Bạn quen xe ga, nhưng lần này thuê Wave vì giá mềm hơn hoặc vì nghe nói xe bền, ít hỏng vặt. Từ xe ga chuyển sang xe số, thứ khiến người ta bỡ ngỡ nhất là cụm chữ “côn tự động”: xe không có tay côn, vậy côn nằm ở đâu, nó cắt và đóng lúc nào, và vì sao cùng một cú gẩy số mà lúc thì êm, lúc thì xe giật? Hiểu được cơ chế bên trong, bạn sẽ tự sửa được phần lớn lỗi sang số mà không cần ai đứng cạnh.
Trình tự tập lên số, về số ở đèn đỏ, đi dốc và đi chậm trong phố cổ đã có trong bài quen xe tay ga, thuê xe số Wave lần đầu. Bài này đi sâu vào phần “tại sao”.
Từ xe ga chuyển sang xe số: côn tự động làm việc thế nào
Trên xe ga, bạn chỉ thấy tay ga. Hộp số vô cấp tự đổi tỷ số truyền, ly hợp tự đóng khi tua máy tăng. Wave thì khác: xe có hộp số nhiều cấp thật sự, mỗi số là một cặp bánh răng. Để chuyển từ cặp này sang cặp khác, phải có lúc ngắt truyền động giữa động cơ và hộp số. Việc đó do côn đảm nhận.
Côn tự động trên Wave làm hai việc, tương ứng với hai tình huống bạn gặp hằng ngày.
Khi xe đứng yên hoặc máy chạy chậm
Ở vòng tua không tải, côn tự mở. Vì vậy bạn có thể dừng đèn đỏ ở số 1 mà máy không chết, khác hẳn xe côn tay. Khi bạn vặn ga, tua máy tăng lên, côn từ từ đóng lại và xe bắt đầu lăn. Cảm giác này gần giống xe ga, chỉ là số 1 của Wave kéo mạnh hơn, nên ga cần nhẹ hơn.
Khi bạn đặt chân lên cần số
Cần số của Wave được nối với cơ cấu cắt côn. Lúc mũi hoặc gót chân bắt đầu ấn cần số xuống, côn được tách ra trước, rồi bánh răng mới chuyển. Lúc bạn nhấc chân lên, côn đóng lại. Nói cách khác, cần số chính là tay côn đặt dưới chân: ấn xuống là bóp côn, nhấc lên là nhả côn.
Hiểu điều này, bạn sẽ thấy vì sao phải nhả ga trước khi gẩy số. Nếu vẫn giữ ga, côn vừa tách ra là máy rú lên, đến lúc côn đóng lại thì xe bị đẩy một cú. Còn nếu nhấc chân khỏi cần số quá nhanh, côn đóng đột ngột, xe cũng giật dù ga đã nhả.
Cần số hai đầu và kiểu số tròn
Phần lớn Wave cho thuê có cần số hai đầu: một đầu phía trước cho mũi chân, một đầu phía sau cho gót chân. Thói quen chung là ấn mũi chân xuống để lên số, ấn gót chân xuống để về số. Một số người dùng mũi chân hất ngược lên để về số, nhưng với giày mềm hoặc dép, ấn gót vẫn dễ và đỡ mỏi hơn.
Điểm người quen xe ga cần biết thêm là kiểu số tròn. Trên nhiều đời Wave, khi xe đứng yên mà bạn đang ở số cao nhất, ấn mũi chân thêm một nấc thì cần số quay về N thay vì kẹt lại. Khi xe đang chạy, đa số xe có cơ cấu hạn chế việc này, nhưng không nên thử. Mỗi đời xe khác nhau, nên hãy hỏi cửa hàng chiếc của bạn có kiểu số tròn không và nhờ họ chỉ thử khi xe đứng yên.
Hệ quả thực tế: đừng đếm số bằng cảm giác chân. Nhìn đèn báo số trên đồng hồ trước khi xuất phát, nhất là sau khi dắt xe hay chờ đèn đỏ lâu.
Đi xe Wave cho người mới: cảm nhận nấc số qua chân và tai
Xe ga không bắt bạn nghe máy. Xe số thì có, và tiếng máy là thông tin hữu ích nhất.
