Muốn đọc thông số xe máy điện cho đúng, bạn cần biết mỗi ký hiệu V, Ah, Wh, W trả lời một câu hỏi khác nhau: pin chứa được bao nhiêu điện, động cơ khỏe tới đâu, xe chở nổi bao nhiêu. Nhìn qua dễ tưởng số nào lớn hơn là xe tốt hơn, nhưng không hẳn vậy. Bài này giúp bạn ước lượng quãng đường và sức leo trước khi thuê. Thông số mỗi xe một khác nên bài chỉ giải thích cách đọc, không đưa con số mẫu nào.
Cách đọc thông số xe máy điện: bảng ghi những gì
Tùy hãng và tùy xe, bảng thông số có thể dài hoặc ngắn, nhưng thường xoay quanh hai nhóm. Nhóm thứ nhất là “bình xăng” của xe: điện áp pin (V), dung lượng pin (Ah) và năng lượng của bộ pin (Wh hoặc kWh). Nhóm thứ hai là “động cơ”: công suất (W hoặc kW), đôi khi kèm tốc độ tối đa và các chế độ chạy.
Đừng bỏ qua hai dòng nhỏ: tải trọng cho phép và thời gian sạc. Tải trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức leo, còn thời gian sạc quyết định bạn có kịp sạc giữa hai chuyến đi hay không. Thiếu dòng nào, hãy hỏi người cho thuê thay vì đoán. Chuyên mục xe máy điện của blog có thêm nhiều bài về từng khía cạnh khi dùng xe điện.
Điện áp (V) và Ah: pin chứa được bao nhiêu điện
Hãy hình dung bộ pin như một bể nước. Ah (ampe-giờ) gần giống bề rộng đáy bể, còn V (vôn) giống độ cao cột nước. Chỉ một trong hai thì chưa biết bể chứa bao nhiêu, phải nhân cả hai lại. Vì vậy bạn đừng chỉ nhìn mỗi Ah rồi kết luận xe này “pin to hơn”.
Phép nhân rất đơn giản: V nhân Ah ra Wh. Wh (oát-giờ) mới là con số gần nhất với dung tích bình xăng. Hai chiếc xe cùng ghi Ah nhưng khác điện áp thì lượng điện dự trữ khác nhau. Ngược lại, hai chiếc ghi cặp V và Ah khác hẳn nhau vẫn có thể tương đương về Wh. Khi so sánh, hãy tự tính Wh cho từng xe rồi mới đặt cạnh nhau. Loại pin và chất lượng bộ điều khiển cũng góp phần, nên điện áp không phải tiêu chí duy nhất.
Từ Wh suy ra quãng đường: cách ước lượng thực tế
Nếu Wh là bình xăng thì mức hao điện là “mức tiêu hao xăng”. Nhà sản xuất thường ghi quãng đường tối đa sau một lần sạc, nhưng con số này thường đo ở điều kiện nhẹ nhàng: đường phẳng, tốc độ vừa phải, người lái nhẹ cân. Hãy coi nó là mức trần, không phải mức bạn sẽ đạt.
Có một mẹo nhỏ để so xe: đặt quãng đường công bố cạnh Wh của pin. Nếu hai xe công bố quãng đường gần nhau mà một xe có Wh lớn hơn rõ rệt, xe kia hoặc tiết kiệm điện hơn, hoặc con số công bố được đo ở điều kiện dễ hơn. Hãy để ý chỗ bất thường rồi hỏi thêm.
Khi chạy thật, quãng đường co lại vì nhiều lý do:
- Chở thêm người hoặc đồ nặng.
- Chạy nhanh liên tục thay vì ga đều.
- Gió ngược, nhất là đoạn đê hở ven sông Hồng.
- Dốc cầu, dốc hầm chui và những lần dừng đèn đỏ rồi vọt ga.
- Trời lạnh, khi pin thường làm việc kém hơn.
Cho nên đừng dự định chạy tới vạch pin cuối cùng; hãy chừa phần dự phòng để còn tìm chỗ sạc. Bài quãng đường một lần sạc của xe máy điện nói kỹ hơn về các yếu tố này, còn nếu lộ trình có đoạn dài và thẳng, hãy xem cách tính pin khi chạy đường đê dài.
