Ba Vì là vùng núi gần nhất ở phía tây Hà Nội mà bạn có thể đi về trong một ngày, và cũng là chuyến tự lái ra ngoại thành đầu tiên nhiều du khách chọn sau vài hôm làm quen với xe trong phố. Bài này viết cho khách quốc tế đi Ba Vì xe máy lần đầu: nên nhận xe lúc nào, ra khỏi thành phố theo hướng nào, nghỉ ở đâu, leo núi ra sao và mấy giờ thì quay về để không phải chạy trong bóng tối.
Khách quốc tế đi Ba Vì xe máy: chuẩn bị từ hôm trước
Khác biệt lớn nhất giữa chuyến Ba Vì của người Hà Nội và của du khách là thời điểm có xe. Người địa phương dắt xe ra từ sáng sớm; còn bạn thuê xe thì phải theo giờ mở cửa của tiệm. Tiệm Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở từ 09:00 đến 21:00 và không giao xe ngoài khung giờ này, nên nếu muốn xuất phát sớm, hãy nhận xe từ chiều hôm trước.
Nhận xe sớm một buổi còn có lợi:
- Bạn có thời gian xem phanh, lốp, đèn, còi ngay tại tiệm và nhờ chỉnh nếu cần.
- Bạn chạy thử vài vòng quanh khu khách sạn để quen tay ga và quen cách xe máy trong phố tạt ngang.
- Bạn đổ đầy xăng từ tối, sáng hôm sau chỉ việc đi.
Về giấy tờ, bạn cần giấy phép lái xe hợp lệ để điều khiển xe máy tại Việt Nam; nếu chưa chắc, đọc bài giấy phép lái xe quốc tế ở Việt Nam trước khi lên kế hoạch. Mang theo giấy tờ xe chủ tiệm đưa, hỏi rõ trực tiếp về những giấy tờ để lại khi thuê và xin biên nhận cho từng thứ.
Về loại xe, cả xe số lẫn xe ga đều lên được Ba Vì nếu xe khỏe và bạn đi chậm. Nếu chưa từng lái xe số, đừng tập sang số trên đường núi; hãy chọn xe ga cho quen tay và hỏi chủ xe chiếc nào hợp đường dốc.
Ra khỏi Hà Nội: hai hướng đi về phía tây
Từ trung tâm, Ba Vì nằm về phía tây, chạy chừng hai tiếng tùy giờ đông và số lần dừng nghỉ. Có hai hướng quen thuộc:
Đại lộ Thăng Long về phía Hòa Lạc. Đường rộng, thẳng, ít đèn đỏ sau khi ra khỏi nội thành. Lưu ý quan trọng: xe máy chỉ được đi trên đường gom hai bên, không đi vào các làn cao tốc ở giữa. Nếu thấy quanh mình chỉ toàn ô tô chạy nhanh, bạn đã vào nhầm làn và cần ra ở lối gần nhất. Tới Hòa Lạc, đi theo biển chỉ hướng Ba Vì.
Quốc lộ 32 qua Nhổn, Phùng và Sơn Tây. Đường qua nhiều khu dân cư, chợ và ngã ba nên chậm hơn, bù lại đi ngang thị xã Sơn Tây và làng cổ Đường Lâm, hai chỗ dừng chân đáng ghé.
Một vòng hợp lý là đi đường này, về đường kia. Dù chọn hướng nào, hãy đặt Google Maps ở chế độ xe máy, tải bản đồ ngoại tuyến vùng Ba Vì vì sóng điện thoại trên núi có lúc yếu, và gắn điện thoại vào giá đỡ chắc chắn thay vì cầm tay. Bài ứng dụng bản đồ cho khách quốc tế thuê xe máy có thêm mẹo dùng bản đồ.
Nếu ở bên Long Biên, bạn qua sông bằng cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên rồi đi xuyên phố về phía tây; tránh khung giờ đi làm buổi sáng nếu được.
Lịch trình một ngày: giờ xuất phát, chỗ nghỉ và lúc quay về
Khung giờ dưới đây là gợi ý cho người chạy chậm, có nghỉ ngơi:
- Khoảng bảy giờ sáng: ăn sáng gần khách sạn rồi xuất phát, tránh nắng và tránh dòng xe đi làm.
- Giữa buổi sáng: dừng nghỉ ở Sơn Tây hoặc khu Hòa Lạc. Uống nước, duỗi chân, xem lại bản đồ. Người mới chạy xe máy đường dài thường mỏi tay và vai sớm hơn họ nghĩ.
