Phố cổ Hà Nội, khu chợ Đồng Xuân hay quanh hồ Hoàn Kiếm vào buổi tối luôn có người đi bộ băng qua đường bất cứ lúc nào. Dù đã cẩn thận, tình huống xe máy va phải người đi bộ vẫn có thể xảy ra, nhất là với người lần đầu tự lái xe thuê giữa dòng xe đông. Bài này nói thẳng điều cần làm: dừng lại, lo cho người bị va trước, gọi cấp cứu và công an, giữ nguyên hiện trường, ở lại hợp tác và báo cửa hàng. Người điều khiển xe có trách nhiệm với người mình va phải, và cách bạn hành xử trong mười lăm phút đầu ảnh hưởng rất lớn tới cả người bị thương lẫn chính bạn.
Xe máy va phải người đi bộ: việc đầu tiên là dừng lại
Không có lý do nào để bỏ đi. Dù va nhẹ, dù người kia có vẻ đứng dậy được, dù bạn nghĩ lỗi thuộc về họ vì băng qua đột ngột, hãy dừng xe ngay sát lề gần chỗ va chạm.
- Tắt máy, dựng chân chống, rút chìa khóa.
- Nếu xe đổ, để nguyên, đừng vội dựng lên khi chưa xem người bị va.
- Bước tới chỗ người đi bộ, nói rõ: “Tôi là người điều khiển xe, tôi ở đây”.
Bỏ đi sau khi gây tai nạn là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm, và khiến một sự cố có thể xử lý trở thành vấn đề nghiêm trọng hơn nhiều. Ở lại là trách nhiệm, đồng thời cũng là cách bảo vệ bạn tốt nhất.
Lo cho người bị va: gọi 115 và những việc an toàn có thể làm
Hãy nhìn và hỏi trước khi chạm vào. Người bị va còn tỉnh không, có nói được không, có chảy máu không, có kêu đau đầu, cổ hay lưng không.
Khi nào gọi 115
Gọi ngay 115 nếu người bị va bất tỉnh, lơ mơ, khó thở, chảy máu nhiều, đau ở đầu, cổ hoặc lưng, không cử động được tay chân, hoặc là người già, trẻ nhỏ. Nếu chưa chắc, cứ gọi. Khi gọi, nói rõ địa điểm: tên phố, số nhà gần nhất, hoặc mốc dễ nhận ra như “cổng chính chợ Đồng Xuân”. Cách chọn đúng số khẩn cấp có ở bài gọi số khẩn cấp nào khi gặp sự cố trên đường.
Không tự di chuyển người bị thương nặng
Đây là điều quan trọng nhất. Người đau cổ, đau lưng, bất tỉnh hoặc không tự đứng được thì không được kéo, bế hay dựng dậy. Di chuyển sai cách có thể làm chấn thương nặng thêm. Chỉ di chuyển khi có nguy hiểm trước mắt như xe khác đang lao tới mà không thể chặn dòng xe.
Những việc cơ bản, an toàn
Bạn không cần là nhân viên y tế. Chỉ làm những việc đơn giản sau trong khi chờ xe cấp cứu:
- Nhờ người xung quanh đứng chắn, ra hiệu cho xe khác đi chậm, tránh chỗ người nằm.
- Nói chuyện nhẹ nhàng, giữ người bị va bình tĩnh, nằm hoặc ngồi yên ở tư thế họ thấy dễ chịu.
- Nếu có vết thương chảy máu ở tay chân, có thể lấy khăn sạch ấn nhẹ lên vết thương.
- Không cho ăn uống, không cho uống thuốc gì.
- Nếu trời mưa hoặc nắng gắt, che chắn cho họ bằng áo mưa, ô.
Ngoài những việc đó, hãy để nhân viên cấp cứu xử lý. Thông tin sơ cứu chính thống có thể tham khảo ở trang Bộ Y tế.
Giữ nguyên hiện trường và gọi 113
Khi có người bị thương, hãy gọi 113 hoặc nhờ người xung quanh báo công an, CSGT. Trong lúc chờ:
- Giữ xe ở nguyên vị trí nếu không gây nguy hiểm cho người khác. Không dắt xe đi chỗ khác, không lau dọn mảnh vỡ.
- Chụp ảnh vị trí xe, vị trí người bị va, vạch kẻ đường, đèn tín hiệu, biển báo gần đó. Chụp trước khi có gì bị xê dịch.
