Bốn người, ba xe thuê, đang chạy dọc đê sông Hồng về phía Bát Tràng thì chiếc đi sau cùng tắt máy và không nổ lại. Khi đi nhóm một xe hỏng giữa đường, rắc rối thật sự thường không nằm ở chiếc xe mà ở cả nhóm: người thì muốn đi tiếp cho kịp lịch, người thì đứng cả lại bên lề, có khi còn tính dồn ba người lên một xe cho nhanh. Bài này giúp nhóm bạn chia việc rõ ràng ngay từ phút đầu: dừng ở đâu, ai ở lại với xe, ai đi tiếp, liên lạc thế nào và sửa lại lịch trình ra sao cho mọi người cùng về an toàn.
Phút đầu tiên: cả đoàn dừng lại, đừng ai chạy mất
Việc đầu tiên không phải là mở yên kiểm tra máy, mà là gom cả đoàn lại một chỗ. Người đi đầu thường không biết xe cuối đã dừng, nhất là trên những đoạn đường dài, ít ngã rẽ như đê Long Biên hay đường Võ Nguyên Giáp hướng về Đông Anh. Vì vậy, nhóm nên thống nhất từ trước khi xuất phát một quy ước đơn giản: ai gặp sự cố thì bật xi nhan phải, tấp vào lề và gọi ngay cho người dẫn đoàn; người dẫn đoàn thấy thiếu xe trong gương thì giảm tốc, tìm chỗ dừng chứ không quay đầu giữa dòng xe.
Chỗ dừng chung nên là nơi xe chở hàng không lao sát lề: một khoảng đất rộng, sân trước quán nước, cổng chùa hay bãi đỗ cạnh cây xăng. Tránh đứng tụ ở chân cầu, khúc cua của đê hoặc ngay sau một xe tải đang đỗ, vì người đi sau khó nhìn thấy cả đoàn.
Nếu xe chết máy đúng giữa nút giao đông, ưu tiên là đưa người và xe ra khỏi luồng xe trước; cách làm từng bước được nói trong bài xe máy chết máy giữa ngã tư.
Chia việc khi đi nhóm một xe hỏng giữa đường
Khi mọi người đã đứng an toàn, hãy chia việc thay vì cả nhóm cùng xúm vào một chiếc xe. Với nhóm bốn đến sáu người, cách chia dưới đây thường gọn nhất:
- Người giữ liên lạc với cửa hàng. Thường là người đứng tên thuê xe, vì cửa hàng cần biết đúng chiếc nào, đang ở đâu và hỏng ra sao. Người này mô tả triệu chứng, chụp ảnh xe và gửi vị trí trên bản đồ.
- Người trông xe hỏng. Ở cạnh xe, giữ chìa khóa và giấy tờ xe, không để ai lạ dắt xe đi kiểm tra hộ.
- Người lo cho cả nhóm. Tìm chỗ ngồi có bóng mát hoặc mái che, mua nước, để mắt tới người mệt hay người ít đi xe.
- Người xem lại lịch trình. Mở bản đồ, tính xem điểm đến kế tiếp còn bao xa, giờ nào trời tối, chỗ nào ăn trưa được.
Chia việc như vậy giúp tránh cảnh năm người cùng gọi cho cửa hàng, mỗi người tả một kiểu. Việc kiểm tra xăng, công tắc máy, chân chống nên để chính người lái xe ấy làm. Nếu cần quyết định có nên tự xử lý hay không, bài xe thuê chết máy giữa đường: tự xử hay gọi chủ xe có danh sách việc an toàn để thử.
Ai ở lại, ai đi tiếp: đừng để một người ở lại một mình
Câu hỏi khó nhất là có nên chia đoàn hay không. Nguyên tắc dễ nhớ là xe hỏng không bỏ nhau lại: không ai phải ngồi một mình bên lề đường lạ, nhất là khi trời sắp tối, điện thoại sắp hết pin hoặc người đó không nói được tiếng Việt.