- Gần trưa: tới chân núi, ăn trưa ở các quán gần cổng vườn quốc gia. Vùng này nổi tiếng với sữa bò và sữa chua, có bán ở các quầy ven đường. Hỏi giá trước khi gọi món.
- Đầu giờ chiều: lên núi, tham quan.
- Khoảng ba giờ chiều: bắt đầu xuống núi. Đây là mốc quan trọng nhất của cả ngày.
- Trước khi trời tối: đã ra tới đường lớn hướng về Hà Nội.
Lý do phải quay về sớm: đường quanh chân núi và đường liên xã nhiều đoạn không có đèn đường, có trâu bò, xe công nông và người đi bộ sát mép đường. Lái trong bóng tối trên những đoạn này khó hơn hẳn với người chưa quen. Mùa thu đông trời tối sớm, nên dời mốc xuống núi sớm hơn. Giờ tan tầm ở cửa ngõ phía tây Hà Nội cũng rất đông, hãy chuẩn bị tâm lý đi chậm ở đoạn cuối.
Nếu muốn lịch ngắn hơn, bài Ba Vì nửa ngày bằng xe máy từ Hà Nội gợi ý cách gói gọn chuyến đi.
Đường lên núi: dốc, cua và sương
Phần đường trong vườn quốc gia khác hẳn đường phố: dốc dài, cua gấp, mặt đường có thể ẩm vì sương hoặc lá rụng. Quy định cho phương tiện cá nhân lên núi có thể thay đổi theo thời điểm, nên hãy hỏi tại cổng vườn trước khi chạy lên.
Vài nguyên tắc khi lái:
- Lên dốc: giữ ga đều, không dừng giữa dốc nếu không cần. Xe ga chậm lại là bình thường.
- Xuống dốc: giảm tốc từ trước khi vào cua, dùng cả hai phanh nhẹ và đều, không bóp mạnh riêng phanh trước. Với xe số, về số thấp để máy hãm bớt. Không tắt máy thả trôi.
- Cua khuất: đi sát bên phải, bấm còi ngắn trước những khúc không nhìn thấy đầu bên kia.
- Sương mù: bật đèn, giảm tốc. Nếu không nhìn rõ, dừng ở chỗ rộng và chờ.
Nếu đi hai người trên một xe, đường dốc càng nặng; người ngồi sau nên ngồi yên, không xoay người đột ngột. Khi ngửi thấy mùi khét từ phanh hoặc tay phanh mềm đi, dừng lại để phanh nguội.
Mang gì theo và xử lý khi gặp sự cố
Danh sách gọn cho một ngày:
- Mũ bảo hiểm cài quai đúng cách, găng tay, áo khoác mỏng vì trên núi mát hơn dưới phố.
- Áo mưa, nước uống, kem chống nắng.
- Điện thoại sạc đầy và một pin dự phòng.
- Giấy tờ xe và giấy tờ tùy thân theo hướng dẫn của tiệm.
- Địa chỉ khách sạn lưu sẵn trong điện thoại và tài khoản Zalo của tiệm để nhắn khi cần.
Về xăng, đổ đầy trước khi rời Hà Nội và đổ thêm ở cây xăng ven đường lớn trước khi lên núi; trên núi không có chỗ đổ xăng tiện.
Nếu xe hỏng giữa đường, dắt xe vào lề an toàn, nhắn cho tiệm qua Zalo kèm vị trí trên bản đồ và ảnh chỗ hỏng. Dọc các đường lớn có khá nhiều tiệm sửa xe; dùng ứng dụng dịch để giải thích, chụp ảnh hóa đơn nếu phải sửa, và báo tiệm trước khi đồng ý thay phụ tùng lớn.
Trả xe và gợi ý chuyến tiếp theo
Về tới Hà Nội, nếu định trả xe ngay trong ngày, hãy nhớ tiệm nhận xe trong giờ mở cửa đến 21:00. Nếu về muộn vì kẹt xe, nhắn trước cho tiệm để hẹn trả sáng hôm sau.
Sau Ba Vì, nếu đã tự tin hơn, chuyến xa tiếp theo nhiều khách chọn là tự lái xe máy từ Hà Nội đi Ninh Bình. Các bài khác dành cho người nước ngoài có ở mục thuê xe cho khách quốc tế, còn thủ tục và thông tin chung ở chuyên mục thuê xe.