Khi xe đạp điện gặp mưa lớn hoặc đường ngập nước giữa chuyến đi ở Hà Nội, bạn phải quyết định nhanh: đi tiếp hay tấp vào trú. Nước trút xuống, đoạn đường trũng phía trước đã loang thành vũng đục ngầu, và bạn chỉ có vài giây để chọn. Bài này giúp bạn biết khi nào nên trú, tìm chỗ trú ở đâu và cách tránh đoạn ngập để về nhà an toàn hơn.
Xe đạp điện gặp mưa lớn: ba câu hỏi để quyết định trong vài giây
Giữa cơn mưa, không ai nhớ nổi một danh sách quy tắc dài. Bạn chỉ cần tự hỏi ba câu và trả lời thật lòng:
- Tôi còn nhìn rõ mặt đường và đèn xe phía trước không?
- Tôi có tấp hẳn vào lề được mà không chắn dòng xe không?
- Phanh, tay lái và đôi tay tôi còn kiểm soát được không, hay đã run vì lạnh?
Chỉ cần một câu trả lời là “không”, hãy tìm chỗ dừng. Ba câu này không đo xem mưa to cỡ nào, mà đo khả năng điều khiển xe của bạn ngay lúc đó. Xe đạp điện thường nhẹ hơn xe máy, nên mặt đường trơn hay dòng nước chảy ngang dễ làm xe chao hơn bạn tưởng.
Những dấu hiệu đủ để dừng ngay: mưa dày đến mức xe phía trước chỉ còn là vệt mờ, nước chảy thành dòng trên mặt đường, gió giật làm xe lệch hướng, hoặc có sấm sét ở gần. Nếu bạn mới thuê xe và chưa quen tay phanh, hãy tấp vào sớm hơn người đã quen xe. Bài về làm quen với xe đạp điện thuê lần đầu giúp bạn nắm cảm giác phanh và tay lái trước khi gặp ngày mưa.
Còn đi tiếp được thì đi thế nào
Mưa vừa, đường thoáng, nơi cần đến đã gần: lúc đó đi tiếp là hợp lý, nhưng phải đổi cách chạy. Bật đèn trước và đèn sau, giữ khoảng cách với xe phía trước rộng hơn thường lệ, bóp phanh sớm, nhẹ, đều vì phanh ướt ăn chậm hơn.
Vạch sơn và nắp cống kim loại trơn hơn khi ướt, nên hãy đi thẳng qua chúng, đừng nghiêng xe hay phanh ngay trên đó. Vạt áo mưa dài cần gài gọn để khỏi vướng bàn đạp hay tay phanh. Điện thoại nên bỏ vào túi chống nước, đừng cầm tay xem bản đồ giữa mưa. Nếu thấy vai căng cứng, tay run hoặc mắt nhìn kém đi, hãy đổi quyết định sang tấp vào.
Trú mưa khi đạp xe điện: ưu tiên chỗ tấp hẳn vào lề
Chỗ trú tốt không cần đẹp, chỉ cần cho bạn dừng xe mà không cản ai. Mái hiên cửa hàng, sảnh tòa nhà, sân trạm xăng hay mái che đầu ngõ đều dùng được, miễn là nền cao ráo và cách xa mép nước. Trong ngõ nhỏ khu phố cổ, hãy dựng xe sát tường sao cho người đi bộ vẫn qua lại được.
Nên tránh dưới tán cây lớn hay biển quảng cáo cũ khi có gió giật hoặc sấm sét, sát cột điện và dây điện thả thấp, hoặc ngay trên làn đường ở chân cầu vượt vì xe sau dễ không kịp thấy bạn. Trên đoạn đê ven sông Hồng gió lộng, mưa tạt ngang và rất ít chỗ che; hãy tìm lối xuống khu dân cư gần nhất để kiếm mái hiên thay vì đứng giữa đê.
Nếu chuyến đi là vòng quanh hồ buổi chiều, hãy xem trước bài về cung đường và điểm dừng nghỉ khi đạp xe điện quanh Hồ Tây để biết sẵn nơi ghé lúc trời đổi sắc.
Xe đạp điện đi qua đường ngập: đọc mặt nước trước khi lội
Nước ngập trông phẳng nhưng che giấu khá nhiều thứ: ổ gà, nắp cống lệch hoặc mất nắp, gờ vỉa, mảnh vỡ. Những chỗ trũng như đầu hầm chui hay chân cầu vượt thường đọng nước trước, và mực nước ở đó có thể sâu hơn vẻ ngoài. Nếu không thấy mặt đường, hãy xem như phía dưới có hố.
