Đang chạy trên phố Nguyễn Văn Cừ, đầu gối hay ống tay áo khẽ quệt vào núm khóa thông minh, rồi bỗng nhiên tiếng máy im bặt và xe chỉ còn trôi theo đà. Lỡ vặn núm smartkey khi đang chạy về vị trí OFF là tình huống ít gặp nhưng rất dễ hoảng, nhất là với người mới thuê xe tay ga bản khóa thông minh. Bài này nói rõ điều gì thật sự xảy ra với xe, điều gì còn tùy đời xe, và chuỗi việc nên làm trong mười giây đầu tiên để dừng lại an toàn giữa dòng xe Hà Nội.
Vặn núm smartkey khi đang chạy về OFF: điều gì xảy ra với xe
Núm xoay ở giữa yếm xe trên các mẫu tay ga có khóa thông minh thực chất là công tắc điện chính. Khi núm ở ON, hệ thống điện cấp nguồn cho động cơ và đèn; khi núm về OFF, nguồn bị ngắt. Hệ quả dễ đoán nhất là động cơ ngừng, bánh sau mất lực kéo, xe chuyển sang trạng thái trôi tự do và chậm dần.
Sách hướng dẫn chính hãng của Honda cho một số mẫu tay ga dùng khóa thông minh (chúng tôi đã đối chiếu bản tiếng Anh của Click160 và ADV160) ghi một câu ngắn: không xoay khóa điện khi đang chạy xe. Nghĩa là hãng không coi đây là thao tác bình thường, và cũng không mô tả nó như một cách tắt máy khẩn cấp.
Những gì thường đi kèm khi điện bị ngắt, và bạn nên chuẩn bị tinh thần:
- Đèn pha, đèn hậu có thể tắt. Ban đêm trên đê Long Biên hay đường Trường Sa, đây là rủi ro lớn hơn cả việc mất máy.
- Xi nhan và đèn phanh có thể không hoạt động. Xe phía sau không nhận được tín hiệu bạn đang giảm tốc.
- Phanh vẫn là phanh cơ khí hoặc thủy lực. Tay phanh vẫn bóp được, xe vẫn dừng được, chỉ là đèn báo phanh có thể không sáng.
Mức độ cụ thể tùy đời xe, hãy coi đây là khả năng cần đề phòng.
Tay lái có bị khóa cứng không
Theo sách hướng dẫn của Honda mà chúng tôi đối chiếu được, để khóa cổ trên xe dùng khóa thông minh, người lái phải quay hẳn tay lái về một phía, ấn núm xuống rồi mới xoay sang vị trí khóa. Tức là vị trí OFF và vị trí khóa cổ là hai nấc khác nhau, và nấc khóa cổ cần thêm thao tác ấn núm cùng tay lái đã bẻ hết cỡ.
Dù vậy, chúng tôi không thể khẳng định cơ cấu này giống hệt nhau trên mọi đời Vision, Air Blade, Lead hay SH đang chạy ở Hà Nội. Cách nói thận trọng nhất là: lỡ chạm về OFF thường chỉ làm máy tắt, còn tay lái có bị ảnh hưởng hay không thì tùy đời xe, hãy xem sách hướng dẫn của đúng chiếc bạn đang đi hoặc hỏi cửa hàng khi nhận xe.
Mười giây đầu tiên: giữ lái, ra hiệu và tấp vào lề
Phản xạ tự nhiên là cúi xuống xoay lại núm ngay. Đừng làm vậy: ưu tiên đường đi trước, xe sau.
- Giữ thẳng tay lái, mắt nhìn phía trước. Xe trôi theo đà vẫn ổn định nếu không giật lái; đừng buông tay mò núm.
- Không vặn ga liên tục. Ga lúc này không có tác dụng, vặn mạnh còn làm bạn phân tâm.
- Quan sát gương, ra hiệu xin vào lề. Bật xi nhan nếu nó còn sáng; nếu xi nhan không phản hồi, giơ tay ra hiệu cho xe phía sau biết bạn sắp sang phải.
