Lọc gió xe máy bẩn là chuyện ít ai nghĩ tới cho đến khi xe bắt đầu ì: vặn ga mà máy không hăng như hồi nhận, vạch xăng tụt nhanh hơn dự tính, nhất là sau vài tuần len qua những tuyến đang đào đường và đoạn đê gió bụi. Bài này giúp bạn đọc dấu hiệu qua cảm giác lái, phân biệt khi nào nên nghi lọc gió, và biết lúc nào cần nhờ thợ vệ sinh hay thay.
Bụi Hà Nội làm lọc gió xuống sức nhanh đến đâu
Động cơ xăng cần hít không khí sạch để trộn với xăng rồi đốt. Lọc gió là tấm chắn đặt trên đường hút khí, giữ lại bụi, cát mịn và xơ vải trước khi gió vào máy. Khi tấm chắn đóng đầy bụi, máy phải “thở” qua một chiếc khẩu trang bẩn: lượng khí vào ít đi, tỉ lệ xăng và gió lệch khỏi mức cần thiết, và bạn cảm nhận ra bằng một chiếc xe kém hăng.
Ở Hà Nội, bụi đến từ nhiều phía. Công trình thi công xả cát và xi măng ra mặt đường, xe tải chở vật liệu để lại lớp bụi mịn xám trắng, còn đoạn đê ven sông Hồng vào mùa khô thì gió cuốn đất khô bay thành màn. Chiếc xe chạy mỗi ngày qua những chỗ như vậy sẽ bẩn lọc gió sớm hơn nhiều so với xe chỉ quanh quẩn đường phố sạch. Muốn hiểu bụi bám vào các bộ phận khác của máy ra sao, bạn có thể đọc bài bụi đường trường bám kín máy và cách vệ sinh cho đúng.
Dấu hiệu lọc gió xe máy bẩn khi đang chạy
Hụt ga, ì máy khi cần bốc
Dễ nhận nhất là lúc cần tăng tốc: lên dốc cầu vượt, vượt xe tải, hoặc đang đi chậm trong ngõ rồi vặn ga mạnh để thoát ra đường lớn. Xe vẫn chạy nhưng đáp lại chậm nửa nhịp, như bị bóp cổ họng. Cảm giác này thường rõ nhất ở dải ga lớn, nơi động cơ cần nhiều không khí nhất.
Hao xăng hơn thường lệ
Nếu bạn đi một quãng đường quen, cùng cách chạy mà vạch xăng tụt nhanh hơn trước, hãy ghi nhớ như một mảnh ghép. Hao xăng còn do gió ngược, chở nặng hay lốp non, nên đừng kết luận chỉ dựa vào dấu hiệu này.
Khói đen và mùi xăng sống
Khi tăng ga, ống xả nhả khói đen hoặc xám đậm, hoặc lúc dừng đèn đỏ bạn ngửi thấy mùi xăng chưa cháy hết, đó là biểu hiện của hỗn hợp quá đậm vì thiếu gió. Khói xanh hay trắng thường có nguyên nhân khác, không phải chuyện lọc gió, nên báo thợ kiểm tra riêng.
Tiếng máy đổi và khó nổ
Tiếng máy trầm đục hơn, có khi hơi giật ở ga nhỏ, buổi sáng nổ lâu hơn bình thường, hoặc chết máy khi vừa nhả ga ở đèn đỏ. Xe phun xăng điện tử có thể che bớt triệu chứng lúc đầu, nên đừng đợi đến khi xe thật sự yếu mới cho kiểm tra.
Đừng vội đổ hết cho lọc gió
Hụt ga, hao xăng hay khó nổ cũng có thể đến từ bugi, nhớt cũ, xăng kém, lốp non, phanh kẹt nhẹ khiến xe nặng chân, hoặc bình điện yếu. Sáng nào xe cũng đề lâu nhưng chạy lên lại bình thường thì nên xem lại ắc quy yếu thường có dấu hiệu gì trước khi đổ cho lọc gió.
Cách định hướng đơn giản: nghi lọc gió khi nhiều triệu chứng đi cùng nhau và xe vừa chạy nhiều đoạn bụi, ví dụ một tuần liền qua công trình hoặc ven đê. Nghi thứ khác khi xe yếu đột ngột, có tiếng kêu lạ, hoặc vừa thay lọc gió mà cảm giác vẫn y nguyên. Dù nghi cái nào, nhờ thợ nhìn lọc gió vẫn là việc nhanh nhất vì chỉ mất vài phút.
