Cầm xe số đi đường ngập sau một trận mưa lớn ở Hà Nội khác hẳn cảm giác lái xe ga. Xe ga chỉ cần vặn ga đều là xe tự bò qua, còn xe số như Wave hay Sirius bắt bạn quyết định thêm một việc: đang ở số mấy, và có được phép sang số khi bánh xe đã ngập nước hay không. Chọn sai, xe hụt hơi, ống xả hớp nước và máy tắt ngay giữa dòng. Bài này dành cho người thuê xe số trong mùa mưa, tập trung vào tay ga và cần số khi lội qua đoạn ngập nông, cùng những dấu hiệu cho thấy nước đã quá sâu để đi tiếp.
Vì sao xe số đi đường ngập cần chọn số trước
Ống xả của động cơ luôn đẩy khí ra ngoài khi máy đang nổ. Chừng nào luồng khí ấy còn đủ mạnh, nước ở quanh miệng ống xả khó chui ngược vào trong. Vấn đề nằm ở những khoảnh khắc luồng khí yếu đi: khi bạn nhả ga.
Với xe số côn tự động, mỗi lần sang số bạn phải nhả ga, đạp cần số, rồi mới vặn ga lại. Trên đường khô, động tác này diễn ra trong một nhịp và không ai để ý. Trong nước ngập ngang miệng ống xả, đúng nhịp nhả ga đó là lúc nước có cơ hội tràn vào. Thêm vào đó, nước cản bánh xe rất mạnh, nên khi bạn nhả ga để sang số, xe khựng lại gần như ngay lập tức, và lúc vặn ga lên số cao hơn thì máy không còn đủ vòng tua để kéo.
Nói ngắn: với xe số, việc chọn số phải xong trên đoạn đường khô, trước mép nước. Khi bánh trước đã xuống nước, chân trái để yên trên gác chân.
Xe số lội nước giữ số mấy là hợp
Không có quy tắc cứng cho mọi xe, nhưng với các dòng xe số phổ thông cho thuê ở Hà Nội, có thể chọn như sau:
- Nước nông, mặt đường còn nhìn thấy, quãng ngập ngắn: số hai là đủ. Xe giữ tốc độ chậm đều mà máy không phải gào.
- Nước sâu hơn, sóng từ xe khác đánh vào, hoặc đoạn ngập dài: số một. Số một cho lực kéo lớn nhất ở tốc độ thấp, máy giữ được vòng tua cao hơn để luồng khí xả mạnh.
- Chở thêm người phía sau: hạ xuống một bậc so với lúc đi một mình, thường là số một.
- Tránh hẳn số ba, số bốn trong nước, dù đoạn ngập trông rất ngắn.
Nếu chưa quen cách xuống số dứt khoát, hãy xem lại bài kỹ thuật lên xuống số xe máy số và tập vài lần ở chỗ vắng trước khi gặp mưa.
Giữ ga đều từ mép nước tới bờ bên kia
Khi đã ở đúng số, mục tiêu là đi qua đoạn ngập với một mức ga gần như không đổi.
- Dừng lại ở mép nước, quan sát. Nhìn xe đi trước để đoán độ sâu, để ý vật trôi hay chỗ nước xoáy quanh miệng cống.
- Vào số đã chọn, xuất phát nhẹ nhàng. Tốc độ chậm như người đi bộ nhanh là vừa, không tạo sóng lớn trước đầu xe.
- Giữ ga ở mức hơi cao hơn bình thường so với tốc độ đó. Vòng tua cao giúp khí xả mạnh, đẩy nước khỏi miệng ống xả.
- Không nhả ga, không sang số, không bóp phanh gấp. Nếu cần giảm tốc, rà phanh nhẹ trong khi vẫn giữ ga, không cắt ga hẳn.
- Đi theo đường thẳng, ưu tiên phần giữa đường. Lòng đường thường cao hơn mép, mép đường là nơi có rãnh và miệng cống.
Giữ khoảng cách với xe phía trước, nhất là ô tô, vì sóng nước do ô tô đẩy lên có thể dâng quá miệng ống xả của bạn. Hai chân đặt trên gác chân, vì chống chân xuống nước vừa dễ trượt do không thấy mặt đường, vừa làm bạn mất thăng bằng.
Khi nào nước quá sâu cần dừng lại
Phần khó nhất của việc lội nước là biết lúc nào không lội. Hãy dừng và tìm đường khác, hoặc chờ nước rút, khi gặp một trong các dấu hiệu sau:
- Nước dâng tới hoặc quá miệng ống xả ở những xe đang đi qua trước bạn.
- Nước ngập quá nửa bánh xe, hoặc bạn không còn nhìn thấy vạch kẻ, mép vỉa hè.
- Có dòng chảy rõ rệt, nước kéo theo rác hoặc đồ vật.
- Trời tối, không đoán được mặt đường bên dưới có hố hay không.
- Thấy xe máy phía trước liên tục chết máy, phải dắt.
Sau mưa lớn, những phố trũng trong nội đô như Nguyễn Khuyến hay Thái Hà thường đọng nước một thời gian rồi mới rút. Chờ thêm ở chỗ trú an toàn, hoặc vòng sang phố cao hơn, gần như luôn rẻ hơn một lần xe chết máy. Bài đường ngập sau mưa lớn ở Hà Nội: khi nào nên dừng, khi nào mới qua được có thêm cách quan sát độ sâu bằng mắt.
Nếu xe chết máy giữa nước
Dù cẩn thận, xe vẫn có thể tắt máy giữa dòng. Lúc đó:
- Không đề lại, không đạp cần khởi động. Nếu nước đã vào ống xả hay buồng máy, cố nổ máy có thể làm hỏng động cơ nặng hơn nhiều.
- Đạp về số mo, xuống xe và dắt lên chỗ cao, khô ráo. Ở số mo bánh sau quay tự do nên dắt nhẹ hơn.
- Tắt khóa điện, để xe đứng ở nơi an toàn, tránh xa dòng xe đang lội.
- Báo cửa hàng. Với xe thuê từ tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, bạn liên hệ trong giờ 09:00–21:00, kể rõ xe tắt máy lúc nào, nước sâu tới đâu. Tiệm sẽ hướng dẫn bước tiếp theo; nếu cần hỗ trợ đưa xe về, thời gian và chi phí được xác nhận trước với bạn.
Đừng tự tháo bugi hay mở lọc gió bên đường nếu bạn không quen, vì sửa sai cách có thể khiến xe hỏng thêm.
Sau khi qua được chỗ ngập
Xe vẫn nổ máy sau khi lội nước chưa có nghĩa là mọi thứ đã ổn. Ngay khi lên chỗ khô:
- Rà phanh vài lần khi đi chậm để phanh khô và ăn trở lại. Má phanh ướt thường bị trễ trong vài lần bóp đầu tiên.
- Giữ số thấp thêm một đoạn ngắn, để máy đẩy nốt nước còn đọng trong ống xả.
- Để ý tiếng máy. Nếu máy rung lạ, hụt hơi hoặc khói xả khác thường, hãy dừng lại và báo cửa hàng. Bài xe số xả khói trắng, xanh hay đen: khói nào cần báo cửa hàng giúp bạn mô tả đúng triệu chứng.
Gói lại, xe số đi đường ngập an toàn khi bạn chọn số một hoặc hai trên đường khô, giữ ga đều và không sang số giữa nước, dừng lại khi nước quá sâu, và không cố đề lại nếu máy tắt. Các bài khác về lái và chăm xe số nằm trong mục xe số, còn thông tin chung về các dòng xe cho thuê có ở chuyên mục xe máy.