Đi xe 50cc trời nắng nóng ở Hà Nội có một cái khó riêng mà người quen xe 110cc ít để ý: xe nhỏ chạy chậm hơn, nên cùng một quãng đường bạn phải ngồi dưới nắng lâu hơn, gió thổi qua người cũng yếu hơn, còn động cơ bé thì phải làm việc gần hết sức trong suốt chuyến. Kết quả là đến giữa trưa, yên nóng rát, máy hầm hập dưới chân và người lái mệt nhanh hơn mình tưởng. Bài này đi theo thứ tự một ngày: chọn giờ, chuẩn bị xe, cách chạy, chỗ đỗ và nhịp nghỉ.
Vì sao xe 50cc trời nắng nóng làm người lái mệt hơn
Xe 50cc có ba đặc điểm khiến mùa hè nặng nề hơn:
- Tốc độ thấp, thời gian phơi nắng dài. Quãng từ Long Biên sang Cầu Giấy với xe 50cc mất thêm kha khá phút so với xe lớn, nhất là khi lên cầu, tức là thêm thời gian hấp nhiệt từ mặt đường.
- Máy nhỏ thường xuyên chạy ở mức ga cao. Để theo kịp dòng xe trên những trục như Nguyễn Văn Cừ hay Trần Khát Chân, người lái hay vặn ga gần hết cỡ. Động cơ làm mát bằng gió, nên đứng đèn đỏ lâu là ít không khí lướt qua để giải nhiệt.
- Xe thấp, gần mặt đường. Hơi nóng từ nhựa đường và từ hàng ô tô đứng chờ phả lên chân rõ hơn.
Vì vậy phần lớn mẹo dưới đây xoay quanh hai việc: rút ngắn thời gian phơi nắng và không bắt máy nhỏ gồng liên tục.
Chọn giờ chạy và cung đường có bóng mát
Cách đơn giản nhất là né khung giữa trưa. Việc linh hoạt như đi chơi, mua sắm nên dồn vào buổi sáng hoặc chiều muộn khi nắng đã dịu; buổi trưa coi là giờ nghỉ.
Nếu bắt buộc phải đi lúc nắng gắt, hãy chọn đường theo bóng cây thay vì theo khoảng cách ngắn nhất. Hà Nội có nhiều phố hàng cây cổ thụ che kín mặt đường như Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu, Điện Biên Phủ hay Lý Thường Kiệt. Đi vòng qua đó có khi xa hơn một chút nhưng mát hơn hẳn các trục rộng, trống trải.
Ngược lại, hãy tính trước những đoạn không có chỗ trú như mặt cầu Long Biên, cầu Chương Dương hay đường đê sông Hồng. Lên cầu là lúc máy 50cc làm việc nhiều nhất, người lái lại phơi giữa trời. Nếu phải qua cầu giữa trưa, nghỉ một chút ở đầu cầu rồi mới đi.
Trước khi ngồi lên xe: làm mát yên và kiểm tra nhanh
Yên xe để ngoài nắng chừng một giờ có thể nóng đến mức ngồi xuống là bật dậy. Vài thói quen nhỏ giúp tránh cảnh này:
- Che yên khi đỗ. Một tấm khăn sáng màu hoặc áo mưa gấp gọn trùm lên yên đã giảm đáng kể độ nóng.
- Dắt xe vào bóng râm vài phút trước khi đi. Trong lúc chờ, mở cốp cho hơi nóng thoát ra.
- Thử bằng mu bàn tay. Chạm nhẹ vào yên và tay lái trước khi ngồi, nóng quá thì lót khăn.
- Nhìn nhanh lốp và mức xăng. Lốp non làm xe ì, máy càng phải gắng. Bình xăng xe 50cc nhỏ, đừng để phải dắt bộ giữa nắng, xem bài đọc đồng hồ xăng xe 50cc.
Đừng dội nước lạnh lên yên hay lên máy đang nóng. Nước sẽ thấm vào đệm, còn tạt nước lên máy nóng không phải cách làm mát hợp lý.
