Bạn quen đi xe số, chân phải đạp phanh sau theo phản xạ, rồi lần đầu thuê một chiếc Vision để đi phố. Chỉ vài trăm mét trên Nguyễn Văn Cừ giờ tan tầm là thấy ngay: chân phải tìm bàn đạp mà không có, tay thì không biết bóp bên nào trước. Muốn phanh honda vision đúng cách trong phố đông, cần hiểu hai tay phanh làm gì, bóp theo nhịp nào và vì sao khoảng cách với xe trước quan trọng hơn mọi kỹ thuật. Bài này chỉ bàn chiếc Vision trong dòng xe nội đô.
Hai tay phanh trên Vision: bên nào làm việc gì
Trên Vision, cũng như phần lớn xe tay ga, không còn bàn đạp phanh ở chân. Cả hai phanh dời lên tay lái:
- Tay trái là phanh sau. Đây là tay phanh bạn sẽ dùng nhiều nhất trong phố: giảm tốc khi xe trước chậm lại, rà nhẹ khi qua gờ, giữ xe đứng yên lúc chờ đèn.
- Tay phải là phanh trước. Bánh trước gánh phần lớn lực dừng khi phanh mạnh, nhưng cũng là bánh dễ trượt nhất nếu bóp giật trên mặt đường trơn.
Nhiều đời Vision có phanh kết hợp, thường gọi là CBS. Nếu đời xe có, khi bạn bóp tay trái, hệ thống sẽ chia thêm một phần lực sang bánh trước, giúp xe dừng thẳng hơn. Cách nhận biết và lỗi hay gặp với loại phanh này đã có trong bài bóp phanh trái trên xe ga có phanh kết hợp CBS. Khi nhận xe, cứ hỏi thẳng nhân viên chiếc bạn thuê có phanh kết hợp không, đừng đoán qua hình dáng.
Người chuyển từ xe số hay mắc một lỗi: thấy nguy là bóp mạnh tay phải vì tay phải khỏe hơn. Trên Vision, cú bóp đó dồn hết lực vào bánh trước; đường khô thì xe chúi đầu, đường ướt hoặc vạch sơn thì bánh trước có thể trượt.
Phanh honda vision đúng cách: bóp đều, tăng dần, hai tay cùng làm
Nguyên tắc gọn nhất cho phố đông là: tay trái bắt đầu trước, tay phải đi theo, cả hai bóp đều và tăng dần, không giật.
Một lần dừng bình thường diễn ra như sau:
- Nhả hết ga. Vision dùng hộp số vô cấp, nhả ga là xe đã bắt đầu chậm. Đừng vừa giữ ga vừa bóp phanh, thói quen này làm phanh nóng và xe dừng xa hơn.
- Đặt ngón tay lên cả hai tay phanh. Hai hoặc bốn ngón tùy tay bạn, miễn là sẵn sàng, không phải với tay mới chạm tới.
- Bóp tay trái nhẹ trước, để thân xe ổn định và hơi lắng xuống.
- Thêm tay phải từ từ, tăng lực đều cả hai bên cho tới khi xe gần dừng.
- Nới bớt tay phải ở những mét cuối, giữ tay trái để xe dừng êm, không chúi mũi.
Từ “tăng dần” là phần quan trọng nhất. Bánh xe bám đường tốt nhất khi lực phanh đến từ từ để lốp kịp nhận tải. Bóp một phát hết cỡ là cách nhanh nhất để bánh bị khóa, xe lết đi và mất lái. Nếu cảm thấy bánh bắt đầu trượt, nới tay phanh ra một chút để bánh lăn lại rồi bóp lại nhẹ hơn, đừng giữ chặt.
Ba mức phanh cần quen tay
Trong phố, bạn sẽ dùng ba mức khác nhau, và nên luyện cả ba ở chỗ vắng trước khi vào giờ cao điểm:
- Rà phanh: chỉ tay trái, rất nhẹ, để giảm vài nhịp tốc độ khi dòng xe phía trước dồn lại.
- Phanh dừng: hai tay như năm bước ở trên, dùng ở đèn đỏ, chỗ rẽ, lối sang đường.
- Phanh gấp: hai tay, lực tăng nhanh hơn nhưng vẫn không giật, mắt nhìn thẳng ra khoảng trống phía trước chứ không nhìn vào đuôi xe sắp va.
Giữ khoảng cách với xe trước: thứ cứu bạn nhiều hơn tay phanh
Kỹ thuật phanh giỏi đến đâu cũng cần chỗ để dừng. Trong phố Hà Nội, nhiều va chạm nhỏ đến từ việc bám đuôi quá sát chứ không phải phanh hỏng.
