Sáng nay bạn định chạy chiếc Vision thuê từ Long Biên lên Sóc Sơn, ra Bát Tràng theo đường đê hay vòng qua Đông Anh, và muốn biết việc kiểm tra lốp Honda Vision trước khi xuất phát cần làm những gì. Không cần đồng hồ đo hay dụng cụ chuyên dụng: chỉ cần mắt, hai bàn tay và chừng năm phút trước cửa nhà là đủ để nhận ra lốp non, lốp mòn hay một chiếc đinh ghim đang nằm im trên mặt lốp. Dưới đây là thứ tự làm ngoài sân, kèm vài điểm riêng của chiếc Vision.
Vì sao lốp Vision cần nhìn kỹ hơn bạn nghĩ
Vision thường dùng lốp không săm, nhưng đời xe và lốp đã thay có thể khác nhau, nên hãy hỏi cửa hàng chiếc xe bạn nhận đang đi loại lốp nào. Điều này quan trọng vì lốp không săm khi dính đinh thường không xẹp ngay. Chiếc đinh cắm vào mặt lốp tự bịt gần kín lỗ thủng, hơi chỉ rỉ ra rất chậm, có khi cả ngày mới thấy lốp mềm hẳn. Điều đó cho bạn thời gian chạy tới tiệm vá, nhưng cũng khiến người lái chủ quan: sáng vẫn chạy êm, chiều về mới thấy tay lái nặng.
Một điểm nữa là bánh sau của xe ga nằm khuất. Với Vision, bánh sau kẹp giữa cụm động cơ bên trái và ống xả bên phải, lại có chắn bùn che phía trên. Đứng nhìn từ trên xuống chỉ thấy một phần nhỏ mặt lốp, nên phải ngồi xuống nhìn từ phía sau xe.
Nhìn gai lốp và vết nứt: bước đầu của kiểm tra lốp Honda Vision
Dựng xe trên nền phẳng, tắt máy, rồi ngồi xổm trước bánh trước. Hãy nhìn ba thứ theo thứ tự:
- Rãnh gai ở giữa mặt lốp. Đây là phần tiếp đất nhiều nhất nên mòn trước. Rãnh còn sâu, cạnh gai còn sắc là ổn. Nếu giữa mặt lốp đã phẳng lì, gần như không còn rãnh, trong khi hai bên vai còn gai thì lốp đã mòn nhiều.
- Hông lốp. Nhìn kỹ phần cao su ở thành bên. Vết nứt chân chim mảnh như sợi tóc thường là dấu hiệu lốp đã lâu năm, cao su khô. Vết nứt sâu, có chỗ phồng lên như cục u, hay vết rách thì không nên đi xa.
- Vết vá cũ. Miếng vá gọn không đáng ngại, nhưng nhớ vị trí để lát nữa xem có rỉ hơi không.
Sau đó ra phía sau xe, ngồi xuống thấp ngang chắn bùn và lặp lại với bánh sau. Bánh sau của xe ga chịu sức nặng của động cơ, người lái và người ngồi sau, nên thường mòn nhanh hơn bánh trước. Thấy mòn rõ, nứt sâu hay phồng hông thì báo cửa hàng trước khi lên đường. Cách soát lốp lúc ký nhận xe được viết kỹ trong bài kiểm tra lốp xe máy thuê khi nhận xe, còn bài này tập trung vào buổi sáng trước chuyến đi.
Bóp độ căng bằng tay khi không có đồng hồ đo
Dùng ngón cái ấn mạnh vào hông lốp, hoặc bóp hông lốp giữa ngón cái và các ngón còn lại. Lốp đủ hơi cho cảm giác chắc, ấn vào chỉ lún rất ít rồi bật lại ngay. Lốp non thì mềm, lún sâu dưới ngón tay như bóp một quả bóng đã xẹp bớt.
Quan trọng là so sánh. Bóp bánh trước, rồi bóp bánh sau, cảm nhận xem hai bánh có tương đương không. Nếu một bánh mềm hơn hẳn bánh kia, gần như chắc chắn bánh đó đang thiếu hơi hoặc đang rò. Tiếp theo, ngồi lên xe với đúng tải của chuyến đi, nếu chở người thì cả người ngồi sau, rồi nhờ ai đó nhìn hông lốp sau. Lốp đủ hơi chỉ bè nhẹ ở chỗ tiếp đất. Lốp non sẽ phình ra hai bên rõ rệt, nhìn bằng mắt cũng thấy.
Bài này không đưa con số áp suất cụ thể, vì mức đúng tùy đời xe và loại lốp đang lắp. Khi bơm, hãy theo khuyến nghị của hãng cho chiếc xe đó, hỏi cửa hàng hoặc thợ ở tiệm bơm.
