Lốp sau xe máy mòn nhanh hơn lốp trước là điều nhiều người thuê xe dài hạn nhận ra khi nhìn hai bánh cạnh nhau: bánh sau đã nhẵn gai trong khi bánh trước trông còn như mới. Người hay chở người hoặc chở đồ thường thấy rõ hơn. Bài giải thích vì sao, vì sao không đảo lốp trước sau như ô tô, cách theo dõi hai lốp riêng và việc cần báo tiệm. Đây là mô tả chung, không thay lời của tiệm.
Bài không biết lốp xe của bạn thuộc hãng nào, đã chạy bao lâu và tiệm thay lốp theo mốc nào. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Lốp sau xe máy mòn nhanh: bánh sau là bánh dẫn động
Trang Motorcycle.com nói rằng vì bánh sau là bánh dẫn động nên lốp sau thường mòn sớm hơn, để lốp trước còn dùng được lâu hơn. Hãng Avon giải thích thêm rằng bánh sau chịu lực kéo còn bánh trước chịu lực phanh, hai lực gần như ngược nhau.
Xe tay ga cũng vậy: lực từ động cơ truyền ra bánh sau mỗi lần bạn vặn ga. Ở Hà Nội, xe dừng đi liên tục ở ngã tư, mỗi lần đèn xanh bạn tăng tốc lại một lần, nên bánh sau chịu nhiều lần kéo. Bài không có số liệu về mức mòn của từng xe, chỉ nêu lý do.
Tải trọng dồn về bánh sau: chở người và chở đồ
Sách hướng dẫn Air Blade bản Việt Nam ghi hai mức áp suất lốp: một mức khi chỉ người lái và một mức khi chở thêm người ngồi sau. Ở mức chỉ người lái, lốp sau được ghi áp suất cao hơn lốp trước, ví dụ 200 kPa cho lốp trước và 225 kPa cho lốp sau. Đây là sách của một đời xe; xe của bạn có thể khác, hãy xem tem trên xe.
Sách cũng dặn không chở quá tải trọng cho phép. Người hay chở người và chở đồ làm bánh sau chịu tải nhiều hơn, nên cần giữ đúng áp suất và theo dõi lốp sau sát hơn.
Vì sao không đảo lốp trước sau như ô tô
Hãng Dunlop nói lốp xe máy được thiết kế để làm việc theo vị trí vì lực tải, lực lái và lực phanh khác nhau, nên lốp trước chỉ lắp ở bánh trước, lốp sau chỉ lắp ở bánh sau, trừ loại thiết kế riêng, và phải theo mũi tên chiều quay. Sách Air Blade bản Việt Nam ghi mã lốp trước và lốp sau khác nhau cho cùng một xe.
Nhiều lốp còn có hoa gai trước và sau khác nhau. Bài mũi tên chiều quay trên hông lốp xe máy: vì sao lắp ngược chiều hoặc lẫn lốp trước, lốp sau là sai nói cách đọc chiều lắp. Vì vậy đừng nhờ thợ đảo lốp trước sau để cho mòn đều.
Theo dõi hai lốp riêng: nhìn mặt gai và hỏi tiệm cách đọc độ mòn
Hãy xem hai lốp như hai bộ phận riêng. Sách Air Blade bản Việt Nam dặn kiểm tra lốp xem có dấu hiệu mòn bất thường trên bề mặt tiếp xúc không, và ghi độ sâu gai tối thiểu trong phần thông số kỹ thuật. Nhờ tiệm chỉ cho bạn cách nhìn mức mòn trên chính lốp xe thuê.
Hãy nhìn cả hai bên mặt gai, không chỉ ở giữa. Mòn đều ở giữa là chuyện thường của bánh dẫn động; mòn lệch một bên hoặc mòn vẹt từng mảng là điều nên báo tiệm.
Áp suất đúng cho từng lốp: kiểm tra khi lốp nguội
Hãng Michelin khuyên kiểm tra áp suất khi lốp nguội, định kỳ hai tuần một lần và trước các chuyến đi xa. Lốp được coi là nguội khi xe đã dừng khá lâu hoặc mới chạy một quãng ngắn với tốc độ thấp. Hai lốp có áp suất khác nhau, nên đo từng lốp riêng, đừng bơm cả hai cùng một mức.
Lốp non mòn nhanh và gây bất ổn: Haynes nhắc lốp thiếu hơi võng nhiều hơn, tạo bất ổn và rung, nhất là ở tốc độ cao. Bài bơm lốp xe tay ga ở hàng sửa ven đường: đọc tem áp suất và tránh bơm quá căng hoặc quá non nói cách đọc tem.
Mòn nhanh bất thường: các nguyên nhân khác ngoài việc là bánh dẫn động
Nếu lốp sau mòn nhanh hơn mức thường gặp, hãy nghĩ tới các khả năng khác. Áp suất thấp kéo dài. Thói quen vặn ga mạnh và phanh gấp; sách Air Blade bản Việt Nam dặn tránh điều này trong năm trăm ki-lô-mét đầu và lái xe cẩn thận. Bánh mất cân bằng, vì Continental nói bánh mất cân bằng làm mòn lốp sớm.
Bài không đoán được nguyên nhân với xe của bạn. Hãy ghi lại mức mòn của hai lốp bằng ảnh và nhắn tiệm để thợ xem cả bộ bánh.
Thay một lốp hay thay cả hai: quyết định của thợ
Trang Motorcycle.com nói rằng thay lốp sau mà lốp trước còn dùng được thường ít rủi ro hơn làm ngược lại. Bài không nêu mốc nào và không nói bạn nên thay lốp nào; đó là quyết định của thợ cho từng xe.
Nếu thợ khuyên thay, hãy hỏi lý do: mòn tới mức nào, có vết nứt hay phồng không. Nếu đã thay lốp sau, hãy hỏi thợ đã kiểm tra chiều lắp và cân bằng bánh chưa.
Xe thuê: chụp ảnh hai lốp lúc nhận xe và mỗi tháng một lần
Hãy chụp ảnh mặt gai hai lốp ngay lúc nhận xe, và chụp lại mỗi tháng. Hai ảnh cách nhau một tháng cho thấy tốc độ mòn rõ hơn nhiều so với nhớ. Nếu đi nhiều hơn dự tính, hãy báo tiệm sớm để xếp lịch thay.
Bài đọc thông số trên lốp xe máy: 80/90-14 nghĩa là gì và vì sao không tự đổi cỡ nói vì sao không tự đổi cỡ lốp. Bài không biết tiệm theo mốc nào; đó là điều xác nhận trực tiếp.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm theo dõi độ mòn lốp xe thuê theo mốc nào, ai thay lốp và ở đâu, xe có phải nằm lại tiệm không: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.
Tóm lại
Lốp sau xe máy mòn nhanh hơn vì là bánh dẫn động và gánh tải khi chở người hay đồ. Đừng đảo lốp trước sau như ô tô; hãy theo dõi hai lốp riêng, giữ đúng áp suất từng lốp khi lốp nguội, chụp ảnh mặt gai lúc nhận xe và mỗi tháng, và báo tiệm khi lốp mòn lệch hoặc mòn quá nhanh. Xem thêm chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.