Lọc gió xe ga nằm ở đâu và vì sao nên để thợ mở
Lọc gió nằm trong một hộp nhựa riêng, nối vào đường hút khí của động cơ. Ở xe ga, hộp này thường ở sát máy, nấp sau vỏ nhựa ở hông xe, có nắp bắt vít. Ở xe số, nó thường nằm dưới yên hoặc sau ốp bên hông. Vị trí cụ thể tùy dòng xe, nên đừng đoán mò mà hãy hỏi thợ hoặc xem sách hướng dẫn.
Việc tháo lắp nên để người có nghề. Nắp hộp có nhiều vít và ống nối; lắp lệch hay để hở một khe nhỏ là bụi lọt thẳng vào máy, tệ hơn cả lọc bẩn. Với xe thuê, tự tháo còn dễ phát sinh rắc rối với cửa hàng cho thuê. Khi mở hộp ra, thợ thường giơ lọc lên ánh sáng để xem: phủ bụi xám đen đặc, bết dầu, rách hoặc biến dạng là dấu hiệu rõ nhất.
Bao lâu vệ sinh, bao lâu thay
Không có mốc chung đúng cho mọi xe. Tuổi thọ lọc gió phụ thuộc loại lọc, dòng xe và con đường bạn chạy. Mốc đáng tin nhất là chu kỳ kiểm tra ghi trong sách hướng dẫn của dòng xe, hoặc lời thợ quen xe. Với người thường xuyên đi qua công trình và ven đê, nên cho thợ nhìn lọc sớm hơn mốc thông thường, chẳng hạn mỗi lần ghé bảo dưỡng nhỏ hoặc sau một đợt dài ngày toàn bụi. Nói gọn, bao lâu thay lọc gió xe máy thì nhìn lọc là biết, đừng chờ đến lúc xe kêu cứu.
Khi kiểm tra, thợ sẽ chọn một trong hai hướng.
- Vệ sinh: lọc còn nguyên vẹn, bụi bám còn nông, chưa ẩm dầu. Thợ làm sạch đúng cách rồi lắp lại.
- Thay mới: lọc rách, thủng, bẩn đen đặc, ẩm dầu, biến dạng, hoặc đã vệ sinh nhiều lần mà xe vẫn ì.
Đừng tự rửa nước hay xịt hơi mạnh vào lọc, nhất là loại giấy. Những lỗ nhỏ li ti mà mắt thường không thấy vẫn đủ để bụi lọt qua. Loại nào vệ sinh được, loại nào phải thay còn tùy dòng xe, hỏi thợ sẽ rõ.
Đi xe thuê dài ngày: gặp dấu hiệu thì làm gì
Khi thấy xe ì và nghi lọc gió, bạn làm theo thứ tự này:
- Ghi nhanh triệu chứng, thời điểm và đoạn đường, ví dụ “sau khi chạy đoạn đê, lên dốc bị hụt ga”. Thông tin này giúp thợ đoán nhanh hơn.
- Báo cho cửa hàng cho thuê trước khi tự xử lý. Chi phí bảo dưỡng trong thời gian thuê do bên nào chịu thì nên hỏi và xác nhận với Nguyễn Tú trước khi đặt xe; bài thay nhớt định kỳ cho xe thuê có nói về cách thống nhất việc này.
- Nếu khói đen đậm, máy giật mạnh hoặc chết máy giữa đường đông, hãy dừng ở chỗ an toàn rồi mới gọi, đừng cố chạy tiếp.
Nếu bạn đang thuê tại Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00), bạn có thể gọi 0942 467 674 mô tả triệu chứng để hẹn giờ ghé kiểm tra.
Kết lại bằng một việc nhỏ
Lọc gió ít khi hỏng đột ngột, nó xuống sức dần theo từng đoạn đường bụi. Lần tới đi qua một tuần nhiều công trình hay ven đê, bạn chỉ cần nhờ thợ mở hộp lọc ra nhìn một lần, mất vài phút mà đỡ được cả chuỗi chuyện hụt ga, hao xăng về sau. Muốn đọc thêm các dấu hiệu cần chú ý ở những bộ phận khác, bạn ghé chuyên mục bảo dưỡng xe máy hoặc xem tổng hợp ở mục xe máy.