Mưa xối xuống giữa chặng đi, nước dâng trên mặt đường và tầm nhìn co lại còn vài chục mét, đó là lúc người đi xe máy đứng trước một lựa chọn thật sự: kéo sát lề dừng lại, hay bò tiếp tới điểm đến. Trong thực tế, chạy xe máy dưới mưa lớn không có đáp án cố định, vì nó phụ thuộc vào chỗ bạn đang đứng, loại đường dưới bánh và khả năng che của đoạn phía trước. Bài này cho bạn khung quyết định rõ ràng: khi nào dừng, dừng ở đâu cho an toàn, và nếu buộc phải đi xe máy trời mưa to thì cần làm gì để giữ mình. Các tình huống thời tiết khác đã được gom trong nhóm thời tiết và đường sá.
Ba câu hỏi trước khi quyết định dừng
Câu thứ nhất: bạn đang ở loại đường nào? Đường lớn có vỉa hè, mái hiên và cây to là chỗ có thể trú. Cao tốc, cầu lớn vượt sông hoặc đường đê hai bên trống không thì dừng lại giữa chừng lại nguy hiểm hơn đi tiếp, vì không có chỗ tránh xe. Câu thứ hai: mưa to đến mức nào? Nếu nhìn thấy rõ vạch kẻ đường và người bộ hành đối diện, mưa vẫn ở mức đi chậm được. Khi nước đổ trắng trời thành màn liên tục, vạch sơn không còn nhìn thấy, đó là lúc cần chỗ trú ngay.
Câu thứ ba: còn bao xa tới chỗ che? Trong ba trăm mét tới hết cầu, tới cụm nhà, tới trạm dừng thì nên bò tới đó. Còn hơn cây số mà mưa không có dấu giảm, kéo vào lề an toàn sớm hơn là ép mình chạy trong vùng tầm nhìn gần như bằng không.
Nguyên tắc gọn: dừng không phải là thua. Một lần trú mưa mười lăm phút không làm trễ việc, nhưng một cú trượt trên vạch sơn ướt có thể thay đổi cả tuần của bạn.
Tìm chỗ trú an toàn giữa phố
Giữa Hà Nội, chỗ trú tốt nhất khi mưa xối là các đoạn có mái che liền tuyến: hiên nhà mặt phố, ống cổng chung cư cũ, mái sảnh ngân hàng hoặc cửa hàng còn mở, và các gầm cầu nhỏ trên tuyến nội đô. Ưu tiên ba tiêu chí: mặt đất cao ráo không ngập, có khoảng đỗ xe không chặn lối đi của người khác, và nhìn thấy được đường để biết khi nào mưa tạnh. Tránh trú dưới tán cây cổ thụ vì mưa giật kèm sét, và tránh đứng sát cột điện hay tủ điện ven đường.
Khi đỗ xe dưới mái che, khóa cổ cẩn thận và để xe nghiêng về phía mình ngồi. Nhiều người có thói quen vừa trú vừa ngồi trên xe giữ chân chống, đó là tư thế mỏi và khiến người ướt lạnh nhanh hơn so với ngồi ghềnh cao hoặc đứng nơi khô ráo.
Cách chạy xe máy dưới mưa lớn khi buộc phải đi
Có những lúc dừng không phải lựa chọn, chẳng hạn còn kịp giờ làm, chở người già trẻ nhỏ, hay mưa không chịu tạnh mà trời sắp tối. Khi quyết định đi xe máy trời mưa to, việc đầu tiên là hạ tốc xuống mức mà bạn dám phanh gấp bất cứ lúc nào, thường chỉ mười đến hai mươi cây số một giờ tùy đường. Đi làn trong, tránh đúng vạch sơn vì sơn ướt là chỗ bánh xe trượt nhất. Giãn khoảng cách với xe trước gấp ba ngày thường, vì phanh trên đường ướt ăn dài hơn nhiều.
