Đi Honda Vision trời mưa là chuyện thường ngày của người thuê xe đi làm ở Hà Nội từ tháng năm tới tháng chín: sáng còn nắng, chiều tan tầm đã mưa trắng phố. Vision nhẹ, gọn, dễ luồn, nhưng chính những điểm làm nó dễ chịu khi trời khô lại đòi hỏi bạn chỉnh cách lái khi mặt đường ướt. Bài này không nhắc lại toàn bộ kinh nghiệm đi mưa nói chung, mà tập trung vào chiếc Vision: bánh nhỏ, xe nhẹ, phanh kết hợp ở nhiều đời xe và hộp số vô cấp. Hiểu xe một chút thì giữ khoảng cách, bóp phanh và chọn vệt đường sẽ tự nhiên hơn nhiều.
Đi Honda Vision trời mưa: vì sao chiếc xe này cần cách lái riêng
Vision có ba đặc điểm ảnh hưởng trực tiếp tới cảm giác lái trên đường ướt.
Bánh nhỏ và xe nhẹ. Bánh Vision nhỏ hơn hẳn bánh xe số như Wave, diện tiếp xúc với mặt đường cũng nhỏ. Khi gặp một vệt sơn trơn hay một mép nắp cống, bánh nhỏ bị lệch hướng nhanh hơn, và thân xe nhẹ nên ít quán tính giữ thẳng. Bù lại, xe nhẹ thì dễ chống chân, dễ dựng lại nếu lỡ trượt ở tốc độ thấp.
Phanh kết hợp ở nhiều đời xe. Nhiều đời Vision có phanh kết hợp (CBS): bóp tay phanh trái thì xe phân một phần lực sang bánh trước. Điều này giúp người mới phanh cân hơn, nhưng cũng có nghĩa là bóp mạnh tay trái trên đường ướt không chỉ hãm bánh sau. Nếu chưa rõ chiếc mình thuê thuộc loại nào, hỏi tiệm lúc nhận xe.
Hộp số vô cấp, không có số để ghìm. Xe ga không có chuyện về số để hãm như xe số. Nhả ga thì xe trôi khá xa, muốn giảm tốc chủ yếu phải dùng phanh. Vì vậy trời mưa, thói quen nhả ga sớm quan trọng hơn ở Vision so với xe số.
Giữ khoảng cách: gấp đôi ngày nắng là mức tối thiểu
Đường ướt làm quãng phanh dài ra, má phanh ướt cũng cần một nhịp mới ăn. Cách đơn giản nhất là đếm nhịp: khi xe trước đi qua một cột điện hay biển báo, bạn đếm chậm. Ngày khô, đếm được hai nhịp là ổn; trời mưa, cố giữ được bốn nhịp trở lên.
Trong giờ tan tầm trên các trục như Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Trãi hay Cầu Giấy, giữ khoảng cách như vậy rất khó vì luôn có xe chen vào. Đừng cố đuổi để lấp chỗ trống. Hãy chấp nhận lùi lại thêm một chút, đi đều tốc độ, mắt nhìn qua đầu xe trước để thấy đèn phanh của xe thứ hai, thứ ba.
Vài vị trí nên tránh bám sát khi mưa:
- Sau xe buýt và xe tải: nước bắn lên che kín kính mũ, đồng thời bạn không thấy được ổ gà phía trước.
- Sau xe ga khác chở hàng cồng kềnh: hàng che tầm nhìn và xe đó có thể phanh gấp bất ngờ.
- Ngay mép lề phải khi mưa to: đây là chỗ nước dồn, rác và cát trôi về, mặt đường dưới nước khó đoán nhất.
Phanh nhẹ và sớm trên chiếc Vision
Mục tiêu khi phanh trên đường ướt là không làm bánh nào bị khóa. Với Vision, có thể theo trình tự sau:
- Nhả ga sớm khi thấy đèn vàng hoặc dòng xe phía trước chậm lại, để xe tự trôi và giảm tốc một phần.
- Chạm nhẹ cả hai tay phanh một nhịp ngắn để lau nước trên đĩa và má phanh, cảm nhận độ ăn.
- Tăng lực từ từ, bóp đều hai tay. Ở những chiếc có phanh kết hợp, ưu tiên tay trái làm chính và tay phải phụ thêm, đừng giật mạnh tay phải.
- Giữ tay lái thẳng khi phanh. Phanh xong mới nghiêng xe vào cua, không vừa phanh vừa bẻ lái.