Quay bánh để dò đinh ghim trên mặt lốp
Đinh ghim, đinh vít nhỏ hay mảnh sắt vụn là thứ hay găm vào lốp nhất ở Hà Nội, nhất là quanh các khu đang xây dựng, các đoạn đường ven đê và chỗ có xưởng sắt. Vì lốp không săm giữ hơi khá lâu khi đinh còn cắm, bạn chỉ phát hiện được nó nếu nhìn hết một vòng lốp.
Cách làm đơn giản nhất:
- Gạt chân chống lên, đứng bên trái xe, hai tay giữ tay lái cho xe đứng thẳng.
- Nhìn đoạn mặt lốp đang lộ ra ở bánh trước, từ vai bên này sang vai bên kia.
- Dắt xe lăn về trước khoảng một gang tay, dừng lại, nhìn tiếp đoạn mới lộ ra.
- Lặp lại cho tới khi đi hết một vòng bánh trước. Sau đó làm tương tự với bánh sau, lần này ngồi xuống nhìn từ phía sau.
Dấu hiệu cần chú ý là một chấm kim loại sáng trên nền cao su đen, một đầu đinh bằng phẳng nằm lẫn trong rãnh gai, hay một vết cắt nhỏ có viên đá nhọn kẹt bên trong. Nếu đã dựng xe bằng chân chống giữa và bánh sau không chạm đất, bạn có thể quay bánh bằng tay cho nhanh. Không chắc thì cứ dắt xe từng đoạn.
Thấy đinh thì đừng rút ra. Khi còn cắm, nó đang bịt lỗ thủng; rút ra lúc này có thể làm hơi xì nhanh hơn. Hãy báo cửa hàng và hỏi tiệm vá gần nhất. Câu hỏi này được bàn riêng trong bài đinh ghim trong lốp xe thuê có nên rút ra không.
Lốp không săm xì chậm: dấu hiệu khi đang chạy
Xe vẫn có thể cán đinh giữa đường. Với lốp không săm, xì chậm thường lộ ra qua cảm giác lái trước khi lốp xẹp hẳn:
- Tay lái nặng hơn, xe ì. Lốp trước non làm tay lái trĩu, khó bẻ ở tốc độ chậm khi quay đầu.
- Bánh sau lắc khi ôm cua. Cảm giác đuôi xe đung đưa, không bám, nhất là ở các vòng xuyến hay khi chuyển làn.
- Xe chạy ì như đang lên dốc, dù đường bằng và ga mở như bình thường.
- Lốp trông bè hơn buổi sáng khi bạn dừng nghỉ và nhìn lại.
Khi có các dấu hiệu này, hãy giảm tốc từ từ, bật xi nhan và tấp vào lề an toàn. Muốn biết chỗ nào đang rỉ, bạn có thể nhỏ một ít nước lên vùng nghi ngờ: nếu nổi bọt li ti thì đó là lỗ rò. Nếu lốp còn hơi và đinh còn cắm, thường bạn vẫn có thể chạy chậm tới tiệm vá gần nhất; còn lốp xẹp hẳn thì nên dắt xe. Bài lốp không săm xe ga bị đinh giữa đường còn chạy được không nói kỹ hơn về việc đẩy xe và chọn tiệm.
Chuỗi kiểm tra năm phút trước khi nổ máy
Gom lại thành thói quen buổi sáng, đặc biệt trước những chuyến đi xa trong ngày như lên Ba Vì hay về phía Gia Lâm theo đê:
- Nhìn gai và hông lốp trước, rồi ngồi xuống nhìn lốp sau từ phía sau xe.
- Bóp so sánh hai bánh, ngồi lên xe nhờ người nhìn hông lốp sau.
- Dắt xe từng đoạn để soát hết một vòng mỗi bánh, tìm đinh và vật nhọn.
- Nếu có nghi ngờ, bơm theo khuyến nghị của hãng ở tiệm gần nhà trước khi ra khỏi nội thành.
- Lúc dừng nghỉ giữa trưa, nhìn lại hai lốp một lượt.
Nếu bạn đang cân nhắc giữa xe số và xe ga, bài lốp Honda Wave khi thuê cho thấy chiếc xe số có những điểm khác về lốp và việc dắt xe.
Tóm lại, kiểm tra lốp Vision không cần dụng cụ: nhìn gai và hông lốp, bóp so sánh hai bánh, dắt xe soát đinh ghim, và để ý cảm giác lái vì lốp không săm hay xì chậm. Khi thấy bất thường, báo cửa hàng sớm thay vì cố đi tiếp. Thêm thông tin về dòng xe này ở trang Honda Vision, và các bài về những dòng xe khác trong chuyên mục xe máy.