Xe ga tắt mở máy nhiều lần là cách làm của nhiều người thuê xe chạy việc trong ngày: giao nhận hàng nhiều điểm, ghé cửa hàng này rồi sang cửa hàng khác, mỗi chỗ dừng vài phút nên tắt khóa điện rồi đề lại, có ngày hàng chục lần. Câu hỏi quen thuộc là ắc quy có yếu đi không và nên đề thế nào cho hợp. Bài gợi ý cách hiểu bình điện được nạp ra sao, hãng xe dặn gì, cách gom điểm dừng và dấu hiệu bình yếu. Đây là mô tả chung, không thay lời của tiệm.
Bài không có số liệu của hãng về số lần đề tối đa trong một ngày, không biết chiếc xe thuê của bạn có hệ thống ngắt động cơ tạm thời hay không và không biết tình trạng bình điện của xe đó. Những điều thuộc về tiệm đều là điều xác nhận trực tiếp.
Xe ga tắt mở máy nhiều lần: mỗi lần đề lấy điện từ bình điện
Mỗi lần bấm nút đề, động cơ đề lấy điện từ bình điện để quay trục máy. Khi động cơ đã nổ, bộ phát điện của xe nạp lại cho bình. Nhà sản xuất bình điện Yuasa giải thích rằng xe máy có bộ nạp kèm bộ điều áp để nạp bình khi chạy, nhưng chạy bình thường có thể không đủ để nạp đầy một bình đã cạn hoàn toàn.
Cũng theo Yuasa, một số máy phát từ tính gần như không nạp khi vòng tua thấp, nên nổ máy đứng yên nạp được ít hơn chạy đều. Bài không biết loại máy phát của xe bạn; đây là nguyên lý chung chứ không phải đo đạc.
Quãng chạy ngắn giữa hai lần đề: nạp bù có thể không kịp
Nếu mỗi chặng chỉ vài phút và mỗi chặng lại có một lần đề, thời gian nạp mỗi chặng rất ngắn trong khi số lần lấy điện lại nhiều. Với bình còn tốt, chuyện này thường không thành vấn đề. Với bình đã yếu, đó là lúc dấu hiệu lộ ra sớm nhất: đề ì, đèn mờ khi đề, phải đề nhiều lần mới nổ.
Bài không có phép đo nào cho xe tay ga cho thuê nên không kết luận rằng đề nhiều làm hại ắc quy; chỉ nhắc rằng chạy việc nhiều điểm khiến bình điện làm việc nhiều hơn.
Hãng xe dặn gì về hệ thống ngắt động cơ tạm thời và bình điện
Nhiều xe tay ga đời mới có hệ thống ngắt động cơ tạm thời: xe tự dừng động cơ khi dừng và nổ lại khi vặn ga. Sách hướng dẫn của Honda Việt Nam cho mẫu Air Blade ghi hệ thống này chỉ sẵn sàng khi chân chống nghiêng đã gạt lên, động cơ đã đủ ấm và xe đã chạy trên một mức tốc độ nhất định. Nghĩa là việc dừng rồi nổ lại liên tục nằm trong thiết kế; sách không cấm nó.
Nhưng sách lưu ý: đèn pha vẫn sáng sau khi động cơ ngừng bởi hệ thống này, bình điện có thể phóng điện và có thể không khởi động lại được động cơ. Khi bình điện yếu, sách dặn bật công tắc sang vị trí tắt hệ thống và mang xe đến cửa hàng Honda ủy nhiệm kiểm tra bình điện. Xe bạn nhận có thể không có hệ thống này; hãy nhìn công tắc ở tay lái và hỏi tiệm.
Gom điểm dừng và chọn lúc tắt khóa điện: ba cách giảm số lần đề
- Sắp xếp lộ trình cho các điểm gần nhau đi liền một mạch, thay vì chạy qua lại.
- Dừng thật ngắn như chờ đèn đỏ hay đưa nhận hàng trong ít phút thì cân nhắc để xe nổ máy, dừng lâu hơn mới tắt khóa điện. Bài không có số liệu để nói bao lâu là hợp, hãy hỏi tiệm.
- Sau một chuỗi điểm dừng dồn dập, chạy một quãng liên tục trên đường thoáng để bộ nạp có thời gian làm việc.
Đừng nổ máy ở nơi kín. Sách Air Blade viết không nổ máy ở nơi đóng kín hoàn toàn hoặc đóng kín một phần vì khí cacbon monoxit trong khí xả là chất độc hại có thể gây chết người. Đừng để xe nổ máy trong hầm gửi xe, nhà kho hay sảnh kín.
Dấu hiệu bình điện đang yếu: đề ì, đèn mờ, phải đề nhiều lần mới nổ
Bình điện yếu thường biểu hiện bằng tiếng đề ì ạch, đèn mờ đi khi đề hay phải đề nhiều lần mới nổ. Đừng chờ tới lúc xe không đề được giữa đường; bài ắc quy xe thuê yếu, đề không nổ: nhận biết và xử lý nói thêm về cách nhận biết.
Sách Air Blade khuyến cáo không dùng bình điện ô tô để mồi khởi động vì có thể hỏng hệ thống điện trên xe; đừng nhờ người lạ mồi bằng bình ô tô khi chưa hỏi tiệm.
Khi xe đề ì hoặc không nổ: kiểm tra chân chống và phanh trước
Đôi khi xe không đề không phải vì bình điện. Sách Air Blade ghi động cơ không thể khởi động nếu chân chống nghiêng đang hạ, và động cơ đề chỉ hoạt động khi bóp tay phanh sau và chân chống nghiêng đã gạt lên. Hãy kiểm tra hai điều này trước khi nghĩ tới bình điện.
Nếu vẫn không nổ, đừng giữ nút đề lâu hay bấm liên tục; sách của Honda Việt Nam cho một số mẫu xe tay ga dặn nhả nút đề ngay khi động cơ khởi động. Không được thì dừng ở chỗ an toàn và báo tiệm.
Báo tiệm khi bình điện yếu: nói rõ cách dùng xe và đừng tự thay
Hãy nói với tiệm bạn dùng xe thế nào: chạy việc nhiều điểm, đề nhiều lần, quãng ngắn. Sách Air Blade viết bình điện có tuổi thọ giới hạn, cần tham khảo cửa hàng khi thay và luôn thay bằng bình cùng loại; với xe thuê, việc tháo hay thay bình là việc của tiệm. Hỏi tiệm xe này có hệ thống ngắt động cơ tạm thời không; bài không biết câu trả lời, đó là điều xác nhận trực tiếp.
Nguồn tham khảo: sách hướng dẫn Air Blade của Honda Việt Nam và bài của Yuasa về việc xe máy nạp bình điện khi chạy.
Báo tiệm: số liên hệ và giờ làm việc
Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674. Xe nào hợp với người chạy việc nhiều điểm, xe có hệ thống ngắt động cơ tạm thời không, và xử lý ra sao khi bình điện yếu giữa chuyến: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp, nhắn tin để có bằng chứng. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục xe tay ga và trang xe máy.
Tóm lại
Xe ga tắt mở máy nhiều lần khiến bình điện làm việc nhiều: hãy gom điểm dừng, không nổ máy ở nơi kín, để ý dấu hiệu đề ì và đèn mờ, kiểm tra chân chống và phanh trước khi nghĩ tới bình, và báo tiệm kèm cách bạn dùng xe. Xem thêm chuyên mục xe tay ga và trang xe máy.