- Phanh nhẹ, đều, dùng cả hai phanh. Không bóp gấp.
- Dừng hẳn ở chỗ an toàn. Ưu tiên lề rộng, cửa hàng có vỉa hè thấp, tránh dừng ngay giữa cầu, đầu dốc hay khúc cua.
Nếu chuyện xảy ra trên cầu Chương Dương hay cầu Vĩnh Tuy, nơi lề hẹp và xe chạy nhanh, hãy giữ làn sát bên phải, để xe trôi tới chân cầu rồi mới dừng, thay vì dừng giữa cầu. Bài xử lý khi ga bị kẹt không nhả có cùng tinh thần giữ lái và dừng có kiểm soát, bạn có thể đọc thêm để luyện phản xạ.
Nổ máy lại đúng thứ tự khi xe đã dừng hẳn
Chỉ khi xe đã đứng yên ở lề, chân chạm đất, bạn mới xử lý núm khóa. Thứ tự chung trên phần lớn xe tay ga có khóa thông minh:
- Kiểm tra chìa khóa thông minh vẫn ở trong túi hoặc cốp, không rơi khi bạn quệt tay.
- Đưa núm về ON. Một số đời xe yêu cầu ấn núm trước để xác nhận chìa, có đời thì xoay thẳng được; làm theo đúng cách bạn đã dùng lúc nổ máy ban đầu.
- Bóp giữ một bên phanh, bấm nút đề. Nhiều xe tay ga không cho đề nếu chưa bóp phanh, hoặc nếu chân chống bên còn hạ.
- Máy nổ đều rồi mới quan sát và nhập lại dòng xe.
Nếu xe không đề được, đừng xoay núm qua lại liên tục. Đọc lại các bước trong bài bấm đề xe ga không phản ứng trước khi gọi cửa hàng.
Vì sao núm lại bị chạm và cách phòng tránh
Phần lớn các trường hợp lỡ tay không phải do xe hỏng mà do thói quen và đồ đạc:
- Treo túi ở móc ngay dưới núm. Túi đung đưa có thể quệt vào núm khi ôm cua. Hãy dồn đồ xuống sàn để chân hoặc cho vào cốp.
- Thói quen để tay nghỉ trên yếm khi chờ đèn. Ở các ngã tư đông như Ô Chợ Dừa hay Kim Mã, tay rảnh rất dễ đặt lên núm.
Trước khi rời cửa hàng, dành một phút ngồi lên xe, thử tư thế và nhìn xem núm nằm ở đâu so với đầu gối, túi treo. Bài khóa thông minh smartkey trên xe ga thuê giải thích kỹ các nấc ON, OFF và khóa cổ để bạn làm quen ngay từ lúc nhận xe.
Với xe thuê: không tự chỉnh, báo cửa hàng
Nếu núm quá lỏng, xoay về OFF chỉ với một cú chạm nhẹ, hoặc sau sự cố xe có biểu hiện lạ như đèn báo nhấp nháy bất thường, đề khó, tay lái nặng, đừng tự tháo ốp hay chỉnh hệ thống khóa thông minh.
Hãy dừng ở nơi an toàn, chụp lại đèn báo trên đồng hồ nếu có, rồi liên hệ cửa hàng qua số 0942467674 để được hướng dẫn. Nói rõ bạn chạm vào đâu và núm đang ở nấc nào.
Tóm lại
Lỡ chạm núm về OFF khi đang đi thường khiến máy tắt và xe trôi theo đà; chuyện tay lái có bị ảnh hưởng hay không phụ thuộc đời xe, nên hãy xem sách hướng dẫn hoặc hỏi khi nhận xe. Việc của bạn là giữ thẳng lái, ra hiệu, phanh nhẹ và tấp vào lề, chỉ nổ máy lại khi xe đã dừng hẳn. Xem thêm các bài về xe tay ga và chuyên mục xe máy để làm quen chiếc xe trước mỗi chuyến đi.