Không cần nhớ con số mét nào. Hãy dùng mắt và thời gian:
- Chọn một mốc bên đường, như cột điện hay biển hiệu. Khi đuôi xe trước đi qua mốc, đếm chậm trong đầu. Nếu bạn tới mốc trước khi đếm xong khoảng hai nhịp, bạn đang bám quá gần.
- Khi đường ướt, trời tối hoặc bạn đang chở người phía sau, tăng khoảng đếm lên thêm.
- Đừng nhìn chằm chằm vào biển số xe trước. Nhìn qua vai người đó, xa thêm vài xe, để thấy ai đang phanh ở đầu dòng.
Trên những trục như Xã Đàn, Nguyễn Trãi hay Kim Mã giờ tan tầm, dòng xe chạy theo kiểu dồn rồi giãn. Giữ được khoảng trống phía trước giúp bạn chỉ cần rà phanh thay vì phanh gấp liên tục. Nếu xe phía trước bất ngờ dừng, cách phản ứng chi tiết có trong bài xe phía trước phanh gấp, mình phản ứng ra sao.
Một lưu ý riêng với xe ga: Vision chạy êm và đều nên người mới hay chạy nhanh hơn mình tưởng. Liếc đồng hồ tốc độ một lần mỗi khi vào đoạn phố đông, để tốc độ hợp với khoảng cách mình đang có.
Phanh sớm trước ngã tư và đèn đỏ
Ngã tư là nơi nhiều cú phanh gấp nhất, vì đèn chuyển vàng, có người rẽ ngang, có xe từ ngõ lao ra. Cách giảm rủi ro là bắt đầu xử lý từ xa:
- Nhả ga sớm khi thấy đèn phía xa. Ở ngã tư Sở hay chân cầu Chương Dương phía Long Biên, nhả ga từ sớm là xe đã chậm đủ để dừng nhẹ bằng tay trái.
- Đèn vàng thì chuẩn bị dừng, không tăng ga để vượt.
- Để ý vạch sơn và nắp cống trước vạch dừng. Trời mưa, mấy chỗ này trơn hơn mặt nhựa, nên phanh xong phần lớn trước khi bánh lăn lên đó.
- Khi đã dừng, giữ tay trái. Chuyện giữ phanh và đặt chân khi chờ đèn lâu có trong bài Honda Vision dừng đèn đỏ lâu ở ngã tư đông.
Những tình huống trong phố cần phanh khác đi
Đường ướt sau mưa. Bóp nhẹ hơn, sớm hơn, ưu tiên tay trái. Tránh phanh khi đang nghiêng xe vào cua; hãy giảm tốc xong khi xe còn thẳng rồi mới ôm cua.
Chở người ngồi sau. Xe nặng hơn nên cần chỗ dừng dài hơn. Nhắc người ngồi sau bám chắc và không ngả người về phía trước khi bạn phanh.
Qua gờ giảm tốc và ổ gà. Phanh trước khi tới gờ, khi bánh lăn qua gờ thì nhả phanh để giảm xóc làm việc. Bóp phanh ngay trên gờ làm xe nảy và khó lái.
Đi trong ngõ nhỏ quanh phố cổ. Giữ hai ngón trên tay trái suốt đoạn ngõ để rà ngay khi có người bước ra.
Làm quen tay phanh trước khi vào giờ cao điểm
Ngày đầu nhận xe, nên dành vài phút ở một đoạn đường vắng, như đường ven đê hoặc một bãi rộng ít xe, để thử:
- Rà tay trái ở tốc độ đi bộ, cảm nhận xe chậm lại thế nào.
- Phanh dừng bằng hai tay vài lần, tăng lực dần để biết điểm tay phanh bắt đầu ăn.
- Để ý xe có kéo lệch sang một bên, tay phanh có quá lỏng hay quá cứng, có tiếng kêu lạ không.
Nếu tay phanh bóp sâu sát tay nắm mới ăn, phanh kêu rít liên tục hoặc xe kéo lệch rõ, hãy dừng lại và báo cửa hàng để kiểm tra, đừng tiếp tục chạy vào phố đông. Đó không phải chuyện bạn phải tự sửa.
Tóm lại
Trên Vision, tay trái là phanh sau, tay phải là phanh trước, và cách an toàn nhất trong phố là bóp tay trái trước rồi thêm tay phải, cả hai đều và tăng dần. Đi kèm với đó là khoảng cách đủ với xe trước và thói quen nhả ga sớm trước mọi ngã tư. Muốn xem thêm về chiếc xe này, hãy vào trang Honda Vision, hoặc xem các mẫu khác trong mục xe máy cho thuê.