể rất nặng: tháng 9/2025, ở Đắk Lắk, một thiếu niên 14 tuổi bị điện giật tử vong khi đang cắm sạc xe đạp điện ở nhà. Báo chí chưa nêu nguyên nhân cụ thể.
Thấy tê tay: làm gì ngay
Nếu xe đang cắm sạc:
- Không chạm vào xe và bộ sạc, nhất là khi tay ướt hoặc đứng chỗ ẩm.
- Tắt công tắc ổ cắm hoặc ngắt aptomat trước, rồi mới rút phích điện và giắc sạc.
- Không cắm sạc lại, kể cả ở ổ khác.
Nếu xe đang đi hoặc vừa đi mưa:
- Dừng xe ở chỗ khô, tắt nguồn.
- Không chạy tiếp, không chạm lại để kiểm tra.
- Không đi xe qua mưa, đường ngập trong lúc chờ chủ xe.
Nếu có người bị điện giật, phải ngắt nguồn điện trước rồi mới chạm vào họ, sau đó gọi cấp cứu 115.
Những dấu hiệu khác nên dừng dùng xe
Không chỉ tê tay, các dấu hiệu sau cũng là lý do ngừng sạc hoặc ngừng chạy:
- Mùi khét hoặc khói lúc sạc; hướng dẫn VinFast nói phải ngừng sạc ngay.
- Pin nóng bất thường khi sạc; Cục Cảnh sát PCCC và CNCH khuyên lập tức rút điện.
- Cổng sạc hoặc chân cắm pin có nước, gỉ.
- Ổ cắm nứt, lỏng, phích cắm nóng chảy.
- Quạt bộ sạc kêu to, bộ sạc nóng quá mức.
Nếu cầu dao trong nhà nhảy mỗi lần cắm sạc, đó cũng là dấu hiệu có vấn đề; xem bài cầu dao nhảy khi cắm sạc xe máy điện ở nhà trọ.
Không tự sửa
VinFast dặn không tự sửa pin khi có sự cố, không tự mở, tháo pin, kể cả pin đã hỏng, và không lắp thêm thiết bị điện khi chưa được hãng cho phép. Với xe thuê, cũng đừng tháo vỏ bộ sạc, quấn băng dính vào dây hay chân cắm rồi dùng tiếp. Những việc đó vừa nguy hiểm vừa có thể làm hỏng thêm.
Sạc sao cho an toàn khi thuê xe
- Chỉ dùng bộ sạc đi kèm xe, cắm trực tiếp vào ổ chắc chắn, không dùng phích chuyển hay ổ chia.
- Sạc ở chỗ khô ráo, thoáng, không sạc dưới mưa.
- Sau khi đi, chờ pin nguội rồi mới sạc. Cục Cảnh sát PCCC khuyên chờ khoảng 20 phút; hướng dẫn VinFast Evo nói nếu pin từ 45 độ C trở lên thì nên chờ khoảng một giờ.
- Không sạc qua đêm khi không có người trông, không để bộ sạc trong cốp khi đang sạc.
Xe vừa đi mưa về thì chờ bao lâu mới sạc có ở bài xe máy điện vừa đi mưa về có sạc ngay được không. Khi sạc ở nơi công cộng, xem thêm bài sạc pin xe máy điện ở trạm công cộng, còn chuyện chạy xe lúc trời mưa có ở bài xe máy điện thuê chạy lúc mưa có an toàn không.
Báo chủ xe thế nào
Gọi ngay, nói rõ thời gian và nơi xảy ra, xe đang sạc hay không, trời khô hay ướt, bạn chạm vào bộ phận nào và có thấy mùi, khói gì không. Chụp ảnh cổng sạc, ổ cắm và bộ sạc nếu chụp được mà không phải chạm vào. Đừng dùng lại xe cho tới khi chủ xe kiểm tra hoặc đổi xe khác.
Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; xe máy điện chưa có giá ngày cố định nên bạn liên hệ Nguyễn Tú để kiểm tra giá hiện tại, tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Các bài khác về dòng xe này có ở chuyên mục xe máy điện, còn thông tin chung về các dòng xe ở mục xe máy.