Sáng ra xuống hầm gửi xe hay ra sân chung cư, bạn thấy dưới chiếc xe thuê có một vệt ướt và lo xe máy bị chảy dầu dưới gầm. Thực tế, vệt đó có thể là nhớt, xăng, nước làm mát, dầu phanh, hoặc chỉ là nước ngưng vô hại từ ống xả. Mỗi loại có mức độ nguy hiểm khác nhau, và có loại tuyệt đối không được nổ máy. Bài này hướng dẫn cách nhận ra từng loại chỉ bằng mắt và mũi, rồi quyết định đi tiếp hay gọi cửa hàng. Cách nhìn áp dụng chung cho xe số, xe ga ở mọi loại bãi đỗ.
Trước hết: vệt đó có đúng là của xe bạn không
Ở hầm gửi xe chung cư hay bãi khách sạn tại Cầu Giấy, Hoàng Mai hay Long Biên, nền thường loang lổ vết dầu cũ của những chiếc xe đỗ trước. Nước điều hòa nhỏ từ trần hầm, nước mưa từ xe bên cạnh cũng tạo vệt giống hệt. Vì vậy hãy kiểm tra ba điều:
- Vệt còn ướt hay đã khô cứng? Vệt đen khô, bám bụi thường là vết cũ của nền.
- Vệt nằm đúng dưới bộ phận nào của xe? Dưới lốc máy, dưới ống xả, sát bánh xe hay dưới bình xăng.
- Trên xe có ướt tương ứng không? Nhìn ngược lên chỗ phía trên vệt: có giọt đọng, có lớp dầu bóng hay bụi bám ướt không.
Nếu vẫn chưa chắc, dắt xe sang một chỗ nền sạch, lót một tờ bìa các tông hoặc giấy báo bên dưới và để xe đứng một lúc. Giọt mới rơi lên giấy sẽ cho bạn màu sắc rõ hơn nhiều so với nền xi măng.
Xe máy bị chảy dầu dưới gầm: nhận ra từng loại qua màu và mùi
Chấm nhẹ một mẩu giấy ăn vào vệt, đừng chấm bằng tay trần. Nhìn màu trên giấy và ngửi ở khoảng cách vừa phải.
Nhớt máy: nâu hoặc đen, trơn, bám dai
- Màu: nhớt mới màu vàng nâu, nhớt đã dùng lâu ngả nâu đậm hoặc đen.
- Cảm giác: trơn, nhờn, thấm vào giấy thành quầng loang và không bay hơi.
- Mùi: mùi dầu máy, không gắt như xăng.
- Vị trí: thường dưới lốc máy, quanh ốc xả nhớt, hoặc dưới hộp số bên trái với xe ga.
Rỉ nhớt nhẹ vài giọt chưa phải tình huống khẩn cấp, nhưng nếu nhớt rỉ đều thì xe có thể thiếu nhớt bôi trơn sau vài ngày chạy. Đừng tự châm hay siết ốc; chụp ảnh và báo cửa hàng để được kiểm tra.
Xăng: mùi đặc trưng, bay hơi nhanh
- Màu: gần như trong, đôi khi hơi ngả vàng nhạt.
- Cảm giác: loãng, không nhờn, vệt trên nền khô đi khá nhanh.
- Mùi: mùi xăng rõ, ngửi từ xa đã thấy.
- Vị trí: dưới bình xăng, quanh khu vực chế hòa khí hoặc kim phun, dọc ống dẫn xăng.
Đây là loại phải xử lý cẩn thận nhất. Nếu mùi xăng nồng và vệt loang rộng hoặc vẫn đang nhỏ giọt: không nổ máy, không bật khóa điện, không hút thuốc, không bật lửa hay dùng thứ gì có tia lửa gần đó. Báo ngay bảo vệ hầm gửi xe để họ hỗ trợ giữ khu vực thông thoáng, rồi gọi cửa hàng. Xử lý chi tiết khi xăng ướt quanh bình có trong bài xe thuê có mùi xăng hoặc ướt quanh bình xăng.
Nước làm mát: thường có màu, chỉ ở xe làm mát dung dịch
- Màu: thường có màu, xanh hoặc hồng tùy loại dung dịch.