Nếu cảm thấy bánh sau bắt đầu lết hay đuôi xe lắc, nới nhẹ tay phanh ngay để bánh lăn lại, rồi bóp lại nhẹ hơn. Đừng chống chân xuống khi xe còn chạy nhanh. Muốn luyện thêm cảm giác tay phanh khi má còn ướt, bài phanh xe máy khi má phanh còn ướt có mấy bài tập dễ làm ngay trong ngõ.
Vạch sơn, nắp cống và đường ray: chỗ bánh nhỏ dễ trượt
Ba loại bề mặt này trơn nhất khi ướt, và bánh nhỏ của Vision cảm nhận chúng rõ hơn bánh xe số.
Vạch sơn
Vạch qua đường và mũi tên chỉ hướng ở các nút giao lớn như Kim Mã, Nguyễn Chí Thanh hay quanh hồ Hoàn Kiếm là những mảng sơn rộng. Khi ướt, sơn gần như không có độ bám. Cách đi: thẳng tay lái, không tăng ga và không phanh khi bánh đang ở trên vạch. Nếu phải dừng ở vạch dừng đèn đỏ, phanh xong trước khi tới vạch, đừng để bánh trước dừng đúng trên mảng sơn.
Nắp cống và tấm thép
Nắp cống gang, tấm thép che hố công trình rất phổ biến trên các phố đang sửa đường. Mặt kim loại ướt trơn như kính. Hãy đi vòng nếu còn chỗ, còn không thì qua thẳng, chậm và đều ga. Tuyệt đối không nghiêng xe hay phanh khi bánh đang trên mặt thép. Bài nắp cống và tấm thép che hố công trường phân tích kỹ hơn từng kiểu nắp.
Đường ray
Những chỗ đường sắt cắt ngang phố, chẳng hạn quanh Lê Duẩn gần ga Hà Nội, có rãnh ray vừa đủ để bánh nhỏ trượt dọc theo. Khi mưa, hãy qua ray theo góc gần vuông nhất có thể, giữ ga đều, không phanh trên ray. Cách đặt bánh khi qua ray và gờ giảm tốc được trình bày trong bài xe ga bánh nhỏ qua ổ gà, gờ giảm tốc và đường ray.
Áo mưa trên Vision: không che đèn, không che biển số, không vướng bánh sau
Áo mưa sai cách gây nguy hiểm không kém đường trơn. Trên Vision cần để ý ba chỗ:
- Vạt trước không che đèn pha và xi nhan. Đèn Vision đặt ở đầu xe, ngay sau tay lái. Vạt áo mưa trùm lên ghi đông sẽ che mất ánh đèn, người đi ngược chiều không thấy bạn. Hãy kéo vạt trước xuống thấp hơn đầu đèn, hoặc vén gọn vào trong.
- Vạt sau không phủ biển số và đèn hậu. Người ngồi sau hay để vạt áo phủ xuống tận đuôi xe. Xe phía sau khi đó không thấy đèn phanh, còn biển số bị che cũng là lỗi dễ bị nhắc nhở.
- Không để vạt áo thõng gần bánh sau. Bánh sau xe ga nằm sát thân và ống xả, vạt áo hoặc dây áo bay xuống có thể cuốn vào bánh rất nhanh. Buộc gọn hai góc vạt, kẹp dưới đùi, kiểm tra lại trước khi đi.
Nếu bạn đang phân vân giữa áo cánh dơi và bộ áo quần, xem thêm bài áo mưa cánh dơi hay áo mưa bộ.
Sau chuyến đi mưa: vài việc nhỏ cho chiếc Vision thuê
Về tới nơi, dựng xe ở chỗ cao, mở cốp kiểm tra xem nước có lọt vào không, lau khô giấy tờ để trong cốp. Khi trời tạnh, đi chậm một đoạn và bóp phanh nhẹ vài lần cho má phanh ráo. Nếu thấy tay phanh mềm khác thường, có tiếng rít ở cụm truyền động hay xe ì lúc tăng ga, hãy báo tiệm sớm thay vì cố đi tiếp. Kinh nghiệm chung cho người đi làm ngày mưa, từ chuẩn bị đồ tới giờ xuất phát, có trong bài đi làm bằng xe máy ngày mưa ở Hà Nội.
Tóm lại, trên chiếc Vision khi trời mưa: nhả ga sớm, giữ khoảng cách gấp đôi, phanh nhẹ bằng cả hai tay, đi thẳng qua sơn, thép và ray, và mặc áo mưa sao cho đèn, biển số luôn lộ ra. Các bài khác về dòng xe này nằm ở mục Honda Vision, còn kinh nghiệm chọn và dùng xe máy nói chung ở chuyên mục xe máy.