Thuê một chiếc xe số phun xăng ở Hà Nội, bạn sẽ gặp ít nhất một lần cảnh này: bật khóa, một đèn báo lỗi xe số hình động cơ màu vàng cam bật sáng trên đồng hồ. Thật ra cùng một chiếc đèn, có lúc sáng là chuyện bình thường, có lúc lại là tín hiệu nên dừng xe. Bài này giúp bạn phân biệt hai trường hợp đó theo từng thời điểm, từ lúc bật khóa trước cửa nhà cho tới lúc đang chạy giữa dòng xe trên đường Nguyễn Văn Cừ, và nói rõ việc nên làm khi cần báo cửa hàng.
Đèn báo lỗi xe số là đèn gì, và vì sao mỗi xe một kiểu
Phần lớn xe số đời mới như Honda Wave, Future, Blade hay Yamaha Sirius bản phun xăng có một bộ điều khiển nhỏ theo dõi các cảm biến của hệ thống phun xăng. Khi bộ này ghi nhận điều gì đó bất thường, nó bật đèn kiểm tra động cơ trên đồng hồ. Người ta gọi nó là đèn báo lỗi, đèn FI hay đèn check engine.
Điều cần nhớ đầu tiên: cách đèn hoạt động khác nhau theo hãng và theo đời xe. Biểu tượng có xe vẽ hình động cơ, có xe in chữ FI. Vị trí đèn có xe nằm cạnh kim tốc độ, có xe nằm ở góc màn hình số. Thời gian đèn tự sáng khi bật khóa cũng không giống nhau. Vì vậy, những gì viết dưới đây là nguyên tắc chung để bạn quyết định an toàn, không phải bảng tra cho từng mẫu xe. Muốn biết chính xác chiếc xe mình đang đi cư xử thế nào, cách chắc nhất là hỏi cửa hàng lúc nhận xe.
Xe số đời cũ dùng chế hòa khí thì thường không có đèn này. Nếu đồng hồ xe bạn không có biểu tượng nào giống động cơ hay chữ FI, bài này không áp dụng.
Ba thời điểm cần nhìn đèn: bật khóa, nổ máy, đang chạy
Cách dễ nhất để đọc đèn là gắn nó với thời điểm bạn nhìn thấy.
Lúc vừa bật khóa, chưa nổ máy
Trên nhiều xe, đèn bật sáng ngay khi bật khóa, giữ vài giây rồi tắt, hoặc giữ đến khi máy nổ rồi mới tắt. Đó là bước xe tự kiểm tra bóng đèn và hệ thống. Sáng thoáng rồi tắt là bình thường, không cần làm gì.
Điều đáng lưu ý lại là chiều ngược lại: bật khóa mà đèn không sáng chút nào. Có thể bóng hoặc mạch đèn có vấn đề, xe vẫn chạy được, nhưng như vậy bạn mất một tín hiệu cảnh báo. Không gấp, báo cửa hàng khi tiện.
Ngay sau khi nổ máy
Trên những xe mà đèn tắt theo máy, sau khi máy nổ êm vài giây đèn phải tắt. Nếu đèn vẫn sáng đứng sau khi máy đã nổ đều, đừng vội chạy ra đường lớn. Tắt máy, chờ một lát, bật khóa và đề lại một lần. Đèn tắt thì quan sát thêm trong quãng đầu. Đèn vẫn sáng thì báo cửa hàng trước khi đi xa.
Khi đang chạy
Đây là lúc cần nghiêm túc nhất. Đèn đang tắt mà tự bật sáng liên tục, hoặc nhấp nháy theo nhịp, nghĩa là bộ điều khiển vừa ghi nhận một lỗi. Có lỗi nhẹ, xe vẫn chạy gần như bình thường. Có lỗi khiến máy yếu, giật hay chết máy. Người thuê không có cách nào biết chắc là loại nào chỉ bằng mắt, nên nguyên tắc là: đèn sáng hoặc nháy khi đang chạy thì giảm tốc, tìm chỗ an toàn để dừng và báo cửa hàng.
Bình thường hay phải dừng: tóm lại cho dễ nhớ
Có thể xem là bình thường:
- Đèn sáng vài giây khi bật khóa rồi tắt.
- Đèn sáng khi bật khóa và tắt ngay sau khi máy nổ êm.
