Người đã đi Wave hay Sirius nhiều năm thường nghĩ từ xe số chuyển sang xe ga chỉ là bỏ bớt thao tác. Đúng là lái thì đơn giản hơn, nhưng chiếc xe ga bạn nhận ở cửa hàng lại có cả loạt bộ phận đặt khác chỗ: ổ khóa, tay phanh trái, chân chống, cốp dưới yên, cụm đèn báo. Bài này không bàn chuyện tập phản xạ lái, mà đi qua từng bộ phận cần sờ tận tay trong mười phút nhận xe, rồi gợi ý nên chọn mẫu xe ga nào cho lần đầu.
Phần tập phanh hai tay, vặn ga mềm và buổi làm quen ở chỗ vắng đã có trong bài quen xe số, lần đầu thuê xe tay ga. Ở đây ta tập trung vào chiếc xe.
Từ xe số chuyển sang xe ga: bản đồ điều khiển khác ở đâu
Trước khi xem từng bộ phận, hãy hình dung lại vị trí tay chân. Trên xe số, chân phải đạp phanh sau, chân trái gẩy cần số. Trên xe ga, hai chân chỉ đặt lên sàn phẳng, mọi điều khiển dồn lên ghi đông:
- Tay phải: tay ga và tay phanh trước, giống xe số.
- Tay trái: tay phanh sau, chỗ mà xe số bỏ trống.
- Hai cụm công tắc: xi nhan, còi, công tắc đèn, nút đề. Vị trí còi và xi nhan có thể đảo so với chiếc Wave quen thuộc, tùy mẫu xe.
- Dưới yên: cốp đựng đồ, nắp bình xăng nằm ở yên sau hoặc ở sàn để chân tùy mẫu.
Cái khó không nằm ở số lượng nút, mà ở việc ngón tay quen bấm còi lại bấm trúng xi nhan, hoặc tay trái để hờ trên ghi đông mà quên rằng giờ nó là phanh. Vì vậy khi nhận xe, hãy ngồi lên, chưa nổ máy, lần lượt bấm từng nút và nhìn xem cái gì sáng.
Ổ khóa: chìa cơ hay khóa thông minh
Xe số phổ thông gần như luôn dùng chìa cơ cắm vào ổ. Xe ga thì tùy đời: có xe vẫn là chìa cơ, có xe dùng khóa thông minh với một núm xoay và một chiếc remote nhỏ.
Bật máy và khóa cổ
Với khóa thông minh, remote phải ở gần xe thì núm mới xoay được. Hãy nhờ nhân viên chỉ cách bật, cách tắt, cách khóa cổ và nút tìm xe trên remote. Hỏi luôn khi remote hết pin thì xử lý thế nào để không bị kẹt giữa đường.
Mở yên và nắp xăng
Trên xe số, nắp xăng thường nằm ngay dưới yên và mở bằng chìa. Xe ga có thể mở yên bằng cách xoay núm sang một vị trí riêng hoặc bấm nút. Tự tay mở yên một lần ngay tại cửa hàng, đừng đợi đến cây xăng trên phố Nguyễn Văn Cừ mới tìm cách.
Hai tay phanh và lẫy giữ phanh
Người quen xe số cần kiểm phanh xe ga kỹ hơn, vì tay trái chưa có cảm giác. Khi nhận xe:
- Bóp từng tay phanh, xem hành trình có quá dài, có bị lỏng hay không.
- Dắt xe vài bước, bóp riêng tay trái rồi riêng tay phải để cảm nhận độ ăn.
- Hỏi xe có phanh kết hợp hay không. Nếu có, bóp tay trái thì cả hai bánh cùng được hãm. Cơ chế này giải thích chi tiết trong bài phanh CBS trên xe ga là gì.
- Nhìn xem tay phanh trái có lẫy nhỏ để giữ phanh khi đỗ hay không. Một số mẫu có lẫy này, rất tiện khi dừng trên dốc hầm gửi xe.
Lưu ý thêm: nhiều xe ga chỉ cho đề máy khi một tay phanh đang được bóp. Nếu bấm nút đề mà máy im, đừng vội nghĩ xe hỏng, hãy bóp phanh rồi bấm lại.