- Cảm giác: loãng như nước nhưng hơi nhờn khi miết trên giấy.
- Vị trí: phía trước lốc máy, quanh két nước hoặc bình chứa phụ.
Chỉ những xe làm mát bằng dung dịch mới có loại chất lỏng này. Nhiều xe số phổ thông làm mát bằng gió nên sẽ không có; nếu không rõ xe mình thuộc loại nào, hãy hỏi tiệm. Mất nước làm mát lâu ngày khiến máy nóng quá mức. Bạn có thể xem cách đọc mức bình chứa phụ trong bài kiểm tra nước làm mát xe tay ga thuê, nhưng đừng mở nắp két khi máy còn nóng.
Dầu phanh: gần bánh xe, ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn
- Màu: thường trong hoặc ngả vàng, có thể sẫm hơn nếu dầu đã cũ.
- Cảm giác: hơi nhờn, trơn.
- Vị trí: sát bánh trước hoặc bánh sau, quanh cụm phanh đĩa, hoặc chảy xuống từ bình dầu phanh trên tay lái.
Vệt dầu phanh là tín hiệu không được chạy tiếp. Rò dầu phanh làm phanh yếu dần, có lúc bóp tay phanh thấy mềm, sâu bất thường. Dầu phanh dính lên đĩa còn làm phanh trượt. Hãy để xe nguyên chỗ và gọi cửa hàng. Dấu hiệu đi kèm ở tay phanh được mô tả trong bài tay phanh xe máy bị mềm bất thường.
Nước ngưng từ ống xả: trong, không mùi, bình thường
- Màu: trong suốt như nước lã.
- Mùi: không mùi, hoặc chỉ thoảng mùi khí xả.
- Vị trí: đúng dưới đầu ống xả.
Sau chuyến đi ngắn, nhất là sáng sớm trời lạnh hay ẩm như những ngày nồm ở Hà Nội, hơi nước trong khí xả ngưng lại và nhỏ thành vài giọt. Đây là hiện tượng bình thường, xe không có vấn đề gì.
Mức độ nguy hiểm và có được chạy tiếp không
- Không nổ máy, không chạy: rò xăng nhiều, mùi nồng hoặc còn nhỏ giọt; vệt dầu phanh sát bánh xe.
- Không chạy xa, báo tiệm trước khi đi: nhớt rỉ đều thành vũng, nước làm mát mất rõ.
- Đi bình thường: nước ngưng trong, không mùi dưới ống xả; vệt cũ trên nền không phải của xe bạn.
Khi lưỡng lự giữa hai mức, hãy chọn mức an toàn hơn. Một cuộc gọi luôn rẻ hơn rủi ro mất phanh giữa phố.
Chụp ảnh và báo cửa hàng thế nào
Để tiệm đánh giá nhanh qua điện thoại, chuẩn bị:
- Một ảnh toàn cảnh xe và vệt bên dưới, thấy rõ vệt nằm ở vị trí nào so với xe.
- Một ảnh cận vệt, kèm mẩu giấy ăn đã chấm để thấy màu.
- Một ảnh chụp ngược lên phần xe phía trên vệt, có bật đèn pin điện thoại.
- Mô tả mùi bằng lời: mùi xăng, mùi dầu máy, hay không mùi.
Gọi số 0942467674 hoặc gửi ảnh qua Zalo, nói rõ xe đang ở hầm gửi xe hay sân chung cư nào. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở từ 09:00 đến 21:00. Phương án kiểm tra hoặc đổi xe, thời gian và chi phí nếu có đều được trao đổi trước. Đừng tự siết ốc, tự châm dầu hay mang xe tới tiệm sửa khác khi chưa báo.
Thói quen soi gầm cũng nên có ngay từ lúc nhận xe; cách nhìn ban đầu được nói trong bài ngửi mùi xăng và soi rò rỉ dưới gầm khi nhận xe.
Một vệt ướt dưới gầm không phải lúc nào cũng đáng lo, nhưng luôn đáng nhìn kỹ trước khi nổ máy. Các bài chăm xe khác nằm trong chuyên mục bảo dưỡng xe máy, còn kinh nghiệm chọn và đi xe được gom ở trang xe máy.