Bạn thuê xe số, ở trọ hay homestay trong một ngõ nhỏ hoặc khu tập thể cũ, và thường về muộn sau ca làm hay buổi gặp bạn bè. Muốn đi xe số về khuya không ồn không cần xe mới hay ống xả đặc biệt, mà cần cách cầm lái khác hẳn ban ngày. Ở những nơi như khu tập thể Kim Liên, Thành Công hay các ngõ phố cổ, nhà sát nhau, cửa sổ mở ra lối đi, một tiếng rồ ga lúc nửa đêm có thể đánh thức cả dãy. Bài này đi theo thứ tự quãng đường về nhà: từ lúc rời phố lớn, vào ngõ, tới chỗ dựng xe.
Vì sao xe số dễ gây ồn vào ban đêm
Xe số như Honda Wave hay Yamaha Sirius vốn không ồn hơn xe ga là bao, nhưng tiếng ồn ban đêm thường đến từ thói quen của người lái:
- Giữ số thấp quá lâu. Ở số 1, số 2, máy quay nhanh và kêu to dù xe đi chậm.
- Rồ ga khi dừng hoặc trước khi vào số, thói quen nhiều người có mà không để ý.
- Gạt số mạnh, nghe tiếng “cạch” vang trong ngõ hẹp có tường hai bên.
- Tăng ga, phanh gấp liên tục vì không đọc trước đường.
Ban ngày tiếng phố lấn át hết, nhưng sau giờ khuya, ngõ yên đến mức tiếng máy dội vào tường nghe to gấp mấy lần. Thêm nữa, các khu tập thể cũ thường có nhà tầng thấp, ban công sát lối đi, người già và trẻ nhỏ ngủ sớm.
Đi xe số về khuya không ồn: lên số sớm, ga nhẹ từ phố lớn
Việc giảm ồn nên bắt đầu từ trước khi rẽ vào ngõ, không phải đợi tới cửa nhà.
Lên số sớm. Khởi hành bằng số 1 rồi lên số 2 ngay khi xe đã lăn bánh ổn định, sau đó lên số 3 sớm hơn ban ngày. Nguyên tắc là để máy quay chậm, tiếng trầm. Nếu máy rung, xe ì như sắp hụt hơi thì về lại một số, nhưng đừng giữ số thấp chỉ vì quen tay.
Ga nhẹ, mở ga từ từ. Vặn ga đều và nông, như đang chở một bát nước đầy. Không vặn ga rồi nhả ngay để “nghe máy”, không nẹt ga khi chờ đèn đỏ ở các nút như Lê Duẩn, Xã Đàn hay Láng Hạ.
Gạt số nhẹ chân. Xe số phổ thông có côn tự động, mỗi lần đổi số hãy nhả ga trước, gạt dứt khoát nhưng không đạp mạnh, rồi mới mở lại ga. Tiếng gạt số êm hơn hẳn.
Kỹ thuật phối hợp ga và số khi đi chậm được nói kỹ hơn trong bài xe số chạy phố cổ: ga và số nhẹ thế nào, có thể áp dụng y nguyên cho đường về khuya.
Vào ngõ và khu tập thể: chọn số, giữ ga đều
Khi rẽ vào ngõ, giảm đà từ sớm bằng cách nhả ga và phanh nhẹ, không về số dồn dập để hãm máy, vì như vậy máy lại gào lên.
- Giữ số 2 trong ngõ hẹp là phổ biến nhất: đủ chậm để kiểm soát, máy không quay quá nhanh. Ngõ rộng, thẳng có thể giữ số 3 nếu xe vẫn chạy êm.
- Giữ ga ở mức tối thiểu đủ để xe lăn đều. Đi chậm bằng người đi bộ nhanh là vừa.
- Tránh đổi số liên tục. Chọn một số phù hợp từ đầu ngõ rồi giữ nguyên tới gần nhà.
- Đọc trước các chỗ ngoặt, gờ cửa, nắp cống. Đi chậm qua để giảm tiếng va lạch cạch của xe và đồ treo.
