Bạn thuê xe số đi chơi trong nội đô, dừng mua cà phê trứng ở phố cổ hay ngồi ngắm hoàng hôn ven Hồ Tây, và chỉ rời xe mười lăm phút. Đó chính là lúc khóa cổ xe số được dùng nhiều nhất, nhưng cũng là lúc người ta dễ làm qua loa nhất: rút chìa ra là đi, không bẻ lái, không đóng nắp che ổ khóa. Bài này đi từng thao tác trên chiếc xe số thuê, từ cách bẻ lái khóa cổ, đóng nắp che ổ khóa từ, đến chọn chỗ đỗ và gửi xe ở hai khu đông khách nhất Hà Nội.
Khóa cổ xe số là gì và vì sao không nên bỏ qua
Khóa cổ là cơ chế chốt trục tay lái ở một góc cố định, thường là bẻ hết sang một bên. Khi đã khóa, người khác không thể xoay tay lái để dắt xe đi thẳng, chỉ có thể đẩy xe lòng vòng. Nó không biến chiếc xe thành két sắt, nhưng làm việc dắt trộm chậm và lộ liễu hơn hẳn, và với kẻ gian, chậm là đủ để bỏ qua.
Trên xe thuê, khóa cổ còn có thêm một ý nghĩa: bạn đang giữ tài sản của người khác. Thói quen khóa đúng mỗi lần dừng xe là cách đơn giản nhất để tránh rắc rối khi trả xe. Bài chống trộm xe máy khi thuê nói chung về các lớp bảo vệ; ở đây chúng ta tập trung vào thao tác trên ổ khóa xe số.
Cách khóa cổ xe máy số: bốn động tác
Ổ khóa chính của xe số phổ thông như Honda Wave, Future hay Yamaha Sirius thường nằm phía trước đầu gối, ngay dưới tay lái. Vị trí khóa cổ và cách xoay có thể khác nhau tùy hãng và đời xe, nên những bước dưới đây là trình tự chung; điều quan trọng là thử một lần khi nhận xe để biết chính xác chiếc của mình.
- Tắt máy và dựng xe. Xoay chìa về vị trí tắt, dựng chân chống giữa nếu nền phẳng và cứng, chân chống nghiêng nếu chỗ đỗ hẹp.
- Bẻ lái hết cỡ. Trên phần lớn xe số phổ thông, khóa cổ ăn khi tay lái bẻ hết sang trái. Nếu bẻ trái mà không khóa được, đừng cố vặn mạnh; có thể chiếc xe này khóa ở phía còn lại, hãy hỏi nhân viên khi nhận xe.
- Ấn chìa và xoay về vị trí khóa. Thường bạn phải ấn chìa vào trong rồi mới xoay qua được nấc khóa cổ. Nếu chìa không xoay, nhúc nhích tay lái thật nhẹ qua lại để chốt khớp vào rãnh.
- Rút chìa và thử lại. Lắc nhẹ tay lái về phía ngược lại. Tay lái cứng, không xoay là đã khóa.
Lúc mở khóa, làm ngược lại: cắm chìa, xoay ra khỏi nấc khóa cổ, tay lái tự do. Nếu chìa kẹt, đừng dùng lực bẻ tay lái trong khi vặn chìa, vì dễ làm cong chìa hoặc hỏng lõi. Các tình huống kẹt khóa và cách thử chìa khi nhận xe được hướng dẫn trong bài chìa khóa xe thuê: thử khóa cổ, mở yên và chìa thông minh.
Khóa từ xe số: đóng nắp che ổ khóa sau khi rút chìa
Nhiều xe số đời mới có thêm nắp che ổ khóa, quen gọi là khóa từ. Đây là một tấm che kim loại trượt lên che lỗ cắm chìa, khiến việc cắm dụng cụ phá lõi khó hơn. Muốn mở nắp, bạn dùng đầu chìa có phần từ tính áp vào hốc trên nắp rồi xoay; muốn đóng, thường có một nút hoặc lẫy nhỏ bên cạnh để ấn hay gạt.
Cần nói rõ: không phải xe số nào cũng có khóa từ, và cách đóng mở cũng khác nhau theo đời xe. Có mẫu ấn nút là nắp tự trượt kín, có mẫu phải xoay đầu từ ngược lại, có xe đời cũ hoàn toàn không có nắp. Khi nhận xe, hãy nhờ nhân viên làm mẫu một lần nếu bạn thấy lạ.