Chữ ký phanh trong mưa: phanh sau trước, phanh trước sau, và luôn nhẹ. Với xe số, về số thấp sớm khi tới giao lộ để máy gòm tốc độ, đúng nhóm kỹ năng đã gom trong kỹ năng lái cơ bản. Nhìn xa hơn xe trước một nhịp để kịp phản ứng với hố nước. Gặp vũng lớn ngập mặt đường, đừng luồn qua giữa; đi chậm thẳng bánh qua nếu lòng vũng nông, còn nếu nước đục xoáy hoặc chảy thì rẽ hướng khác, vì dưới đó có thể là hố ga thiếu nắp.
Đồ che và trang bị nên có sẵn
Người hay đi đường dài quanh Hà Nội nên để trong cốp một bộ đồ che cơ bản: áo mưa hai mảnh, vì áo mưa trùm một mảnh dễ bay phần thân khi gió giật và vướng tay lái; tấm bọc ba lô; và bịch nilon nhỏ bọc điện thoại cùng giấy tờ. Mũ bảo hiểm kín tai giúp nước không tạt thẳng vào mắt, quan trọng hơn áo mưa nhiều khi mưa xiên. Găng có vân nhám giữ tay lái chắc khi cầm côn và tay ga ướt. Đèn bật ngay khi mưa bắt đầu rào, không chỉ vì trời tối mà vì đèn giúp xe phía sau nhìn thấy bạn rõ hơn.
Một chi tiết hay bị quên: kính mũ ướt sương dày từ hai bên. Nhấc kính lên một khoảng nhỏ, lau kính bằng khăn thấm trong lúc trú, hoặc tháo kính nếu tầm nhìn bị đóng cặn nước. Giữ xe ở trạng thái nhìn được là điều kiện tiên quyết của mọi quyết định khác.
Những chỗ trên đường cần đề phòng nhất
Mưa to làm nổi bật các điểm đen quen thuộc của đô thị. Vạch sơn và vạch giảm tốc ướt trượt như băng, qua các điểm này thẳng bánh, không ghì phanh gấp. Miệng cống và thành vũng nước ngang mặt đường nuốt bánh xe nhỏ, giữ hướng và thả chậm. Gầm cầu xuống và các dốc lên cầu thường ngập cục bộ, xem trước xe đối diện qua có trơn không rồi mới theo. Giao lộ đổ dốc là nơi nước chảy gom về, nước đục và chảy là dấu hiệu ngập sâu.
Chuẩn bị kỹ hơn cho các tình huống giao thông thường gặp được tổng hợp trong nhóm kỹ năng, nơi có bài về cách đi trong thành phố, giữ hành lý và xử lý tình huống bất ngờ. Với riêng mưa, thói quen hay nhất là xem dự báo trước giờ ra đi và chừa thêm mười lăm phút đường, vì chạy mưa luôn chậm hơn tính toán, và tới nơi khô ráo an toàn quan trọng hơn tới sớm năm phút.
Sau cơn mưa: kiểm tra người và xe
Khi tới nơi hoặc mưa đã tạnh, dành hai phút kiểm tra. Với người: lau khô tay trước khi cầm ga tiếp, vì tay ướt là tay ga dễ tuột. Với xe: nhìn dây xích có kêu khô không, vì nước mưa rửa trôi dầu; kiểm tra đèn và còi còn ăn không; và lật thảm chân chống chỗ nước đọng. Nếu phải gửi xe nơi ngập, đổi chỗ đỗ khác vì nước ngập bàn chân đã đủ vào ống dẫn điện phía dưới.
Cuối cùng, ghi lại đoạn đường ngập mà bạn vừa đi qua. Mưa lớn ở Hà Nội lặp lại theo mùa, và trí nhớ về chỗ trú tốt, chỗ ngập sâu và tuyến vòng tránh chính là kỹ năng quý nhất cho lần chạy xe máy dưới mưa lớn sau đó của bạn.