Ở các khu tập thể như Kim Liên hay Thành Công, lối giữa các dãy nhà thường có xe dựng hai bên, cây cối và chân cầu thang. Đây cũng là lý do nhiều người tạt vào sân chung chứ không chạy tới tận chân nhà. Nếu chưa quen đường vào những khu này, bài ngắm khu tập thể cũ Hà Nội bằng xe máy giúp hình dung cách các dãy nhà và lối đi được bố trí.
Đèn cốt và còi: thấy đường mà không làm phiền
Bật đèn cốt, không bật đèn pha. Trong ngõ, đèn pha chiếu thẳng vào cửa sổ và mắt người đi ngược chiều. Đèn cốt đủ sáng để thấy ổ gà, bậc cửa, mèo chó chạy ngang. Đừng tắt hẳn đèn để “đi nhẹ”, vì người khác cần thấy bạn.
Không bấm còi đêm trừ khi cần an toàn. Ở khúc ngoặt khuất, thay vì còi, hãy giảm đà hẳn và để ánh đèn báo hiệu trước. Còi chỉ dùng khi có nguy cơ va chạm thật sự, ví dụ người bất ngờ bước ra từ cửa nhà. Quy định về còi và đèn tín hiệu được tóm lại trong bài đèn tín hiệu và còi xe máy theo quy định.
Xi nhan sớm. Ngõ nhỏ ban đêm vẫn có người đi bộ, xe đạp, xe giao hàng. Bật xi nhan trước khúc rẽ để người khác biết bạn định làm gì.
Đoạn cuối gần nhà: tắt máy và dắt xe
Với ngõ hẹp, nhất là đoạn chỉ vừa một xe, cách êm nhất là tắt máy và dắt bộ vài chục bước cuối:
- Dừng ở chỗ ngõ còn rộng, về số mo, tắt máy bằng khóa, không để máy nổ rồi dắt.
- Đứng bên trái xe, hai tay giữ hai bên tay lái, đẩy đều bước, hông tựa nhẹ vào yên để xe không nghiêng.
- Đi chậm qua gờ cửa, nâng nhẹ bánh trước để không cạ vào bậc.
- Dựng chân chống nhẹ tay, tránh đập mạnh xuống nền xi măng.
Nếu ngõ có dốc nhỏ, giữ phanh trước khi dắt xuống, không thả cho xe tự trôi. Đừng mở cốp, đóng cốp mạnh tay hay nói chuyện điện thoại to khi đã tới cửa.
Gửi xe và tôn trọng hàng xóm
Nhiều khu tập thể và nhà trọ có giờ đóng cổng hoặc chỗ gửi xe chung. Hỏi rõ chủ nhà hoặc người trông xe từ trước: mấy giờ khóa cổng, có cần gọi trước không, xe để đâu. Như vậy bạn tránh được cảnh đứng gọi cửa, gõ cổng giữa đêm. Bài gửi xe khi về khuya: chỗ giữ tận nơi và lưu ý an toàn có thêm kinh nghiệm chọn chỗ giữ xe.
Một vài thói quen nhỏ khác giúp giữ hòa khí:
- Không đỗ xe chắn lối cầu thang, cửa nhà người khác, kể cả chỉ vài phút.
- Khóa cổ xe và khóa phụ nhẹ nhàng, tránh tiếng va kim loại.
- Nếu thường về muộn, chào hỏi hàng xóm một câu khi gặp ban ngày. Người ta dễ thông cảm hơn với người họ biết mặt.
Tóm lại
Đi xe số về khuya trong ngõ, khu tập thể cũ không khó: lên số sớm, ga nhẹ, chọn một số và giữ đều trong ngõ, bật đèn cốt, hạn chế còi, tắt máy dắt xe đoạn cuối khi ngõ hẹp. Những điều này vừa giữ yên cho hàng xóm, vừa an toàn hơn cho chính bạn. Xem thêm cách điều khiển các dòng xe số và chuyên mục xe máy và dòng xe trước khi chọn xe thuê cho chỗ ở của mình.