- Cảm nhận nấc số: một cú gẩy đúng là ấn dứt khoát đến khi nghe tiếng cách nhẹ, rồi nhấc chân hẳn ra. Ấn lưng chừng có thể khiến số chưa vào, xe trôi tự do như đang ở N, rồi khi bạn vặn ga thì số mới khớp, tạo một cú giật.
- Nghe tiếng máy: máy rú cao mà xe không nhanh thêm là bạn đang để số thấp quá lâu. Máy ì, rung và xe như bị ghì khi bạn tăng ga là số quá cao so với tốc độ.
- Cảm nhận phanh động cơ: nhả ga ở số thấp, xe chậm lại rõ rệt. Đây là điều xe ga gần như không có, và là lý do người quen xe ga hay bị chúi nhẹ khi nhả ga đột ngột ở số 1 hoặc 2.
Thao tác cơ bản từ lúc đề đến khi vào số đầu tiên có trong bài đề xe và vào số 1 cho người mới.
Lỗi sang số người quen xe ga hay mắc
Những lỗi dưới đây không làm xe hỏng ngay, nhưng khiến bạn mệt, xe giật và chi tiết côn mòn nhanh hơn.
Để chân đè lên cần số khi đang chạy
Người quen xe ga có sàn phẳng để gác chân, nên khi chuyển sang Wave hay đặt mũi giày ngay trên cần số. Vì cần số là “tay côn dưới chân”, đè nhẹ liên tục có thể làm côn tách một phần, xe hụt hơi và côn nóng. Hãy để lòng bàn chân trên gác chân, mũi chân dưới cần số khi không sang số.
Đề máy khi xe đang ở số
Trên xe ga, bóp phanh rồi bấm đề là xong. Trên Wave, nếu xe còn ở số mà bạn đề và lỡ vặn ga, xe có thể nhảy về trước. Thói quen an toàn: nhìn đèn N sáng rồi mới đề, nhất là khi xe đỗ sát người hay sát xe khác trong bãi gửi.
Nhảy nhiều số một lúc
Khi gặp chướng ngại bất ngờ trên đường Láng hay Trường Chinh, người mới hay đạp gót liền ba nấc. Côn đóng lại ở số thấp khi xe còn nhanh, bánh sau bị ghì mạnh và có thể trượt trên mặt đường ướt. Hãy phanh trước, giảm tốc rồi mới về số từng nấc.
Giữ số cao khi chạy chậm
Ở ngõ nhỏ hay khi bò trong dòng xe trên cầu Chương Dương giờ tan tầm, để số 3 hoặc 4 sẽ khiến máy ì, rung. Đừng ngại xuống số 2 hoặc số 1. Côn tự động cho phép đi rất chậm ở số 1 mà không chết máy.
Quên rằng tay trái không còn phanh
Đây là lỗi được nhắc nhiều nhất và đã có ở bài trước. Ở đây chỉ nhấn mạnh: phanh sau giờ nằm dưới chân phải, đừng để chân phải lơ lửng ngoài gác chân.
Wave có hợp với bạn không
Wave hợp với người chịu bỏ một buổi để quen cần số, đi nhiều trong phố hoặc chạy đường dài ra Sóc Sơn, Ba Vì. Nếu bạn chỉ thuê một hai ngày, chở hành lý cồng kềnh hoặc không muốn để tâm đến số, quay lại xe ga có thể hợp lý hơn. So sánh Wave với dòng xe số khác có trong bài Wave hay Sirius khi thuê chạy phố.
Khi nhận xe, nói rõ bạn quen xe ga để được chỉ đèn báo số, kiểu cần số và có số tròn hay không. Nếu nhận xe tại chỗ ở, giao xe trong khung 09:00–21:00 và chi phí xác nhận trước.
Tóm lại
Từ xe ga chuyển sang xe số, chỉ cần nhớ cần số là tay côn dưới chân: nhả ga trước, ấn dứt khoát, nhấc chân từ tốn, về số từng nấc và nhìn đèn báo trước khi đề. Đọc thêm về các dòng xe ở mục chọn loại xe và chuyên mục xe máy.