Chân chống: hai loại, hai cách dựng
Xe ga có chân chống nghiêng và chân chống giữa, nhưng cảm giác khác hẳn xe số vì thân xe dài và trọng lượng dồn ra phía sau.
- Chân chống nghiêng: trên một số mẫu xe ga, máy không nổ hoặc sẽ tắt nếu chân chống nghiêng còn hạ. Đây là tính năng an toàn, không phải lỗi. Hỏi cửa hàng chiếc của bạn có cơ cấu này không.
- Chân chống giữa: đặt chân phải lên vấu chống, tay trái giữ ghi đông, tay phải nắm tay dắt sau yên, rồi dồn trọng lượng xuống chân và kéo xe về sau.
Tập dựng và hạ chân chống giữa hai ba lần ngay trước cửa hàng. Ở bãi gửi xe đông như khu chợ Long Biên hay quanh hồ Hoàn Kiếm, bạn sẽ không muốn loay hoay giữa hàng người chờ. Mẹo chống kẹt chân có trong bài cách bỏ chân chống xe máy thuê không bị kẹp.
Cốp dưới yên và đèn báo trên đồng hồ
Cốp không phải chỗ để mọi thứ
Cốp xe ga là điểm cộng lớn so với xe số, nhưng nó nằm gần khối động cơ. Sau một chặng dài, lòng cốp có thể ấm lên. Không nên để đồ dễ chảy, thuốc hoặc thiết bị điện tử nhạy nhiệt trong đó quá lâu. Khi nhận xe, mở cốp xem có rách lót hay đọng nước không.
Đọc đồng hồ khi chưa đi
Mặt đồng hồ xe ga không có đèn báo số như Wave. Thay vào đó, bạn cần biết:
- Kim hoặc vạch báo xăng, và mức đang có lúc nhận xe.
- Đèn báo lỗi động cơ: sáng lên khi bật khóa rồi tắt sau khi nổ máy là bình thường. Nếu nó cứ sáng khi chạy, báo ngay cho cửa hàng.
- Đèn báo chức năng ngắt máy tạm thời khi dừng, trên những mẫu có tính năng này. Nếu không quen, hãy nhờ nhân viên chỉ cách bật tắt để khỏi giật mình khi máy tự tắt ở đèn đỏ.
- Đèn pha: nhiều xe đời mới để đèn luôn sáng khi máy chạy, không có công tắc tắt hẳn.
Danh sách đầy đủ hơn cho mọi loại xe nằm trong bài checklist nhận xe máy thuê.
Người quen xe số thuê xe ga: chọn mẫu nào dễ chuyển
Với người quen xe số, nên ưu tiên mẫu xe ga nhẹ, yên không quá cao và tay lái gọn. Một vài hướng chọn:
- Honda Vision: thân nhỏ, dễ dắt, dễ chống chân. Hợp người lần đầu đi trong phố cổ, ngõ nhỏ ở Đống Đa hay Ba Đình.
- Honda Click hoặc Yamaha Mio: cũng gọn nhẹ, cảm giác lái nhanh nhạy. Hai mẫu này khác nhau một vài điểm nhỏ, xem bài thuê Click hay Mio.
- Honda Air Blade: mạnh và đầm hơn, nhưng nặng hơn khi dắt và dựng chống giữa. Hợp khi bạn đã thấy tự tin sau một hai ngày, hoặc định đi xa ra Đông Anh, Gia Lâm.
Khi đặt thuê, hãy nói rõ “tôi quen xe số, lần đầu đi xe ga”. Cửa hàng sẽ ưu tiên chỉ kỹ các bộ phận nói trên. Nếu nhận xe tại chỗ ở, giao xe trong khung 09:00–21:00 và chi phí phải xác nhận trước.
Tóm lại trước khi rời cửa hàng
Từ xe số chuyển sang xe ga, phần lái chỉ mất một buổi làm quen, nhưng những bộ phận lạ mới là thứ khiến bạn lúng túng giữa phố. Mười phút kiểm ổ khóa, hai tay phanh, chân chống, cốp và đèn báo sẽ giúp chuyến đi suôn sẻ hơn. Xem thêm các bài so sánh dòng xe ở mục chọn loại xe và mọi chủ đề về xe tại chuyên mục xe máy.