Nếu nhóm chỉ có hai xe, cả nhóm nên ở lại cùng nhau cho tới khi có hướng xử lý rõ. Nếu có từ ba xe trở lên, có thể tách theo kiểu sau:
- Nhóm ở lại gồm người lái xe hỏng và ít nhất một người khác cùng một xe còn chạy được. Chiếc xe này để dùng khi cần đi mua nước, tìm tiệm sửa gần đó hoặc chở người về sau.
- Nhóm đi tiếp chỉ đi khi điểm đến kế tiếp gần, đường quen và có lý do thật sự, ví dụ phải tới đúng giờ một chỗ đã hẹn hoặc cần đặt bàn cho cả đoàn.
Điều không nên làm là dồn người lên xe khác. Một chiếc xe máy chở ba người lớn vừa sai luật, vừa khó phanh và rất dễ ngã trên đê hẹp. Người không còn xe thì ở lại với nhóm, hoặc đi xe ôm, taxi tới điểm hẹn; gọi thêm một chuyến xe vẫn rẻ hơn mọi rủi ro khi chở quá người.
Giữ liên lạc khi đoàn đã tách làm hai
Khi đoàn đã tách, mỗi nhóm cần một người cầm điện thoại chính và cả hai người này có số của nhau. Vài quy ước giúp tránh lạc:
- Chia sẻ vị trí trực tiếp trên ứng dụng bản đồ hoặc ứng dụng nhắn tin, để nhóm ở lại biết nhóm kia đã tới đâu và ngược lại.
- Hẹn mốc giờ gọi lại, ví dụ cứ ba mươi phút báo một lần, thay vì chờ ai đó nhớ ra mà gọi.
- Chọn một điểm hẹn cụ thể có tên rõ ràng: một cây xăng, một quán ăn có biển hiệu, cổng làng nghề, chứ không hẹn chung chung kiểu “chỗ cái cầu”.
Với khách nước ngoài chưa có SIM Việt Nam, nên thống nhất trước một nhóm chat qua wifi và lưu sẵn vị trí cửa hàng trên bản đồ. Cách giữ đội hình khi chạy theo nhóm, kể cả lúc trời mưa, được nói kỹ trong bài đi xe máy theo nhóm gặp mưa: giữ đội hình và điểm hẹn lại.
Chờ thế nào cho đỡ mệt và đỡ rủi ro
Cửa hàng làm việc trong giờ 09:00 tới 21:00, mọi việc đưa xe khác tới hay nhận lại xe hỏng đều cần thống nhất trước về thời gian và chi phí, nên đừng hứa với cả nhóm một giờ cụ thể khi chưa được xác nhận.
Trong lúc chờ, những việc nhỏ sau đây làm cả nhóm dễ chịu hơn:
- Ngồi xa mép đường, không đứng thành hàng ở lề.
- Không tháo bộ phận của xe thuê khi chưa được cửa hàng đồng ý.
- Kiểm tra lại các xe còn lại: lốp, xăng, đèn, để không có thêm chiếc thứ hai hỏng.
Nếu trời bắt đầu tối mà việc xử lý chưa xong, nên rút ngắn chuyến đi thay vì cố chạy tiếp đường đê không đèn.
Chỉnh lại lịch trình sau sự cố
Khi xe đã được sửa hoặc đổi, cả nhóm nên ngồi lại vài phút để xem còn đi được tới đâu. Đi Bát Tràng rồi định vòng sang Văn Giang có thể rút lại thành chỉ ghé làng gốm rồi về qua cầu Vĩnh Tuy. Bỏ bớt một điểm đến luôn tốt hơn chạy vội khi người lái đã mệt và một chiếc xe vừa qua sự cố.
Cũng nên đổi thứ tự xe: đưa chiếc vừa sửa lên giữa đoàn để mọi người dễ để ý, người đi cuối là người lái vững và có điện thoại đủ pin.
Một chiếc xe hỏng không làm hỏng cả chuyến nếu nhóm biết dừng đúng chỗ, chia việc rõ và không bỏ ai lại một mình. Các bài khác về sự cố khi đang thuê xe được gom ở mục xử lý sự cố xe, còn kinh nghiệm chọn và dùng xe máy nói chung nằm trong chuyên mục xe máy.