Người mới chạy xe ga trong phố thường thấy lo nhất không phải lúc đang đi, mà lúc đứng yên. Một chiếc Honda Vision dừng đèn đỏ ở Ngã Tư Sở hay ngã tư Kim Liên vẫn đang nổ máy, xe trước sát bánh, xe sau sát đuôi, chỉ cần tay phải lỡ xoay cổ ga một chút là xe chồm lên. Bài này nói riêng về khoảng chờ đó: giữ phanh thế nào, đặt chân ra sao, và vì sao tay phải nên rời khỏi tay ga cho tới khi đèn xanh.
Vì sao xe ga đứng yên vẫn có thể lao đi
Xe số khi về số không thì vặn ga chỉ làm máy gầm lên. Xe ga như Vision thì khác: không có cần số, chỉ cần vòng tua vượt mức không tải là bộ ly hợp bắt đầu kéo bánh sau. Nói gọn lại, khi máy đang nổ, cổ ga là thứ duy nhất quyết định xe đứng hay đi.
Ở tốc độ không tải, Vision chỉ hơi rung nhẹ và đứng yên. Vấn đề nằm ở những lúc tay phải vô tình xoay ga:
- Đang bóp phanh tay phải, cổ tay gập xuống kéo theo cổ ga.
- Quay sang nói chuyện với người ngồi sau hoặc người đi cạnh, cả người xoay, tay lái và tay ga xoay theo.
- Một tay cầm điện thoại xem đường, tay kia đặt hờ trên tay ga cho đỡ mỏi.
- Xe sau bấm còi đột ngột, giật mình nắm chặt tay lái.
Nếu bạn từng bị xe vọt lên lúc xuất phát, phản xạ xử lý trong khoảnh khắc đó đã có trong bài xe ga vọt lên khi vặn ga quá tay. Bài này tập trung vào việc phòng trước ngay khi đang dừng.
Honda Vision dừng đèn đỏ: giữ phanh bằng tay trái
Thói quen nên tập ngay từ ngày đầu thuê xe: khi dừng chờ, tay trái bóp và giữ phanh, tay phải buông khỏi cổ ga.
Tay phanh trái trên Vision điều khiển phanh sau, và ở những đời xe có hệ thống phanh kết hợp thì bóp tay trái còn phân bổ thêm lực xuống phanh trước. Dù xe của bạn thuộc đời nào, bóp vừa đủ tay trái là xe đứng im trên mặt đường bằng. Lợi ích lớn nhất là tay phải được giải phóng hoàn toàn, không còn chạm vào cổ ga.
Tay phải lúc này có thể đặt lên đùi, hoặc đặt nhẹ trên tay nắm nhưng ở phần sát yếm xe, ngón tay không ôm cổ ga. Nếu đời xe có chốt khóa phanh ở tay trái, có thể dùng khi phải chờ rất lâu và xe đã đứng hẳn; nhưng nhớ mở chốt trước khi đèn chuyển xanh, đừng để tới lúc vặn ga mới phát hiện bánh sau còn bị giữ.
Trên dốc cầu vượt hoặc dốc lên cầu, việc giữ phanh và phối hợp ga khi khởi hành lại cần kỹ hơn, nhưng đó là chuyện của mặt đường nghiêng. Ở các ngã tư bằng phẳng trong phố, chỉ cần tay trái giữ phanh là đủ.
Tư thế chân khi chờ đèn đỏ lâu
Ngã tư lớn như Ngã Tư Sở hay nút giao Cầu Giấy thường có pha đèn đỏ khá lâu, xe dồn thành nhiều lớp. Đứng lâu mà tư thế không vững thì người mỏi, xe dễ nghiêng, càng dễ vô tình xoay ga khi lấy lại thăng bằng.
- Hai chân chống đất, đặt ngang hoặc hơi lùi so với yên, bàn chân bám đều. Đừng chỉ chống một chân trong khi chân kia vẫn để trên sàn, vì khi có người va nhẹ vào xe, một chân không đủ đỡ.