Bạn có thể nhìn bánh xe của người đi trước để ước chừng độ sâu, nhưng đừng đi theo vết họ: ô tô gầm cao hay xe máy qua được chưa chắc xe đạp điện qua được. Cũng đừng lao xe vào thử độ sâu bằng chính bánh xe của mình.
Hãy tự đặt một mốc dừng đơn giản: nước che mất mép đường và vạch kẻ, hoặc dâng quá nửa bánh xe, thì coi như vượt ngưỡng. Mỗi xe chịu nước khác nhau (tùy xe/tùy hãng), và một số xe đặt hộp điều khiển, giắc nối hay pin ở vị trí thấp, nên với xe thuê càng không nên thử. Thấy dây điện đứt, nghe tiếng lách tách ở hộp điện hoặc nước chảy sát chân cột điện, hãy lùi xa và chọn hướng khác. Muốn hiểu thêm về mặt đường xấu, bạn có thể xem bài xe đạp điện và đường ổ gà ven đô, vì ổ gà bị nước phủ còn khó thấy hơn nhiều.
Quay đầu, đi vòng hay dắt bộ
Lựa chọn an toàn nhất thường là không lội. Nếu phía sau còn chỗ, hãy nhìn gương, báo hiệu rồi quay đầu hoặc rẽ sang tuyến cao ráo hơn, dù phải vòng xa. Vòng thêm một đoạn chỉ tốn thời gian, còn xe chết máy giữa nước thì tốn cả buổi.
Chỉ khi nhìn rõ mặt đường, nước nông và có người đi trước qua được bình yên, bạn mới nên xuống dắt bộ. Dắt ở chỗ cao nhất của đường, giữ chắc tay lái, bước chậm và đều để không tạo sóng đập vào phần điện của xe. Nếu không thấy rõ chỗ đặt chân thì đừng bước xuống, vì nắp cống mở hay vật sắc dưới nước nguy hiểm không kém xe cộ. Khi có xe lớn chạy ngang gây sóng, hãy đứng chờ cho mặt nước lặng.
Hình dung một chiều tan tầm ở Hà Nội: hai ô tô đã khựng lại trước đoạn trũng, vài xe máy phải dắt bộ, nước đục màu nâu. Rẽ sang con đường cao hơn lúc ấy là lựa chọn ít tốn kém nhất; bạn mất thêm một đoạn vòng nhưng giữ được xe và sự bình tĩnh.
Trong lúc chờ và sau cơn mưa
Khi đã vào chỗ trú, hãy tắt xe, khóa điện, dựng xe vững để gió không làm đổ, và đứng lùi khỏi mép đường vì xe chạy qua vũng nước sẽ hắt nước lên người. Nếu đi cùng người lớn tuổi hoặc bạn đang mệt, đây là lúc ngồi nghỉ, uống nước, đừng cố về cho kịp.
Khi mưa ngớt, lau khô tay lái, yên và chỗ để chân, rồi thử phanh, đèn, còi ở tốc độ chậm trước khi nhập lại dòng xe. Nếu xe có tiếng lạ, mùi khét, giật cục, đèn báo lỗi hoặc phần điện bị ngập nước, hãy dừng lại, không tự mở pin hay hộp điện và để xe ở chỗ khô thoáng. Đừng sạc ngay khi xe còn ướt; hãy nhờ thợ có chuyên môn kiểm tra trước. Cách xử lý cụ thể tùy xe/tùy hãng, nên xem sách hướng dẫn hoặc hỏi thợ.
Nếu đó là xe thuê, hãy báo nơi cho thuê trước khi tự xử lý; với Nguyễn Tú, bạn có thể gọi 0942 467 674 trong giờ 09:00–21:00 để hỏi hướng xử lý.
Lần tới, trước khi ra khỏi nhà, hãy xem dự báo, mang áo mưa gọn và túi chống nước cho điện thoại, rồi nhẩm sẵn hai, ba chỗ tấp dọc cung đường quen. Muốn đọc thêm hướng dẫn đi xe đạp điện, mời bạn ghé chuyên mục xe đạp điện và mục xe máy.