Xe ga không có số để chơi như xe số, nên nhiều người mới chuyển từ xe số sang xe ga nghĩ rằng muốn tiết kiệm hay tốn xăng là do chiếc xe. Thực tế, chạy xe ga tiết kiệm xăng trong phố đông phụ thuộc lớn vào bàn tay của bạn: tay ga ra sao, giữ khoảng cách với xe phía trước thế nào, và vào cua theo đường nào. Hà Nội với đèn đỏ dày, hẻm nhỏ và giờ cao điểm dài là môi trường xấu nhất cho một phong độ chạy lóng ngóng, nhưng cũng là nơi vài thay đổi nhỏ cho ra sự khác biệt rõ trong bình xăng. Bài này nói từng thói quen đó, theo đúng góc nhìn của người đang làm quen với xe ga. Đặc tính chung của dòng xe ga được tóm trong nhóm xe ga nếu bạn muốn xem rộng hơn.
Chạy xe ga tiết kiệm xăng: nguyên tắc tay ga trong phố đông
Xe ga tốn xăng nhất ở hai lúc: lúc tăng ga mạnh từ vị trí đứng, và lúc giữ ga lấp ló đi kèm chân phanh trong dòng chảy. Vì vậy, nguyên tắc đầu tiên là mở ga mượt và sớm: thấy đèn xanh sắp bật ở ngã tư, thả nhẹ tay ga từ xa, để xe trớn tới vạch, và khi đèn bật bạn chỉ cần vê thêm một chút là xe đã vào dòng. Cách vào đề này vừa đỡ hao xăng vừa đỡ mòn má phanh, vì bạn không dừng hẳn rồi lại thúc mạnh.
Nguyên tắc thứ hai là tránh giữ ga ở dải lấp ló. Xe ga có bộ ly hợp tự động, ga nhẹ quá khiến bộ ly hợp trượt liên tục, và tình trạng trượt đó tiêu tốn nhiên liệu mà xe không đi tới. Trong phố đông, thay vì bám sát đuôi xe trước rồi phanh liên tục, hãy lùi lại vài mét, giữ quãng đà dài, và để xe trôi bằng quán tính nhiều hơn bằng ga.
Giữ khoảng cách và chọn làn: để xe ga tiêu hao ít xăng trong phố
Khoảng cách với xe phía trước chính là nhiên liệu của bạn. Bám sát đuôi taxi trong phố thì bạn buộc phải phanh và tăng ga liên tục, còn lùi lại một khoảng vừa đủ là bạn nhìn thấy trước được nhịp của dòng xe: xe trước phanh nhẹ hay phanh gấp, có hẻm rẽ nào đang mở ra không. Nhìn xa hơn một hai xe là cách rẻ nhất để giữ đà đều, và giữ đà đều là cách xe ga tiêu hao ít xăng trong phố.
Chọn làn cũng đáng để ý. Làn trong cùng gần vỉa hè thường có xe ôm dừng đón khách, xe buýt chờ trạm; làn ngoài cùng thường có ôtô đổi hướng. Nếu được, chọn làn giữa của phần đường xe máy, nơi dòng chảy đều và bạn ít bị buộc phanh gấp. Trước ngã tư, đứng chừng vài giây quan sát nhựa đèn của dòng ngược để ước nhịp xanh đỏ, rồi chọn thời điểm vào cho mình một quãng chạy liền mạch.
Vào cua bằng ga, không bằng phanh
Nhiều người mới chạy xe ga có thói quen từ xe số: vào cua bằng phanh, rồi mới tăng ga ra khỏi cua. Với xe ga, cách đó khiến bộ ly hợp làm việc hết công suất ngay lúc xe đang nặng, tiêu tốn nhiều nhiên liệu nhất. Cách vào cua tiết kiệm: giảm ga từ xa trước khúc cua, để xe buông trớn tự nhiên vào vòng cua, giữ ga đều một nhịp trong lúc cua, và chỉ vê ga thật khi tay lái đã thẳng lại. Vào cua theo cách này, xe đi mềm, người sau không bị chột dột, và bình xăng thấy ngay sự khác biệt sau một tuần chạy phố.
Với các vòng xuyến lớn, hãy chọn vòng theo quỹ đạo rộng nhưng đều ga thay vì bám sát vòng trong rồi phải phanh liên tục vì xe phía trong chậm. Vòng lớn hay vòng nhỏ, bạn chỉ cần đi qua nó một lần mỗi ngày, nhưng mỗi lần đi qua đều là một cơ hội để tập thói quen ga mượt.
Những thói quen nhỏ ăn xăng âm thầm
Ngoài kỹ thuật giữ ga, có bốn thói quen hay bị bỏ qua mà lại tác động lớn tới bình xăng của xe ga:
- Chở đồ nặng trong cốp khi không cần, hoặc treo hai ba túi lớn phía trước làm xe mất cân bằng, bắt máy làm việc nhiều hơn.
- Lốp non hơi: áp suất lốp thấp khiến bánh xe cày đường, và phần năng lượng đó lấy từ nhiên liệu. Bóp bánh bằng tay mỗi vài ngày là đủ nhận ra.
- Để xe nổ máy đứng chờ quá lâu trong hẻm: máy không tải của xe ga vẫn tiêu tốn nhiên liệu, đứng chờ quá vài phút thì tắt máy còn hơn.
- Bảo dưỡng trễ: dịp gió bẩn, dầu nhớt cũ làm xe ga uống nhiều hơn hẳn, nên lịch bảo dưỡng cửa hàng đưa ra không phải là gợi ý mà là bản đồ.
Tập cho thành phản xạ trong một tuần
Đổi thói quen chạy xe không cần khóa học, chỉ cần một tuần tập theo ba việc: mỗi sáng bóp bánh trước bằng tay, mỗi buổi đi làm tự đếm số lần mình phanh gấp và giảm dần qua từng ngày, và mỗi tối nhớ lại khúc cua nào mình vào bằng phanh để mai vào bằng ga. Sau một tuần, chân bạn sẽ tự biết thả phanh sớm hơn, và tay ga sẽ tự vê mượt hơn.
Nếu bạn mới bắt đầu làm quen với xe ga sau nhiều năm chạy xe số, các bài về tư thế, phanh và giữ thăng bằng trong nhóm kỹ năng lái cơ bản đáng đọc trước khi đi vào chi tiết tiết kiệm. Sau khi chắc kỹ, bạn có thể quay lại nhóm xe máy để xem đặc tính của từng dòng xe mình chạy, vì mỗi dòng có dải ga và cảm giác phanh riêng, và hiểu chiếc xe của mình luôn là bước đầu để chạy nó nhẹ nhàng nhất.