Xe điện chạy đường đê dài là kiểu hành trình rất riêng của người Hà Nội: đường thẳng băng tít tầm mắt, ít đèn đỏ, ít dừng, và cũng chính vì vậy mà cách hao pin khác hẳn đi trong phố. Bài này tính cho bạn từng mốc: một cây số đường đê ăn bao nhiêu phần trăm pin, chạy ga nào để tiết kiệm điện nhất, và khi pin xuống thấp thì chọn điểm dừng ở đâu. Tất cả chỉ để một mục đích: về tới nhà mà không phải dąż giữa đê.
Vì sao đường đê giúp xe điện chạy đường đê dài hao pin khác phố
Đường đê cho xe hai đặc điểm hiếm có: mặt phẳng gần như tuyệt đối và không có đèn đỏ. Không đèn đỏ nghĩa là gần như không có pha đề lại từ đầu, mà mỗi lần đề là một cú ngốn điện lớn vì motor phải kéo xe từ đứng im lên tốc độ. Đi phố chỉ số mười lăm phút đã có ba bốn lần như vậy, còn trên đê thì một chặng dài chỉ tốn đúng một lần khởi hành lúc mới lên đê.
Mặt phẳng cũng giúp pin đều: không có dốc lên kéo ga lớn, không có dốc xuống mà người quen xe xăng lại bóp phanh liên tục. Trên xe điện, xuống dốc buông ga là lực hồi sẽ ghim xe lại vừa đẹp, nên người biết canh ga có thể đi cả đoạn dốc dài mà kim pin gần như đứng yên. Đây là lý do đường đê chạy xe điện hao pin ít hơn chặng phố cùng cự ly, thường thấp hơn khoảng một phần năm đến một phần tư tùy dòng xe.
Tuy nhiên gió là thứ đường đê tính phí riêng: đê sông Hồng và đê các sông ven Hà Nội đều thoáng gió, và chiều ngược gió làm motor làm việc nặng thêm rõ rệt. Ngày gió mùa hè về nam mạnh, cùng một chặng ga như nhau mà pin xuống nhanh hơn ngày lặng, nên khi tính pin cho hành trình ven đê luôn phải chừa một khoảng dự phòng cho gió, tối thiểu bằng mười phần trăm cự ly.
Tính pin cho từng chặng trước khi xuất phát
Trước khi nhận xe, hỏi chủ xe một câu cụ thể: xe này chạy được bao nhiêu cây số với một cữ pin đầy khi đi đường thoáng, và ai đi cữ đó với người nặng bao nhiêu. Số liệu do chủ xe cho thường là số chạy thử với người nhẹ, ga đều, trời mát, nên khi tính cho chính mình hãy lấy bảy phần mười của con số đó làm mức tin được. Người nặng hơn, chở thêm đồ, hoặc chạy giờ nóng trưa thì lấy xuống sáu phần mười.
Rồi canh theo mốc đường chứ đừng canh theo cảm giác. Ví dụ đi đoạn đê từ khu Long Biên ra phía Đông Anh, cứ mỗi năm cây số lại liếc kim pin một lần trong hai cây số đầu để biết tốc hao thật của mình trên ngày hôm đó, rồi nhân lên toàn bộ cự ly dự kiến cả đi lẫn về. Cách tính mộc mạc này chính xác hơn mọi bảng quảng cáo tầm chạy, vì nó đo bằng chính xe, chính người và chính thời tiết của chuyến đi.
Với hành trình tròn vòng, quy tắc an toàn là rẽ về khi pin còn chừng một phần ba. Số dư đó đủ cho phần đường về dài bằng phần đã đi, cộng thêm gió đổi chiều, đoạn ngập tạm thời phải vòng, hoặc điện thoại sắp cạn cần cắm theo xe. Ai từng dính cảm giác kim pin nhảy vọt xuống ở nửa chặng về sẽ hiểu vì sao con số một phần ba lại được nhắc tới như một lệnh chứ không phải lời khuyên.
Cách kiểm tra nhanh cả xe lẫn chính mình là một buổi tập ngắn trước chuyến dài: chạy thử một chặng đê gần nhà chừng ba bốn cây số, ghi lại phần trăm pin tiêu thụ, rồi quy ra mỗi chục cây số. Có con số này trong tay, mọi chuyến sau chỉ cần nhân theo cự ly là biết có nên đi hay nên chờ cữ pin mới. Người đi công vặt thường xuyên theo hướng đê nên cứ làm một lần rồi dùng mãi, vì cùng một chiếc xe thì tốc hao pin hầu như không đổi giữa các ngày tương tự nhau.
Khi pin báo thấp giữa đê thì xử lý ra sao
Pin báo thấp trên đường đê dài có ba mức: mức đèn vàng nhắc nhở, mức nhấp nháy liên tục, và mức giới hạn tốc độ của xe tự hạ. Ở mức đầu tiên, giảm ngay một nấc ga và đổi mục tiêu từ về nhà thành về tới điểm sạc gần nhất, vì mỗi nấc ga thấp tiết kiệm được phần đáng kể trên chặng dài thẳng. Đường đê thẳng nên giảm tốc gần như không mất thời gian bao nhiêu so với phố.
Ở mức thứ hai, tắt hết đèn phụ nếu trời còn sáng, tránh phanh phập phồng, và chọn làn trong cùng để không bị cuốn theo dòng xe nhanh buộc phải bứt ga theo. Mức thứ ba thì nên dừng hẳn ở điểm ven đê có quán hoặc trạm, hỏi cắm hộ lúc sạc cho tới khi đủ về, và trong lúc chờ thì gọi báo cho chủ xe biết tình trạng. Chủ xe thường thuộc sẵn mấy điểm ven đường có thể hỗ trợ, nên một cuộc gọi sớm luôn đáng hơn nhiều lần thử vận.
Còn một tình huống dễ bỏ quên: mưa làm đoạn đê ngập cục bộ hoặc sạt lề, buộc vòng vào đường dưới dài hơn dự kiến. Khi nhìn thấy mây dông kéo về phía đầu chặng, nên tính lại cự ly theo phương án vòng, và nếu số nhấp máy không còn đủ phần dự phòng đó thì đổi lộ trình ngay từ đầu chặng thay vì để giữa đường mới quyết định. Tính trước cho đường vòng cũng chỉ là cộng thêm hai ba cây số, rẻ hơn nhiều so với một lần dằn xe bộ giữa đê.
Ai muốn hiểu thêm về dòng xe điện cho các chuyến ven đô có thể đọc xe máy điện, kinh nghiệm đi dưới mưa và đường xấu nằm trong thời tiết và đường sá, và các dòng xe cho thuê hiện có nằm ở mục xe máy.