Công suất động cơ (W) nói gì về tốc độ và sức leo
Nếu pin là bình xăng thì công suất là độ khỏe của chiếc xe. Công suất động cơ xe máy điện càng lớn thì xe thường tăng tốc nhanh hơn, bám dốc tốt hơn và ít hụt hơi khi chở nặng. Đổi lại, dùng mạnh tay thì pin cũng tụt nhanh hơn. Khỏe hơn và đi xa hơn là hai mong muốn kéo ngược nhau, bạn cần chọn mức cân bằng hợp với cách đi của mình.
Khi đọc dòng này, hãy để ý nhà sản xuất ghi công suất nào. Có xe ghi công suất định mức, tức mức động cơ chạy bền trong thời gian dài. Có xe ghi công suất cực đại, tức mức bứt lên trong thời gian ngắn, thường cao hơn. Hai con số này không thể đặt cạnh nhau như cùng một loại. Bảng chỉ ghi một con số mà không nói rõ thì hãy hỏi lại.
Sức leo dốc không chỉ do W quyết định. Nó còn phụ thuộc lực kéo của động cơ ở tốc độ thấp, bộ điều khiển, tải trọng, mức pin còn lại và độ dốc thực tế. Một chiếc xe pin gần cạn thường yếu đi rõ khi lên dốc, dù trên giấy công suất vẫn như cũ.
Ba tình huống ở Hà Nội để áp dụng cách đọc
Cách nhanh nhất để thấy các con số có ích là gắn chúng vào chuyến đi cụ thể.
Dạo quanh phố cổ và hồ Tây
Đường nội thành chủ yếu là dừng và đi, tốc độ không cao. Bạn không cần công suất quá lớn hay pin quá đầy; Wh vừa phải là đủ cho một ngày dạo phố, miễn bạn nhớ sạc lại buổi tối.
Chạy dọc đê ven sông Hồng
Đoạn đường dài, thẳng, ít chỗ dừng và hay gặp gió. Lúc này Wh là con số cần ưu tiên. Hãy chọn xe có dư pin so với quãng đường định đi và tính đường về ngay từ lúc xuất phát, không phải lúc đã đi xa.
Chở hai người qua cầu và hầm chui
Đây là lúc công suất và tải trọng đáng chú ý nhất. Dốc cầu vượt hay hầm chui buộc động cơ làm việc nặng trong thời gian ngắn, pin cũng sụt nhanh hơn. Nếu hay chở thêm người, hãy so dòng tải trọng trước, rồi mới đến công suất.
Những dòng thông số dễ gây hiểu nhầm
Một vài chỗ bạn nên đọc chậm lại:
- Quãng đường tối đa là con số đo ở điều kiện chuẩn, không phải lời hứa cho chuyến đi của bạn.
- Tốc độ tối đa có thể chỉ đạt ở một chế độ chạy nhất định và khi pin còn đầy.
- Dung lượng ghi trên catalog là của pin mới. Pin dùng lâu, nhất là xe cho thuê chạy nhiều, có thể khác đi theo thời gian.
Về sạc và dùng pin, hãy làm theo hướng dẫn của cửa hàng hoặc nhà sản xuất. Nếu xe nóng bất thường, có mùi lạ hoặc báo lỗi, hãy dừng xe ở chỗ an toàn và báo cho cửa hàng cho thuê trước khi tự xử lý.
Hỏi gì trước khi thuê xe điện
Trước khi chốt xe, hãy chuẩn bị sẵn bốn câu hỏi: pin tính ra Wh là bao nhiêu, công suất ghi là định mức hay cực đại, tải trọng cho phép là bao nhiêu, và với lộ trình giống của bạn thì khách thường đi được tới đâu. Câu cuối thường đáng tin hơn mọi con số trên catalog.
Nếu muốn thuê xe điện ở Hà Nội, bạn có thể gọi Nguyễn Tú theo số 0942 467 674 để xác nhận xe hiện có, thông số từng xe và giá hiện tại. Đọc thêm những điều cần biết khi thuê xe máy điện ở Hà Nội để chuẩn bị lộ trình và kế hoạch sạc, hoặc xem mục thuê xe máy để so với các lựa chọn khác.