Những lỗi hay gặp với khóa từ:
- Rút chìa nhưng quên đóng nắp. Lỗ khóa vẫn hở, mất đi lớp bảo vệ mà chiếc xe có sẵn.
- Đóng nắp trước khi bẻ lái. Khi nắp đã che, bạn phải mở lại mới khóa cổ được. Hãy giữ thứ tự: bẻ lái, khóa cổ, rút chìa, đóng nắp.
- Làm rơi hoặc làm mòn phần từ trên chìa. Đầu từ thường là khối nhựa gắn liền với chìa; giữ chìa trong túi có khóa kéo, đừng để lẫn với đồ kim loại lặt vặt.
Đỗ xe ở phố cổ: khóa xong vẫn cần chọn chỗ
Phố cổ Hoàn Kiếm đông, hẹp và nhiều đoạn vỉa hè không cho đỗ xe. Khóa cổ tốt đến đâu cũng không giúp nếu bạn để xe ở chỗ cấm hoặc chỗ không ai để mắt. Vài nguyên tắc thực tế:
- Ưu tiên điểm trông giữ có vé. Quanh các phố như Hàng Bạc, Mã Mây, Đinh Liệt có nhiều điểm trông xe trước cửa hàng hoặc trong ngõ. Nhận vé, đọc kỹ giờ đóng cửa của điểm gửi và chụp lại vị trí.
- Vẫn khóa cổ khi đã gửi. Ở bãi gửi đông xe, người trông có thể cần dắt xe để xếp chỗ. Hỏi họ có cần để tay lái tự do không; nếu không, khóa cổ như bình thường.
- Không để đồ trong giỏ trước. Giỏ xe số mở, mũ bảo hiểm hay túi để đó rất dễ bị lấy. Mang theo người hoặc cất vào cốp dưới yên.
- Tránh tối cuối tuần ở khu phố đi bộ. Khi khu phố đi bộ quanh Hồ Gươm hoạt động, nhiều tuyến cấm xe, bãi gửi quanh đó rất chật. Gửi từ xa rồi đi bộ vào thường nhẹ nhàng hơn.
Bài ăn uống quanh phố cổ, để xe ở đâu gợi ý thêm cách tính chỗ gửi theo từng khu ăn.
Dừng ven Hồ Tây: đường thoáng nhưng đừng chủ quan
Ven Hồ Tây thoáng hơn phố cổ, nhiều đoạn có thể dựng xe ngay mép đường để ngồi ngắm hồ, như đường Thanh Niên hay quanh Trích Sài, Nhật Chiêu. Chính sự thoáng đãng làm người ta chủ quan: xe đứng một mình, chủ xe ngồi quay lưng ra hồ, chìa có khi vẫn cắm trong ổ.
Một cách làm an toàn hơn:
- Rút chìa mỗi khi xuống xe, kể cả chỉ đứng chụp ảnh vài phút cách xe vài bước.
- Gửi xe ở quán bạn ngồi. Phần lớn quán cà phê, quán ăn ven hồ có chỗ dắt xe vào và người trông. Nếu ngồi lâu, đây là lựa chọn hợp lý nhất.
- Đỗ ở chỗ trong tầm mắt khi buộc phải dựng xe ngoài đường: chọn vị trí có đèn, có người qua lại, và bạn nhìn thấy xe từ chỗ ngồi.
- Buổi tối, tránh khoảng tối vắng giữa các quán. Thêm vài chục bước đi bộ đổi lại sự yên tâm.
Nếu muốn đi một vòng quanh hồ và biết trước điểm dừng, tham khảo cung đường chạy quanh Hồ Tây, điểm dừng và chỗ gửi xe.
Tóm lại một vòng khóa xe
Mỗi lần rời xe số thuê, hãy làm đủ một vòng: tắt máy, bẻ lái, khóa cổ, rút chìa, đóng nắp che ổ khóa, cất đồ, và chọn chỗ gửi có người trông. Tập vài lần ngay khi nhận xe ở Long Biên, đến lúc ra phố cổ hay Hồ Tây bạn sẽ làm thành phản xạ. Muốn tìm hiểu thêm về dòng xe này, xem chuyên mục xe số và trang tổng hợp xe máy.