Sáng sớm bạn cắm chìa, xoay sang vị trí bật điện và nghe ngay một tiếng rè rè nhỏ vang lên từ phía dưới yên rồi tắt. Nhiều người thuê xe lần đầu giật mình, nghĩ xe vừa hỏng thứ gì đó. Thực ra tiếng bơm xăng xe máy kêu ngắn ngủi ở thời điểm này thường chỉ là hệ thống đang làm đúng việc của nó. Rắc rối chỉ bắt đầu khi tiếng quá to, kéo dài không dứt hoặc im bặt. Bài viết này giúp bạn phân biệt hai trường hợp và biết nên làm gì tiếp theo.
Tiếng rè vài giây khi bật chìa là bơm đang chuẩn bị xăng cho máy
Xe chế hòa khí đời cũ để xăng chảy từ bình xuống nhờ trọng lực, nên bật chìa xong xe im ru. Xe phun xăng điện tử thì khác: xăng phải được một chiếc bơm điện nhỏ đẩy qua đường ống tới kim phun, và đường ống cần có sẵn áp lực trước khi bạn đề máy. Vì vậy, ngay khi bật chìa, bộ điều khiển thường cho bơm chạy một lúc ngắn để nạp đầy áp lực rồi cho nó nghỉ.
Bơm nằm trong hoặc sát bình xăng, nên tiếng nghe rõ nhất ở vùng dưới yên hoặc quanh chân người lái, tùy dòng xe. Âm thanh hay gặp là rè nhẹ, vo vo hoặc ù đều, kéo dài vài giây rồi im hẳn. Nghe đúng như vậy và máy nổ êm khi đề thì bạn không cần làm gì thêm.
Phân biệt tiếng bơm xăng xe máy kêu bình thường và bất thường
Mỗi chiếc xe có “giọng” bơm riêng, nên điều quan trọng nhất là so tiếng hôm nay với chính nó của hôm qua. Cách phân biệt nhanh như sau.
Tiếng thường gặp, không đáng lo:
- Vang lên ngay sau khi bật chìa, ngắn rồi tắt.
- Đều và êm, không gằn, không lúc to lúc nhỏ.
- Lần nào cũng giống lần nào, và xe vẫn nổ máy bình thường ngay sau đó.
Tiếng nên để ý:
- To hơn hẳn mọi ngày, nghe rít, hú hoặc gằn.
- Kéo dài mãi dù bạn chưa đề máy.
- Có tiếng bơm nhưng đề mãi không nổ, hoặc nổ lên rồi chết.
- Hôm trước còn nghe, hôm nay bật chìa im lặng hoàn toàn.
- Kêu liên tục khi đang chạy, nhất là lúc kim xăng đã xuống gần vạch cạn.
Nếu vừa nhận xe thuê và chưa biết tiếng “chuẩn” của nó, hãy bật chìa một lần ở chỗ yên tĩnh, nghe kỹ vài giây rồi nhớ lấy. Lần sau thấy khác đi, bạn sẽ nhận ra ngay.
Khi bơm xăng xe máy kêu to hơn thường lệ
Bơm xăng là chi tiết chạy bằng điện, nằm trong bình xăng và làm việc mỗi lần bạn chạy xe. Nó có thể kêu to hơn vì nhiều lý do, và đa số cần thợ nhìn tận nơi mới biết chính xác. Về nguyên tắc chung, có ba hướng hay gặp:
- Xăng trong bình xuống quá thấp, bơm hút phải hơi và không còn được xăng bao quanh làm mát, tiếng thường to và gắt hơn. Thói quen chạy tới khi kim xăng chạm vạch cạn mới đổ không tốt cho bơm.
- Cặn bẩn, xăng cũ trong bình hoặc bộ lọc bị bít khiến bơm phải gắng sức. Xe nằm lâu rất dễ rơi vào tình huống này, nên nếu xe vừa nghỉ nhiều ngày, hãy xem những việc nên kiểm tra khi xe máy để lâu không chạy trước khi nổ máy.
- Bơm lâu ngày bị mòn, hoặc phần giá đỡ lỏng làm rung và vang trong thùng xăng.
Tiếng to chưa chắc là bơm sắp hỏng, nhưng đừng mặc kệ. Một chiếc bơm đang yếu dần thường báo bằng tiếng trước khi bỏ cuộc hẳn, và hay bỏ cuộc đúng lúc bạn cần đi gấp nhất.
