Tam Đảo là cung đèo gần Hà Nội được hỏi tới nhiều mỗi cuối tuần, và câu hỏi thật của khách thuê là xe số nhỏ như Sirius có lên nổi không. Trả lời trước: Sirius đi Tam Đảo hoàn toàn được, xe số nhẹ máy khỏe đều, phần cần chuẩn bị không nằm ở xe mà nằm ở cách chọn số leo dốc, cách xuống đèo phối hợp phanh với số, và biết nghỉ máy đúng lúc. Bài này viết theo đúng trình tự một chuyến: chuẩn bị, chọn số leo, nghỉ giữa dốc, xuống đèo, và khung giờ nên đi.
Chuẩn bị cung đường trước khi lên đèo
Từ Hà Nội đi Tam Đảo, chặng nội thành tới thị trấn chân đèo dài khoảng bảy mươi ki lô mét, đường lớn rộng, Sirius chạy thoải mái ở số bốn, chỉ cần tính thêm nửa tiếng so với xe ga vì dừng đổ xăng và nghỉ. Trước khi lên đèo, kiểm tra lại ba thứ tại cây xăng cuối: lốp còn căng, phanh trước sau ăn đều, và xăng đầy, vì phần đèo không có trạm giữa đường. Về người, mang theo nước và mặc theo tầng, đỉnh Tam Đảo mát hơn chân đèo nhiều kể cả giữa mùa.
Cung tổng thể từ Hà Nội lên Tam Đảo đã quen thuộc với người đi xe máy, phần còn lại của bài này nói riêng cho Sirius và các đoạn dốc đèo.
Sirius đi Tam Đảo: chọn số leo dốc giữ nhịp máy
Nguyên tắc chung khi leo: chọn số sao cho máy luôn ở vùng khỏe, thường là số hai và số ba trên các khúc dốc Tam Đảo, và vào số thấp từ trước khi dốc bắt đầu, đừng đợi máy đuối mới về số. Xe số nhẹ như Sirius có lợi thế ở đây: về số hai, máy lên vòng đều, xe bò đều theo dốc, dù tốc độ đo trên đồng hồ thấp nhưng nhịp máy khỏe là nhịp an toàn. Sai lầm hay gặp là cố số ba cho tới nửa dốc rồi về số lúc máy đã rú, lần về số đó rất đuối, xe giật, và người mới dễ hoảng mất nhịp.
Giữa dốc không đổi số nếu không cần thiết: mỗi lần đá số giữa dốc là một lần ly hợp cắt, xe mất đà, trên dốc dài mà đà mất là phải bò lại từ vòng thấp. Giữ một số, giữ ga đều, mắt nhìn xa chọn vệt lái phẳng, đó là toàn bộ kỹ thuật leo dốc bằng xe số nhỏ.
Nghỉ máy giữa dốc: cho xe và cho người
Leo đèo liên tục mười lăm hai mươi phút, máy nóng lên nhanh hơn chạy phố, với xe số nhỏ thì nên nghỉ một lần ở khoảng giữa dốc, chỗ các khúc có lề rộng cho xe dừng. Nghỉ chừng năm mười phút, tắt máy, không vội mở nắp bình xăng ngay vì xăng nóng đang dồn, uống nước, đi bộ vài bước. Với người mới lên đèo, quãng nghỉ này còn để tim và tay lái hạ nhiệt, xuống dốc sau đó sẽ bớt căng.
Dấu hiệu cần nghỉ sớm: tay lái rung nhiều hơn bình thường, tiếng máy đặc hơn, hoặc mùi nóng rõ từ phía dưới, thấy các dấu đó ở khúc nào thì tìm lề nghỉ ngay tại khúc, đừng cố tới trạm nghỉ dự kiến. Máy xe số bền nhưng nóng quá vẫn xấu nhớt, một lần nghỉ sớm tốt hơn một lần chữa muộn.
Xuống đèo: phanh phối hợp với số, không rượt phanh
Xuống đèo là phần nguy hiểm nhất của Tam Đảo, và nguyên tắc số một: đừng để phanh làm việc một mình. Vào số thấp từ đỉnh, thường số hai, nhả ga cho máy hãm, phanh chỉ bóp nhẹ từng nhịp điều chỉnh, để số giữ phần lớn tốc độ. Nếu thấy xe muốn vượt tốc, về một số thấp hơn, Sirius về số hai chạy đèo xuống ổn, tiếng máy rú lên là đúng, nhiều người mới sợ tiếng rú mà đá lên số ba thì sai ngay.
Phanh bóp liên tục sẽ nóng, phanh nóng thì ăn yếu dần, đó là chuyện đã dẫn tới tai nạn ở nhiều đèo, cách xử lý là chọn thẳng ra các khúc lề rộng xen giữa để xe trôi không phanh vài chục mét, cho má phanh nguội. Nguyên tắc này áp dụng cho mọi dốc và đèo quanh Hà Nội, phần đèo Tam Đảo chỉ khác ở chỗ cua dày và dài hơn các cung thường.
Giờ đi và về cho đỡ vất
Khung nên đi: sáng sớm trước bảy giờ ra khỏi Hà Nội, tới chân đèo trước chín giờ, lên đỉnh giữa sáng, trời còn mát và đường vắng. Tránh khung trưa cuối tuần, dốc đông xe lên xuống và nắng chiếu ngược các khúc cua gây chói, và nếu định ăn trưa trên đỉnh thì đi sớm hơn nửa tiếng nữa, hàng quán trên đỉnh vào giờ đó còn chỗ ngồi và chỗ để xe thoáng. Về chiều nên xuống đèo trước bốn giờ, sương bắt đầu buông ở đỉnh từ muộn chiều, mặt đèo ẩm nhanh, và phần đường lớn về Hà Nội lên đèn sau năm giờ đông.
Nếu bạn mới đi đèo lần đầu, chọn ngày thường thay vì cuối tuần cho chuyến đầu, đường thưa giúp giữ vệt lái thoải mái, và một ngày nữa: hãy đi xe số quen tay như Sirius thay vì mượn dòng lạ, vì đèo không phải là lúc để làm quen xe mới, kinh nghiệm thuê Sirius khi đi xa đã bàn thêm trong bài so sánh Sirius và Wave khi thuê đi xa.
Về hành trang nhẹ trên xe, một balo nhỏ đựng nước và áo mỏng là đủ cho chuyến trong ngày, đồ để trong cốp nhỏ hoặc buộc chặt sau yên, đừng treo lỏng hai bên vì các khúc cua liên tục làm dây đong dễ văng vào phần bánh. Trên đỉnh, chỗ gửi xe gần khu phố nhỏ có người trông cả ngày, phần gửi xe gọn gàng luôn đáng lấy vì buổi trên đỉnh thường kéo dài hơn dự tính, cảnh ở trên giữ chân người ta ở lại lâu hơn lịch ghi.
Tổng quan dòng xe số nhỏ gọn nằm trong trang Sirius, danh sách các dòng xe cho thuê nằm trong trang xe máy. Tam Đảo với Sirius là cung vừa sức, chọn số đúng leo đều, hạ số hãm khi xuống, nghỉ máy ở giữa, và chọn khung giờ vắng, cả chuyến là một buổi đáng nhớ chứ không phải một buổi trả bài nhọc nhằn.