Cách chạy để máy nhỏ không bị gồng
Phần lớn chuyện xe máy nóng máy giữa hè đến từ thói quen ga. Với xe 50cc, càng phải đi đều:
- Giữ ga ổn định thay vì vặn hết rồi nhả. Chạy ở tốc độ xe duy trì được dễ dàng thì máy đỡ nóng hơn lúc nào cũng ép kim lên mức cao nhất.
- Đi làn bên phải, không cố bám xe lớn. Để xe 110cc vượt, bạn vừa an toàn vừa không phải ép máy.
- Khi đứng đèn đỏ lâu, cân nhắc tắt máy. Ở những ngã tư chờ lâu như Ngã Tư Sở hay nút giao đầu cầu Chương Dương, tắt máy giúp động cơ không hầm thêm nhiệt.
- Lên dốc cầu thì lấy đà từ trước. Tăng tốc nhẹ trước chân dốc, giữ ga đều khi lên. Bài xe 50cc leo dốc cầu nói kỹ hơn về đoạn này.
Nếu thấy xe yếu hẳn đi, có mùi khét lạ hoặc tiếng máy khác thường, hãy tấp vào chỗ mát và dừng hẳn. Dấu hiệu và cách để máy nguội an toàn có trong bài xe máy nóng máy khi kẹt xe giữa trưa hè. Nếu xe vẫn không ổn sau khi nghỉ, hãy liên hệ tiệm để được hướng dẫn thay vì cố chạy tiếp.
Đỗ xe dưới bóng râm và nhịp nghỉ cho người lẫn xe
Chỗ đỗ quyết định chuyến về sẽ dễ chịu hay khổ sở. Khi gửi xe ở bãi quanh hồ Hoàn Kiếm hay hồ Tây, hãy hỏi người trông xe chỗ có mái che. Để ý hướng nắng: một góc đang râm lúc mười giờ có thể bị nắng chiếu thẳng lúc hai giờ chiều.
Xe 50cc nhẹ nên dễ dắt vào khe nhỏ dưới mái hiên, nhưng cũng dễ bị xô đổ. Cách chọn chỗ dựng vững có trong bài xe 50cc nhẹ dễ đổ khi dừng.
Về nhịp nghỉ, một gợi ý thực tế cho ngày nắng là cứ chạy một chặng ngắn thì dừng ở chỗ râm vài phút, uống nước và để máy dịu lại. Với những vòng dạo quanh Tây Hồ, có sẵn nhiều điểm nghỉ ven hồ, xem cách chia chặng trong bài chạy vòng Hồ Tây bằng xe 50cc. Lúc nghỉ, đừng ngồi ngay cạnh xe vừa tắt máy, và nhớ tránh để chân chạm vào ống xả.
Giữ sức người lái: nước, trang phục và dấu hiệu say nắng
Những thứ nên mang trong cốp nhỏ của xe 50cc:
- Một chai nước, uống từng ngụm mỗi lần dừng chứ không đợi khát.
- Áo chống nắng sáng màu, thoáng, có ống tay dài; găng tay mỏng để tay lái nóng không làm rát lòng bàn tay.
- Khẩu trang vải thoáng và kính chống bụi, chọn mũ bảo hiểm có lỗ thông gió.
Hãy dừng ngay khi thấy chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, da nóng mà không ra mồ hôi hay tim đập nhanh bất thường. Đó có thể là dấu hiệu say nắng; vào chỗ mát, nới bớt quần áo, uống nước và nhờ người xung quanh giúp. Nếu không đỡ, cần đến cơ sở y tế gần nhất. Đừng cố lái tiếp khi người đang choáng.
Tóm lại cho một ngày hè với xe 50cc
Với xe nhỏ, đi mùa hè không cần mẹo cầu kỳ: tránh giữa trưa, chọn phố có bóng cây, che yên khi đỗ, giữ ga đều, nghỉ ngắn nhưng đều đặn và luôn có nước. Khi nhận xe ở tiệm tại Long Biên, bạn có thể hỏi thêm về cách xe hoạt động trong ngày nóng và đường nào hợp với chiếc xe mình thuê. Đọc thêm các bài cùng chủ đề ở chuyên mục xe 50cc hoặc quay về trang tổng hợp xe máy.