Chiều lắp lốp xe máy thường chỉ được để ý khi đã lỡ lắp sai: bạn vừa thay lốp ở hàng sửa ven đường, rồi mới thấy hông lốp có mũi tên và chữ in nhỏ mà không ai nhắc tới. Với xe đi mưa ở Hà Nội, hai chi tiết ấy liên quan trực tiếp đến việc lốp bám đường thế nào. Bài gợi ý cách đọc mũi tên chiều quay, chữ chỉ bánh trước hay bánh sau, vì sao lắp ngược hoặc lẫn lốp là sai và việc nên làm ngay sau khi thay lốp. Đây là mô tả chung, không thay lời của tiệm.
Bài không biết lốp trên xe của bạn thuộc hãng nào, có mũi tên hay không và ai đã lắp. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Chiều lắp lốp xe máy: mũi tên và chữ in trên hông lốp nói gì
Trên hông nhiều loại lốp xe máy có mũi tên chiều quay, kèm chữ chỉ vị trí lắp, thường là FRONT cho bánh trước và REAR cho bánh sau, có khi chỉ một chữ cái. Hãng Pirelli mô tả mũi tên là chiều quay của lốp ứng với vị trí lắp, trước hoặc sau. Các tài liệu về lốp cũng nói chữ chỉ bánh trước hay bánh sau được in nổi để người lắp, kể cả thợ chuyên nghiệp, biết lốp nào thuộc bánh nào.
Nếu lốp trên xe bạn không có mũi tên, bài không có căn cứ để nói chiều nào là đúng. Hãy hỏi tiệm lốp xem loại lốp đó có quy định chiều lắp hay không.
Mũi tên chỉ chiều nào: đọc ở nửa trên của bánh xe
Mũi tên chỉ chiều quay của lốp khi xe chạy tiến. Khi xe tiến, nửa trên của bánh di chuyển về phía đầu xe, nên ở nửa trên mũi tên phải chỉ về phía đầu xe. Nếu mũi tên nằm ở nửa dưới của bánh thì chiều đọc đảo lại, và đây là chỗ người ta hay đọc nhầm.
Cách an toàn là đứng cạnh xe, tìm mũi tên, rồi dùng ngón tay vạch theo chiều bánh quay khi xe chạy tiến.
Lốp trước nhìn như đang chạy ngược: vì sao hoa lốp trước và sau khác nhau
Nhiều hãng thiết kế hoa lốp trước ngược với lốp sau. Hãng Avon giải thích rằng bánh sau chịu lực kéo còn bánh trước chịu lực phanh, hai lực này gần như ngược nhau, nên họ cho chạy lốp trước theo chiều ngược với lốp sau. Hãng Dunlop cũng nói nhiều mẫu hoa lốp của họ có phần hoa trước ngược so với phía sau vì các lực tác động khác nhau.
Vì vậy nếu hoa lốp trước trông như đang chạy ngược so với lốp sau thì chưa chắc đã sai. Mũi tên và chữ in trên hông mới là chuẩn để đối chiếu, chứ không phải cảm giác nhìn hoa lốp.
Lắp ngược chiều hoặc lẫn lốp trước, lốp sau: vì sao là sai
Hãng Dunlop nói họ thử độ bám đường ướt của lốp theo đúng chiều ghi trên hông, và dặn luôn lắp lốp đúng chiều mũi tên. Hãng Continental ghi rằng khi lốp có mũi tên đúc nổi thì phải lắp sao cho mũi tên trước hoặc sau theo đúng chiều quay; nếu không, khả năng điều khiển và độ mòn có thể kém đi, và trong trường hợp nặng lốp có thể hỏng.
Cũng theo Dunlop, lốp xe máy được thiết kế khác nhau cho bánh trước và bánh sau vì lực tải, lực lái và lực phanh khác nhau, nên lốp trước chỉ lắp trước và lốp sau chỉ lắp sau, trừ loại thiết kế riêng. Bài không đo được mức ảnh hưởng với xe của bạn; điều nên làm là lắp đúng chiều và đúng vị trí ngay từ đầu.
Sách của hãng: lốp khuyên dùng, cùng cỡ, cùng cấu trúc và đừng lắp săm
Sách hướng dẫn Air Blade bản Việt Nam dặn thay lốp bằng loại khuyên dùng hoặc loại cùng kích cỡ, cấu trúc, dải tốc độ và giới hạn tải, và ghi xe này không được lắp săm bên trong lốp. Sách cũng dặn luôn dùng loại lốp trước và lốp sau khuyên dùng để hệ thống chống bó cứng phanh vận hành đúng cách.
Những lời dặn này là của một đời xe cụ thể; xe của bạn có thể khác. Bài đọc thông số trên lốp xe máy: 80/90-14 nghĩa là gì và vì sao không tự đổi cỡ nói cách đọc cỡ in trên hông để đối chiếu với sách hoặc tem trên xe.
Cách tự kiểm tra sau khi thay lốp: ba điểm nhìn trong một phút
Ngay tại chỗ, trước khi rời hàng sửa, hãy nhìn ba điểm. Một là chữ chỉ vị trí: lốp có chữ bánh trước nằm ở bánh trước, lốp có chữ bánh sau nằm ở bánh sau. Hai là mũi tên ở nửa trên của bánh chỉ về phía đầu xe. Ba là cỡ lốp in trên hông khớp với cỡ trong sách hoặc tem của xe.
Chụp ảnh hông từng lốp, thấy rõ mũi tên, chữ và cỡ, để có bằng chứng nếu cần báo tiệm sau này.
Lốp mới thay ở hàng ven đường: hỏi thợ và đừng chạy ngay khi chưa kiểm tra
Hàng sửa ven đường thường làm nhanh, nên việc kiểm tra chiều lắp thuộc về bạn. Nếu thấy mũi tên ngược hoặc lốp bị lẫn, hãy nhờ thợ tháo ra lắp lại ngay; đó là việc phải làm lúc ấy chứ không để lần sau.
Sau khi thay lốp, bơm lại đúng áp suất trên tem của xe; bài bơm lốp xe tay ga ở hàng sửa ven đường: đọc tem áp suất và tránh bơm quá căng hoặc quá non nói cách làm. Hãng Pirelli cũng cho biết bốn chữ số cuối của mã DOT là tuần và năm sản xuất, nên bạn có thể xem lốp mới thật sự mới tới đâu.
Xe thuê: đừng tự đổi lốp khi chưa hỏi tiệm
Với xe thuê, loại lốp, nơi thay và người chọn lốp đều là việc cần hỏi tiệm trước. Nếu lốp bị thủng giữa đường và buộc phải thay, hãy nhắn tiệm trước, rồi chụp ảnh lốp cũ, lốp mới và biên nhận.
Bài không biết tiệm cho thay lốp ở đâu hay đã có quy định riêng; đó là điều xác nhận trực tiếp.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Tiệm cho thay lốp ở đâu và loại lốp nào, ai kiểm tra chiều lắp, xử lý ra sao khi lốp lắp sai: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.
Tóm lại
Chiều lắp lốp xe máy phải theo mũi tên chiều quay và chữ trước, sau in trên hông lốp: ở nửa trên của bánh mũi tên chỉ về phía đầu xe, lốp trước lắp bánh trước và lốp sau lắp bánh sau. Sau khi thay lốp hãy kiểm tra chữ, mũi tên và cỡ lốp ngay tại chỗ, nhờ thợ lắp lại nếu sai và báo tiệm kèm ảnh. Xem thêm chuyên mục bảo dưỡng xe và trang xe máy.