Bật chìa không nghe gì và xe phun xăng không nổ máy
Im lặng cũng là một tín hiệu. Bật chìa không nghe tiếng bơm, lại thêm xe phun xăng không nổ máy, hãy bình tĩnh qua vài câu hỏi đơn giản trước khi nghĩ tới điều xấu nhất:
- Bình còn xăng không? Kim xăng đôi khi báo không chính xác, nên đừng chỉ tin vào đồng hồ.
- Công tắc tắt máy ở tay lái (nếu xe có) đang ở vị trí chạy chưa? Chân chống ngang đã gạt lên chưa? Nhiều xe tự ngắt máy khi chân chống còn xuống.
- Đèn trên đồng hồ có sáng bình thường khi bật chìa không? Nếu đèn mờ hoặc tắt hẳn, nhiều khả năng ắc quy yếu hoặc tiếp xúc điện có vấn đề.
Nếu cả ba đều ổn mà vẫn im lặng, nguyên nhân có thể nằm ở bơm, cầu chì, rơ le hoặc giắc điện. Đây là những bộ phận thuộc hệ thống điện và nhiên liệu, bạn không nên tự tháo hay tự thay. Cũng đừng đề liên tục: mỗi lần đề ngắn, nghỉ giữa các lần, kẻo ắc quy cạn thêm.
Trường hợp ngược lại, nghe bơm chạy bình thường nhưng máy vẫn không nổ, vấn đề có thể đã nằm ở chỗ khác như bugi, kim phun hay xăng có vấn đề. Bài nói về chuyện vệ sinh kim phun định kỳ trên xe phun xăng điện tử giải thích khi nào việc đó thật sự cần.
Hai tình huống rất Hà Nội dễ khiến bạn nghe nhầm
Xe gửi qua đêm trong hầm hoặc ngõ nhỏ. Xe để trong tầng hầm chung cư hay ngõ hẹp khu phố cổ, sáng sớm bật chìa, tiếng bơm dội vào tường nghe to hơn hẳn. Nhiều người tưởng bơm hỏng. Hãy dắt xe ra chỗ thoáng rồi bật chìa lại để so sánh; nếu tiếng trở về êm đều như thường thì bạn không có gì phải lo.
Sau trận mưa lớn. Hà Nội có những đoạn đường hay ngập sau mưa. Nếu hôm trước xe lội nước khá sâu, sáng hôm sau bật chìa không còn tiếng bơm hoặc đèn đồng hồ chập chờn, đừng cố đề cho bằng được. Hơi ẩm ở đầu giắc điện là một khả năng, và đề cố có thể làm tình hình tệ thêm. Hãy dắt xe tới thợ và kể rõ xe đã qua đoạn nào.
Xe thuê nghe tiếng lạ: ghi lại gì và báo thế nào
Với xe thuê, bạn không cần chẩn đoán đúng bệnh, chỉ cần mô tả thật rõ để người có chuyên môn quyết định. Trước khi gọi, hãy chuẩn bị ba thứ:
- Một đoạn video ngắn quay lúc bật chìa, để người nghe qua điện thoại biết tiếng nghe ra sao.
- Tiếng kêu bắt đầu từ khi nào, kéo dài bao lâu, xe có nổ máy được không.
- Kim xăng đang ở mức nào, gần đây có đổ xăng ở chỗ mới không, xe có đi qua đoạn ngập nước không.
Sau đó hãy báo cho cửa hàng cho thuê trước khi nhờ ai khác sửa hay tự xử lý, cùng nguyên tắc như khi nghe tiếng kêu lạ ở phanh xe thuê. Nếu bạn thuê xe của Nguyễn Tú, gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00 để được hướng dẫn.
Còn nếu đang chạy giữa đường mà nghe bơm rít liên tục, xe giật hoặc có mùi xăng nồng, hãy giảm ga, tấp vào chỗ thoáng và tắt máy. Dắt xe tránh xa nguồn lửa, không hút thuốc, không tự tháo ống xăng hay bơm. Sau đó gọi cửa hàng cho thuê hoặc thợ gần nhất.
Làm quen với tiếng xe từ hôm nay
Lần tới cắm chìa, bạn hãy dành vài giây lắng nghe thay vì vội đề máy. Nhớ tiếng quen của chiếc xe là cách rẻ nhất để phát hiện sớm bất thường. Muốn đọc thêm về các dấu hiệu lạ trên xe, hãy xem chuyên mục bảo dưỡng xe máy và tổng hợp kinh nghiệm dùng xe máy.