- Ghi lại nhân chứng. Xin tên và số điện thoại của một hai người thấy sự việc.
- Ghi chú thời điểm và hướng đi của bạn lúc va chạm.
Nếu bắt buộc phải dời xe để mở đường cho xe cấp cứu, hãy chụp ảnh và đánh dấu vị trí bánh xe trước khi dời.
Khi lực lượng chức năng tới, trình bày trung thực, đưa giấy tờ được yêu cầu: giấy phép lái xe, căn cước hoặc hộ chiếu, giấy tờ xe mà cửa hàng giao kèm. Đừng tranh luận ai đúng ai sai với người bị va hay người nhà họ tại chỗ; việc đó thuộc về cơ quan có thẩm quyền.
Trách nhiệm khi gây tai nạn cho người đi bộ: hiểu đúng, không né tránh
Người điều khiển xe gây tai nạn có trách nhiệm dừng lại, cứu giúp người bị nạn, giữ hiện trường, báo cơ quan chức năng và hợp tác giải quyết. Trách nhiệm bồi thường hay xử lý cụ thể phụ thuộc vào kết luận của cơ quan có thẩm quyền, mức thương tích và lỗi của từng bên, nên bài này không nêu con số nào.
Vài điều nên nhớ:
- Đừng tự thỏa thuận tiền tại chỗ khi người bị va có thương tích, chưa được khám, hoặc chưa có công an ghi nhận.
- Đừng ký giấy tờ nào bạn không hiểu, đặc biệt nếu bạn là khách nước ngoài chưa đọc được tiếng Việt; hãy nhờ người phiên dịch hoặc gọi cửa hàng.
- Đi cùng hoặc giữ liên lạc với người bị va tới bệnh viện nếu được yêu cầu.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự có thể chi trả một phần cho người thứ ba theo điều kiện hợp đồng; xem thêm ở bài tai nạn với xe thuê bảo hiểm lo phần nào.
Thông tin pháp lý trong bài là thông tin tham khảo, có thể thay đổi theo văn bản mới. Hãy đối chiếu văn bản gốc trên Cổng văn bản Chính phủ và thông tin từ Bộ Công an.
Báo cửa hàng ngay khi có thể
Sau khi người bị va đã được lo và công an đã được báo, hãy gọi cửa hàng. Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên, số 0942467674, mở cửa 09:00–21:00. Nếu sự việc xảy ra ngoài giờ, nhắn Zalo kèm ảnh để cửa hàng nắm ngay khi mở cửa.
Khi báo, nói rõ:
- Người bị va hiện thế nào, đã được đưa đi đâu.
- Công an đã có mặt chưa, xe có bị tạm giữ không.
- Bạn có bị thương không.
- Xe hỏng ở đâu, có đi được không.
Không tự đem xe đi sửa và không tự hứa hẹn thay cửa hàng. Nếu xe bị tạm giữ để xác minh, cửa hàng cần biết sớm để phối hợp giấy tờ. Trình tự chung cho các va chạm khác có ở mục sự cố khi thuê xe.
Đi chậm ở nơi đông người để không phải đọc lại bài này
Phần lớn va chạm với người đi bộ xảy ra ở chỗ phố hẹp, đông người, đèn mờ: phố cổ, các khu chợ, phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm cuối tuần, các phố như Tạ Hiện hay Mã Mây buổi tối. Ở đó:
- Chạy chậm như đi bộ nhanh, luôn đặt tay trên phanh.
- Nhìn chân người đứng ở mép đường, họ có thể bước ra bất kỳ lúc nào.
- Không vừa đi vừa xem bản đồ trên điện thoại; dừng hẳn vào lề rồi mới xem.
- Nhường người đi bộ ở vạch kẻ đường, kể cả khi họ đi chậm.
Kỹ năng phản ứng khi có người băng ngang bất ngờ được nói kỹ ở bài người đi bộ băng đường đột ngột.
Tóm lại
Lỡ va phải người đi bộ: dừng ngay, gọi 115 khi có người bị thương, không tự di chuyển người bị thương nặng, giữ hiện trường, gọi 113, ở lại hợp tác và báo cửa hàng. Đừng bỏ đi, đừng né tránh. Xem thêm các hướng dẫn khác ở chuyên mục thuê xe.