Đang chạy trên đường đê Âu Cơ chiều muộn, bạn thấy tay lái hơi nặng và nghe tiếng tách tách đều theo vòng bánh. Cúi xuống nhìn thì một đầu đinh đang cắm trên mặt lốp. Lốp không săm xe ga bị đinh không xẹp ngay như lốp có săm, nên câu hỏi thực tế không phải là “vá thế nào” mà là: còn chạy tiếp được không, chạy được bao xa, và nên dắt xe đi đâu. Bài này giúp bạn quyết định ngay tại chỗ, đặc biệt khi đang đi xe thuê và chưa quen đường.
Dấu hiệu lốp không săm xe ga bị đinh
Lốp không săm ôm chặt lấy thân đinh, nên hơi thoát ra chậm, có khi cả buổi mới thấy mềm. Vì vậy người lái thường phát hiện muộn. Các dấu hiệu nên để ý:
- Tiếng tách tách hoặc lạch cạch đều nhịp, nhanh dần khi tăng tốc. Đó là đầu đinh gõ xuống mặt đường mỗi vòng bánh.
- Tay lái nặng, xe ì nếu đinh ở bánh trước. Nếu ở bánh sau, đuôi xe lắc nhẹ khi vào cua hoặc qua vạch sơn.
- Lốp phình bè ở phần chạm đất khi bạn dừng xe nhìn ngang, so với bánh còn lại.
- Tiếng xì nhỏ khi áp tai gần lốp, hoặc bọt nổi nếu có chút nước đổ lên chỗ nghi ngờ.
Khi nghi bị đinh, tìm chỗ an toàn dừng lại và quay bánh chậm từng đoạn để soi khắp mặt lốp. Đinh vít, mảnh tôn hay que sắt nhỏ là thứ hay gặp nhất.
Còn chạy được không: chia theo ba trường hợp
Không có con số chung cho mọi lốp, nên hãy quyết định dựa vào tình trạng thực tế bạn nhìn và cảm thấy:
Lốp còn căng, đinh nằm giữa mặt gai. Đây là trường hợp nhẹ nhất. Để nguyên đinh, chạy thật chậm, đi sát lề, chỉ đến hàng vá gần nhất. Tránh phanh gấp và ôm cua mạnh.
Lốp đã mềm rõ, tay lái nặng hoặc đuôi xe lắc. Dừng chạy, xuống dắt. Chạy tiếp lúc này dễ làm lốp trượt khỏi vành, và hông lốp bị gấp đi gấp lại sẽ hỏng tới mức không vá được nữa.
Lốp xẹp hẳn, đinh ở hông lốp, hoặc lốp bị rách. Không chạy thêm một mét nào. Vành xe ga nhỏ, chạy trên lốp xẹp rất dễ làm móp vành, khi đó việc không còn là vá lốp nữa.
Dù thuộc trường hợp nào: đừng tự rút đinh ra giữa đường. Đinh đang đóng vai một cái nút. Rút ra là hơi thoát hết trong vài phút và bạn mất luôn lựa chọn chạy chậm.
Dừng xe an toàn trên đê và đường vành đai
Các trục ven đê như Nghi Tàm, Âu Cơ ở Tây Hồ hay đoạn đê qua Long Biên thường có lề hẹp, xe tải và xe khách chạy nhanh. Đường vành đai như Phạm Văn Đồng, Khuất Duy Tiến hay Trường Chinh thì dòng xe dày đặc và nhiều làn. Ở những chỗ này:
- Bật xi nhan phải sớm, giảm tốc từ từ, tấp vào sát lề hoặc vào đường gom.
- Không dừng trên cầu, trên đường dẫn lên cầu, ở khúc cua khuất hay ngay trước lối rẽ.
- Nếu trời tối, bật đèn khẩn cấp nếu xe có, và đứng lên vỉa hè hoặc phía trong lề, không đứng giữa xe và dòng xe.
- Chụp nhanh ảnh lốp, đầu đinh và vị trí bạn đang đứng. Ảnh này sẽ cần khi báo tiệm.
