Cuối tuần rủ nhau từ Hà Nội lên Ba Vì, câu hỏi đầu tiên khi thuê xe thường là: đi Ba Vì xe số hay xe ga thì hơn? Đoạn đường từ nội thành ra Sơn Tây khá dễ chạy, nhưng phần khó nằm ở con dốc lên núi trong Vườn quốc gia Ba Vì, với nhiều khúc cua tay áo, lên thì phải kéo khỏe, xuống thì phải giữ được tốc độ. Bài này so hai loại xe ở đúng ba điểm quan trọng: lực kéo khi leo, cách hãm khi xuống, và độ mỏi tay chân sau cả ngày.
Ba Vì xe số hay xe ga: đoạn đường nào quyết định
Hành trình cuối tuần lên Ba Vì có thể chia làm hai phần rất khác nhau.
Phần thứ nhất là đường bằng từ Cầu Giấy theo Đại lộ Thăng Long, rẽ về phía Sơn Tây rồi vào các xã chân núi. Đoạn này xe nào cũng chạy được, khác biệt chủ yếu nằm ở sự thoải mái: xe ga không phải sang số, xe số tiết kiệm và chạy đều. Nếu chỉ tính đoạn này, bạn cứ chọn loại xe mình quen.
Phần thứ hai là đường núi từ cổng Vườn quốc gia lên các điểm tham quan phía trên. Đường hẹp, dốc nối dốc, cua gắt, mặt đường có chỗ ẩm rêu vào mùa mưa hoặc sáng sớm có sương. Chính đoạn này mới là nơi lựa chọn xe số hay xe ga tạo ra khác biệt rõ.
Vì vậy, khi phân vân, hãy hỏi mình hai câu: nhóm có định chạy hết đường núi lên cao không, và người cầm lái quen loại xe nào. Lịch trình tổng thể cho chuyến đi đã có trong bài Hà Nội đi Ba Vì cuối tuần bằng xe máy, còn ở đây chỉ tập trung vào chuyện chọn xe.
Khi leo dốc: xe nào kéo khỏe và dễ điều khiển hơn
Xe ga: ít thao tác, phù hợp người mới
Xe ga tự đổi tỷ số truyền, nên khi leo bạn chỉ cần vặn ga đều tay và giữ tay lái thẳng. Không lo chọn sai số, không lo chết máy giữa dốc. Với cặp đôi mà người lái chủ yếu đi xe ga trong phố, đây là ưu điểm lớn nhất.
Điểm yếu là khi chở hai người và dốc dài, xe ga có thể đuối dần, tiếng máy gào to nhưng tốc độ không tăng. Lúc đó đừng cố vặn hết ga liên tục; giữ ga ổn định, chấp nhận đi chậm, và nếu thấy xe quá yếu ở đoạn dốc đứng thì người ngồi sau có thể xuống đi bộ một đoạn ngắn.
Xe số: kéo chắc nếu vào đúng số
Xe số cho người lái kiểm soát rõ hơn. Về số thấp trước khi vào dốc, máy giữ được lực kéo đều, ít bị hụt hơi ở khúc cua gấp. Người quen xe số thường thấy yên tâm hơn trên đường núi vì cảm nhận được xe đang kéo thế nào.
Nhưng cái lợi này chỉ có khi bạn sang số đúng lúc. Vào dốc ở số cao rồi mới vội về số, xe dễ khựng lại giữa cua. Người mới lái xe số nên đọc bài lên dốc và xuống dốc bằng xe số khi mới lái trước chuyến đi và tập thử trên dốc cầu hoặc dốc đê quanh Hà Nội.
Khi xuống dốc: phanh bằng động cơ khác nhau ra sao
Xuống dốc mới là phần nguy hiểm hơn, và đây là chỗ hai loại xe khác nhau nhiều nhất.
Xe số hãm tốc bằng số thấp
Với xe số, bạn về số thấp và nhả ga, máy sẽ tự ghìm tốc độ xe lại. Phanh chỉ dùng để chỉnh thêm trước khúc cua. Nhờ vậy phanh ít bị nóng, tay chân đỡ căng, và xe ổn định hơn trên đoạn dốc dài. Đây là lý do nhiều người quen đường núi chọn xe số cho các cung có dốc dài như Ba Vì.