Nên dừng ở chỗ an toàn và báo cửa hàng:
- Đèn tự bật sáng liên tục khi đang chạy.
- Đèn nhấp nháy khi đang chạy, dù máy có vẻ vẫn ổn.
- Đèn sáng kèm máy giật, hụt ga, rung lạ, có mùi xăng sống hay khói bất thường.
- Đèn sáng rồi xe tắt máy, đề lại khó nổ.
Trường hợp đèn sáng kèm triệu chứng thì đừng cố chạy về. Dừng hẳn, tắt máy và gọi.
Dừng an toàn ở Hà Nội: chọn chỗ trước, gọi sau
Thấy đèn sáng giữa phố, việc đầu tiên là đưa xe ra khỏi dòng xe. Nhả ga từ từ, bật xi nhan phải, tấp vào lề hoặc rẽ vào đầu một ngõ rộng. Tránh dừng trên cầu Chương Dương, cầu Vĩnh Tuy hay giữa làn các trục đông như Giải Phóng, Nguyễn Văn Cừ, nơi xe phía sau khó kịp tránh. Nếu đang trên cầu, chạy chậm sát lề phải cho hết cầu rồi mới tấp vào.
Dừng xong, dựng chân chống, tắt máy. Rồi làm ba việc:
- Chụp ảnh hoặc quay đoạn ngắn đồng hồ khi bật khóa lại, để cửa hàng thấy đèn sáng đứng hay nháy.
- Ghi lại hoàn cảnh: đang chạy tốc độ nào, vừa đi qua đoạn ngập hay mưa không, vừa đổ xăng ở đâu.
- Gọi cửa hàng, nói tên phố và số nhà gần nhất, xe còn nổ hay không, đèn sáng hay nháy.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, làm việc từ 09:00 đến 21:00. Họ sẽ cho bạn biết nên chạy chậm về, chờ hỗ trợ hay đưa xe tới chỗ sửa nào. Nếu cần người mang xe khác tới, thời gian và chi phí cần xác nhận trước với cửa hàng, và chỉ trong giờ hoạt động. Danh sách các tình huống nên báo ngay khi đang thuê có trong bài báo cửa hàng ngay khi nào trong lúc thuê xe.
Những việc không nên tự làm với xe thuê
Với xe thuê, vài việc sau nên tránh:
- Không tháo bình ắc quy để xóa đèn. Đèn có thể tắt, nhưng lỗi vẫn còn và thợ mất dấu vết để tìm nguyên nhân.
- Không đưa xe vào tiệm lạ để súc kim phun hay thay linh kiện khi chưa hỏi cửa hàng. Xe thuê có chủ, việc sửa cần được đồng ý trước.
- Không đổ thêm phụ gia vào bình xăng với hy vọng đèn tắt.
- Không đợi đến lúc trả xe mới kể. Báo sớm giúp cửa hàng xử lý đúng lỗi và tránh hiểu lầm về trách nhiệm. Bài xe thuê sáng đèn báo lỗi vài hôm trước ngày trả nói kỹ chuyện này.
Nhận xe xong, hỏi ngay một câu về chiếc đèn
Cách đỡ lo nhất là biết trước. Lúc nhận xe, nhờ nhân viên bật khóa cho bạn xem đèn kiểm tra động cơ nằm ở đâu, sáng bao lâu thì tắt, và tắt lúc nào. Chụp lại đồng hồ khi xe bình thường để sau này có cái so sánh. Mỗi chiếc xe số một đời, nên câu trả lời của cửa hàng cho đúng chiếc xe bạn cầm lái đáng tin hơn mọi bài viết chung.
Nếu bạn đang đi Sirius phun xăng và thấy đèn nhấp nháy, bài đèn báo lỗi động cơ trên Sirius phun xăng nhấp nháy đi sâu hơn vào mẫu xe này.
Tóm lại: đèn sáng thoáng khi bật khóa là bình thường; đèn sáng liên tục hoặc nháy khi đang chạy thì dừng ở chỗ an toàn, ghi lại và báo cửa hàng, đừng tự sửa. Những bài khác về cách dùng và chăm xe số nằm trong mục xe số, còn mọi dòng xe cho thuê được gom ở chuyên mục xe máy.