- Ngồi thẳng, lưng không đổ về phía trước. Đổ người tới trước làm trọng lượng dồn lên hai tay, tay phải dễ ấn xuống cổ ga.
- Người thấp chiều chạm đất bằng mũi chân thì nên ngồi lùi một chút về phía trước yên cho hai bàn chân chạm đất chắc hơn. Cách chọn tư thế cho dáng người nhỏ có trong bài Honda Vision với người thấp chiều.
- Giữ thẳng tay lái. Bánh trước thẳng thì khi đèn xanh xe đi thẳng, không bị cua lệch sang xe bên cạnh.
Một số đời Vision tự ngắt máy khi dừng
Nếu xe có chức năng ngắt động cơ tạm thời Idling Stop, khi dừng đủ lâu máy sẽ tự tắt và đèn báo trên đồng hồ nháy. Xe trông như tắt hẳn, nhưng chỉ cần vặn ga là máy nổ lại và xe đi ngay. Đây đúng là lúc dễ quên: thấy xe im lặng, người mới tưởng an toàn, tay phải đặt lên ga thoải mái, rồi xe bất ngờ nổ và tiến lên.
Vì vậy dù máy đang tắt tạm thời, vẫn giữ nguyên thói quen: tay trái giữ phanh, tay phải rời ga. Cách bật tắt và khi nào nên dùng chức năng này được giải thích kỹ trong bài chức năng ngắt động cơ tạm thời Idling Stop. Xe không có chức năng này mà tự tắt máy liên tục mỗi lần dừng lại là chuyện khác, đó là lỗi cần báo tiệm, xem thêm xe thuê tự tắt máy mỗi lần dừng đèn đỏ.
Những tình huống dễ vặn ga nhầm nhất
Người mới thường không vặn nhầm vì vụng, mà vì bị phân tâm. Một vài khoảnh khắc nên tự nhắc mình:
- Lúc nói chuyện với người ngồi sau. Đừng quay hẳn người ra sau. Nếu cần trao đổi, nói khi xe đã đứng yên, tay phải đã rời ga.
- Lúc xem điện thoại. Tốt nhất là không cầm. Nếu phải xem đường, tay phải tháo hẳn khỏi tay lái để cầm máy, tay trái vẫn giữ phanh, và cất máy trước khi đèn xanh.
- Lúc bị chen sát. Xe bên cạnh lấn vào, bạn muốn nhích xe tránh. Đừng nhích bằng ga, hãy dùng chân đẩy nhẹ hoặc chờ yên.
- Lúc đèn sắp chuyển xanh. Nhiều người đặt tay lên ga sớm để sẵn sàng, rồi vô tình xoay khi xe trước chưa đi. Chỉ đặt tay lên ga khi xe trước đã lăn bánh.
Khi đèn xanh: đi từng việc một
Khi xe phía trước bắt đầu đi, thứ tự nên làm như sau: nhìn trước và hai bên, đặt tay phải lên cổ ga, nhả dần phanh tay trái, rồi mới vặn ga nhẹ và đều. Hai chân đưa lên sàn khi xe đã lăn được vài mét và đứng vững. Không vặn mạnh để vượt lên đầu dòng xe; ở các ngã tư đông như Kim Liên, người đi bộ và xe rẽ thường còn lấn vào lòng đường lúc đèn vừa chuyển.
Xe thuê nhận ở tiệm 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên có thể tập thao tác này ngay ở những ngã tư nhỏ quanh khu Bồ Đề trước khi qua cầu Chương Dương vào nội thành. Giá thuê Vision là 200.000 đồng một ngày, đủ để bạn có một buổi làm quen trước khi đi các nút giao lớn.
Tóm lại
Dừng chờ đèn đỏ với Vision chỉ cần nhớ ba việc: tay trái giữ phanh, hai chân chống vững, tay phải rời ga cho tới khi xe trước đi. Xe có Idling Stop thì càng giữ thói quen này. Xem thêm các bài trong mục Honda Vision và chuyên mục xe máy để hiểu chiếc xe trước khi lên phố.