Xe ga phải dựa vào phanh nhiều hơn
Xe ga cũng có hãm khi nhả ga, nhưng yếu hơn rõ so với xe số về số thấp. Kết quả là người lái phải dùng phanh nhiều hơn. Cách làm đúng:
-
Giảm tốc từ trước khi vào dốc, đừng để xe đã trôi nhanh rồi mới bóp phanh.
-
Phối hợp cả hai phanh, bóp nhẹ và nhả xen kẽ, không giữ chặt phanh liên tục suốt cả con dốc vì phanh dễ nóng và kém ăn.
-
Giữ tốc độ thấp hơn bạn nghĩ cần thiết, nhất là ở khúc cua tay áo mà không nhìn thấy xe ngược chiều.
-
Dừng nghỉ giữa dốc ở chỗ rộng nếu thấy tay mỏi hoặc phanh có cảm giác khác thường.
Nếu ai trong nhóm chưa từng xuống dốc dài bằng xe ga, hãy đi chậm sau người quen đường và đừng bao giờ thả trôi xe.
Độ mỏi tay chân sau một ngày lên núi
Chuyến đi Ba Vì trong ngày thường có cả quãng đường đi về, cộng thêm vài lần lên xuống núi. Mỗi loại xe làm mỏi một bộ phận khác nhau:
-
Xe số làm mỏi chân trái và tay trái vì sang số, bóp côn liên tục ở đoạn cua nối cua. Bù lại, khi xuống dốc tay phải được nghỉ nhiều hơn.
-
Xe ga gần như không làm mỏi chân, nhưng hai tay phải bóp phanh nhiều khi xuống dốc, cổ tay phải giữ ga suốt lúc leo. Về đến Hà Nội, người lái xe ga thường mỏi tay hơn là mỏi chân.
Với nhóm bạn đi nhiều xe, một mẹo đơn giản là đổi người lái giữa lượt lên và lượt về. Với cặp đôi chỉ đi một xe, hãy nghỉ ở chân núi trước khi lên và sau khi xuống, uống nước, duỗi tay chân rồi mới chạy tiếp về nội thành.
Chở hai người và đồ: nên thuê dòng nào
Đi Ba Vì cuối tuần hiếm khi đi một mình, nên hãy tính luôn người ngồi sau và balo.
-
Honda Wave hoặc dòng xe số tương tự: hợp với người lái đã quen xe số, muốn kiểm soát tốt khi xuống dốc. Yên không quá rộng nên người ngồi sau cần ngồi sát và giữ chắc.
-
Honda Air Blade: thân dài, yên rộng, chở hai người thoải mái hơn trên quãng đường dài. Hợp với người quen xe ga và tự tin dùng phanh đúng cách.
-
Honda Vision: gọn nhẹ, dễ điều khiển, nhưng khi chở hai người leo đoạn dốc dài sẽ thấy rõ giới hạn. Phù hợp hơn nếu nhóm chỉ chạy đường chân núi, không lên cao.
Bạn có thể đọc thêm bài xe số đi đường đèo dốc có ổn không để hiểu kỹ hơn cách xe số xử lý đường núi.
Khi nhận xe, kiểm tra phanh trước và phanh sau, độ mòn lốp, đèn và còi. Chụp ảnh tình trạng xe, mang đủ giấy tờ tùy thân và bằng lái đúng loại xe. Mức đặt cọc được xác nhận trực tiếp với cửa hàng. Nếu muốn nhận xe tận nơi cho kịp xuất phát sớm, nhớ rằng giao xe chỉ trong khung từ 09:00 đến 21:00 và chi phí cần được xác nhận trước, nên tốt nhất là nhận xe từ tối hôm trước.
Kết luận: chọn theo người lái, không theo lời khuyên chung
Không có câu trả lời đúng cho tất cả. Nếu người lái quen xe số và nhóm định lên cao, xe số giúp xuống dốc nhàn và an toàn hơn. Nếu người lái chỉ quen xe ga, cứ chọn xe ga, nhưng phải giảm tốc sớm và dùng phanh xen kẽ. Đừng đổi sang loại xe mình chưa quen chỉ vì một chuyến lên núi.
Các bài khác về cách chọn xe theo nhu cầu nằm ở mục chọn loại xe khi thuê, còn kiến thức chung về từng dòng xe có trong chuyên mục xe máy.