Buổi tối tan học thêm, cổng trường quanh Hà Nội lại là một khung cảnh quen: trẻ nhỏ ngồi sau xe máy rút trong áo mưa, cha hoặc mẹ ngóng số lớp, và hàng xe máy nối nhau về trong con phố đã vắng. Xe ga chở trẻ em đi học thêm buổi tối là việc đều đặn của nhiều gia đình, nhưng cũng là chuyến đi có yêu cầu cao nhất: hành khách sau vừa nhỏ, chưa biết giữ mình, và đoạn đường về thì thiếu ánh sáng. Bài này nói cách chuẩn bị xe và trang phục cho trẻ, quy tắc trên xe, và những điểm đáng chú ý trên chặng đường vắng buổi tối; tổng quan các lưu ý của dòng xe ga được gom trong nhóm xe ga.
Chuẩn bị xe và mũ bảo hiểm cho trẻ trước chuyến tối
Hai món đáng kiểm tra mỗi tuần: đèn xe và mũ của trẻ. Đèn chiếu sáng buổi tối phải đủ xa và không bị lệch chùm sáng lên mặt người đi ngược chiều, vì đèn chói khiến họ khó thấy bạn; đèn hậu cũng phải sáng để xe sau nhận ra bạn từ xa trên phố vắng. Mũ bảo hiểm của trẻ cần đúng cỡ đầu hiện tại, không phải cỡ mua từ năm trước: mũ rộng sẽ tuột khi xe rung, và quai cài phải khít tới mức nhét vừa hai ngón tay. Trẻ đến tuổi cấp hai trở lên thường chấp nhận mũ kiểu lớn, còn trẻ nhỏ hơn nên dùng loại có quai che cằm đầy đủ.
Trang phục buổi tối của trẻ cũng là một phần an toàn: áo sáng màu hoặc có dải phản quang giúp người khác thấy trẻ khi trẻ ngồi sau, và áo mưa của trẻ nên là áo liền kín chứ không phải tấm choàng dùng chung với người lớn vì tấm choàng bay phần nhiều kẹp vào bánh xe. Giày có quai thay vì dép lê, vì chân trẻ hay trượt khỏi bàn đạp khi xe vào cua.
Vị trí ngồi sau và quy tắc trên xe cho trẻ
Trẻ ngồi sau xe ga cần được dạy như một hành khách có nhiệm vụ: hai tay ôm hông người lái hoặc vịn tay sau, hai chân đặt trên bàn đạp, và không xoay người nhìn quanh. Quy tắc vàng với trẻ nhỏ: khi xe chưa dừng hẳn thì chưa nhấc chân xuống. Phản xạ của trẻ là chống chân sớm khi xe vừa chậm, và cú chống lệch kéo cả xe và người lái ngã về một phía, nhất là khi mặt đường tối không thấy vệt trơn.
Nếu xe ga có cốp, để cặp sách và áo mưa của trẻ vào cốp thay vì cho trẻ ôm trước bụng: khối hàng trước bụng trẻ khiến bé mỏi nhanh và nghiêng theo khi xe vào cua, và bé hay buông một tay nghịch túi giữa chừng. Trẻ buồn ngủ sau buổi học thì càng phải được nói chuyện giữ tỉnh, vì trẻ gục đầu lả đi là trường hợp khó giữ xe nhất, nên nếu bé đã quá mệt thì đi chậm và chọn đường ngắn nhất.
Xe ga chở trẻ em đi học thêm: chặng đường vắng
Đường phố vắng buổi tối khác đường giờ cao điểm ở một điểm: xe ít nhưng nhanh hơn, và người lái chủ quan vì thấy thoáng. Khi chở trẻ em buổi tối, giữ nguyên quy tắc đi đúng làn và không vượt ở đoạn giao lộ tầm nhìn kém, vì đèn pha ngược chiều làm bạn thấy người đi bộ muộn hơn ban ngày nhiều. Các đoạn hay có trẻ lớn vỉa hè như sát cổng trường, quán nước gần lớp, và đầu ngõ vào xóm, nên giảm sẵn đà trước ba chục mét thay vì phanh sát.
Gặp ngã tư vắng đèn xanh vẫn phải dừng nhìn thật kỹ, vì đêm muộn nhiều xe chạy nhanh coi đèn vàng là mốc tăng tốc. Đường vắng tối cũng là chỗ đỗ xe đột xuất không báo hiệu: xe ôm đậu chếch, hàng quán bày ra lề, và chuồng trâu dắt ngang đường thôn. Về tối bằng tuyến quen thuộc, đi theo đúng tuyến đã chọn với trẻ, để bé nhớ đường và bạn cũng tránh những đoạn lạ vào buổi tối.
Chờ đón và trả trẻ an toàn
Điểm đón trả trẻ đáng chọn kỹ hơn lúc lái: chỗ dừng phải chừa hẳn khỏi làn xe chạy, có vỉa hè đủ rộng cho trẻ bước xuống, và được rọi sáng. Dừng xe chếch sát lề rồi mới cho trẻ xuống phía vỉa hè, không bao giờ xuống phía làn xe. Khi đón trẻ, lên non ba chân chống xe, và dạy trẻ chờ tới lượt, không chen ra mép đường gọi. Nếu lớp học tan muộn, đỗ xe chỗ có người qua lại thay vì ngõ tối vắng, và quay xe đầu hướng ra trước, để lúc trở về không phải lùi giữa dòng xe.
Một thói quen nhỏ của nhiều gia đình: nhắn tin hai chiều khi trẻ xuống xe và vào lớp an toàn. Thói quen này giúp biết bé tới nơi mà không cần điện thoại giữa giờ học, và nếu có trễ bất thường thì phát hiện sớm được.
Kiểm tra sau chuyến đi và giữ thói quen
Về đến nhà, việc đáng làm là hỏi trẻ một câu ngắn: tối nay ngồi sau có ổn không. Trẻ thường không nói ra chỗ mũ cấn hay chân trượt khỏi bàn đạp, và một câu hỏi mỗi tối giúp phát hiện điều chỉnh sớm, từ nới quai mũ tới thay cái bàn đạp bị tuột. Cũng nên ghi lại mỗi lần xe rung bất thường buổi tối, vì nhiều hỏng nhẹ như dây curoa chùng hay đèn chớp được phát hiện đúng từ chặng tối vắng, khi mọi âm thanh nhỏ nghe rõ hơn ban ngày.
Chở trẻ trong giai đoạn đang lớn còn là dịp dạy tay lái cho sau này: chỉ cho bé các biển báo trên đường về, giải thích vì sao dừng nhìn ngã tư, và để bé tự cài quai mũ mỗi chuyến. Kiến thức nền về tư thế và quy tắc lái nói chung nằm trong nhóm kỹ năng lái cơ bản.
Tóm lại, chở trẻ đi học thêm buổi tối bằng xe ga quanh Hà Nội an toàn nhờ chuẩn bị đèn mũ kỹ, dạy trẻ quy tắc ngồi sau, và đi đường vắng theo kiểu của người đang chở thứ quý giá nhất nhà. Ai cân nhắc dòng xe cho việc đưa đón trẻ có thể xem nhóm xe ga cùng tổng quan các dòng xe máy.