Đẩy xe đến đâu để vá
Hàng vá lốp ven đường ở Hà Nội khá nhiều nhưng không đều. Một vài cách tìm nhanh:
- Hướng về khu dân cư gần nhất. Đường đê dài thường thưa hàng sửa xe, còn đầu các ngõ dẫn vào làng hay phường gần đó hay có thợ vá. Dắt vào phía có nhà ở thường ngắn hơn đi dọc đê.
- Hỏi người bán hàng nước, xe ôm hoặc bảo vệ gần đó. Họ biết hàng vá nào đang mở hơn bất kỳ bản đồ nào.
- Ưu tiên hàng có dụng cụ cho lốp không săm như dùi vá, keo, máy bơm hơi. Hàng chỉ quen thay săm xe số có thể đề nghị lắp săm vào lốp không săm, điều bạn nên hỏi tiệm thuê trước khi đồng ý.
Nếu buộc phải dắt xa, đi trên vỉa hè hoặc sát lề, tắt máy, giữ phanh trái khi xuống dốc. Khi xe ga thủng lốp không săm ở bánh sau, xe dắt nặng hơn hẳn vì bánh sau nằm ngay dưới cụm động cơ. Đứng bên trái, tựa hông vào sườn yên, giữ xe thẳng đứng và đi bước ngắn. Đừng cố đẩy nhanh, vì lốp xẹp dễ vặn khỏi vành khi xe bị nghiêng. Phần khác nhau giữa vá dùi và vá nấm, và lúc nào phải thay lốp, có trong bài lốp không săm bị đinh: vá dùi, vá nấm khác gì.
Báo tiệm cho thuê trước khi vá
Với xe thuê, đừng để thợ bắt tay vào vá trước khi bạn báo tiệm. Gửi tiệm ảnh đã chụp, nói rõ đinh nằm ở mặt lốp hay hông lốp, lốp còn hơi hay đã xẹp, và bạn đang ở đâu. Tiệm sẽ cho biết nên vá tại chỗ hay cần cách xử lý khác.
Một vài điều nên hỏi rõ ngay lúc đó:
- Có được vá ở hàng ven đường không, và vá kiểu nào thì tiệm chấp nhận.
- Chi phí vá do ai chịu. Hãy xác nhận trước, đừng tự suy đoán.
- Nếu cần tiệm hỗ trợ đến tận nơi, thời gian và chi phí phải được thỏa thuận trước. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên chỉ hoạt động từ 09:00 đến 21:00, nên ngoài giờ này không có hỗ trợ giao nhận xe.
Vá xong, xin thợ biên nhận hoặc ít nhất chụp ảnh chiếc đinh và vết vá. Những bước gọi ai, báo gì khi thủng lốp nói chung được viết kỹ trong bài xe thuê bị thủng lốp giữa đường: gọi ai và làm gì.
Sau khi vá: chạy thử và để ý thêm
Nhờ thợ bơm lại đúng áp suất ghi trên nhãn dán của xe hoặc sổ hướng dẫn, đừng bơm theo cảm giác. Chạy chậm một đoạn ngắn, dừng lại bóp thử lốp và nhìn chỗ vá. Sáng hôm sau, trước khi đi, nhìn lại lốp một lần nữa: nếu lốp lại mềm, vết vá chưa kín và cần báo tiệm.
Để giảm khả năng gặp lại tình huống này, hãy tránh đi sát mép đường gần các công trình đang thi công, bãi tập kết vật liệu hay các tiệm cơ khí, nơi đinh vít và mảnh sắt hay rơi vãi. Khi nhận xe, dành nửa phút xoay bánh xem mặt lốp có vật lạ cắm vào hay không.
Khi trả xe, nói rõ lốp nào đã vá và đưa biên nhận hoặc ảnh để tiệm kiểm tra lại. Các mẫu xe tay ga đang cho thuê xem ở trang xe tay ga, còn toàn bộ các loại xe nằm ở trang xe máy.