Cầu lớn quanh Hà Nội như Nhật Tân, Vĩnh Tuy hay Thanh Trì đều có một điểm chung: khi gió mạnh, khoảng trống giữa hai nhịp cầu không còn nhà cửa hay cây cối chắn nữa, và chiếc xe ga nhẹ của bạn trở thành vật chịu gió trực tiếp. Xe ga qua cầu lớn lúc gió mạnh vì thế là tình huống khiến nhiều người cầm lái gồng tay, nhất là người mới chạy ga hoặc người quen đường phố nhưng ít lên cầu. Gió trên cầu không đều: đầu cầu còn nhẹ, giữa cầu mạnh nhất, và chỗ gần tháp dây văng có thể giật thành từng cơn. Bài này nói cách chuẩn bị trước khi lên cầu, chọn làn, giữ đà, và xử lý cú gió giật giữa nhịp; tổng quan các lưu ý của dòng xe ga được gom trong nhóm xe ga.
Chuẩn bị trước khi lên cầu khi gió mạnh
Trước khi dần xe lên dốc cầu, dành vài giây quan sát: cờ hay biển quảng cáo hai bên mặt đường cong về phía nào, và có xe tải hay container đang đi làn ngoài không. Biểu tượng đó cho biết hướng gió thổi ngang chủ đạo trên nhịp cầu, và bạn sẽ chủ động hơn khi cảm giác đầu tiên của gió ập tới. Nếu gió quá mạnh kèm mưa xối, cách an toàn nhất là dừng ở chân cầu đợt gió lặng rồi mới lên, vì cầu dài không có chỗ dừng giữa nhịp và phần nguy nhất lại đúng đoạn không thể dừng.
Trang bị cũng đáng một phút: kính chắn gió hoặc tấm che nếu xe có, dây buộc cặp sách và túi xách cho chắc, và nếu mặc áo mưa thì vén gọn phần vạt vì vạt áo bay phần nhiều làm người lái tưởng mình đang bị đẩy lệch nhiều hơn thật. Mũ bảo hiểm chụp kín cằm giữ đầu ổn hơn loại nửa đầu, vì tai và má bị gió quay khiến cổ mỏi nhanh trên chặng cầu dài.
Chọn làn và vị trí khi xe ga qua cầu lớn
Trên cầu, làn giữa là làn ít bị gió quạt mạnh nhất trong ba làn, vì hai làn ngoài nhận gió trực tiếp từ hai mép cầu không che chắn. Tuy nhiên giữa các xe container, làn giữa cũng là làn dễ bị kẹp, nên nguyên tắc chọn làn cần thêm một điều: giữ khoảng cách dọc dài với mọi xe to, và không đi song song với chúng, gió mạnh hay không. Nếu buộc phải vượt xe tải trên cầu, vượt nhanh, dứt khoát, và ra hiệu đèn trước, đừng nép sát cánh xe để tránh gió mà lại quẹt hàng hóa lỏng trên thành xe.
Về tốc độ, nhiều người nhầm tưởng gió mạnh thì nên chạy thật nhanh cho khỏi chịu gió lâu. Thực tế ngược lại: đà cao khiến mỗi cú gió ngang tạo lực lệch lớn hơn, và tay lái lúc đó phải sửa liên tục thay vì giữ nhẹ. Mức hợp lý là chậm hơn lưu lượng bình thường một chút, đủ để xe container phía sau không phải phanh gấp, nhưng đủ chậm để bạn cảm nhận rõ từng cú giật gió và kịp phản ứng.
Giữ tư thế và tay lái khi gió giật mạnh
Tư thế trên xe ga khi gió mạnh: khuỷu tay hạ thấp, hai tay giữ nhẹ ghi đông chứ không ghì chặt, đầu người hơi cúi, và hai đầu gối kẹp chặt bình xăng ảo hoặc yên xe. Ghì chặt ghi đông là phản xạ tự nhiên nhưng lại khiến mọi rung động nhỏ truyền thẳng vào hướng đi, khiến xe lượn đảo liên tục dù gió chỉ giật nhẹ; giữ nhẹ mà chắc để tay lái tự hấp thụ phần lực ngang. Tư thế lỏng khớp, cứng khung người là cách các người chạy đường dài mô tả ngắn gọn nhất.
Khi cú gió giật tới, đừng xoay tay lái để chống ngay lập tức. Cú giật thường kéo xe lệch nửa mét rồi thôi, nên cách xử lý là giữ đà, nghiêng người nhẹ ngược hướng gió, và chỉ chỉnh tay lái sau khi cú giật qua. Phanh giữa cú gió giật là lựa chọn tệ nhất vì bánh xe đang chịu lực ngang, thêm lực dọc phanh làm nó dễ trượt. Nếu gió thổi ngang liên tục một phía, chấp nhận để xe đi lệch dần về phía trước của làn mình và chỉnh lại nhẹ nhàng, thay vì chiến đấu từng chút tay lái.
Những đoạn cầu cần chú ý hơn
Đoạn gần tháp dây văng và đoạn cao điểm giữa nhịp cầu là hai chỗ gió mạnh nhất: tháp dựng giữa dòng nên hai bên là khoảng trống hoàn toàn, còn cao điểm thì gió đã được dồn từ dốc lên. Cầu Nhật Tân có phần mặt rộng và thẳng nên cú gió ổn định hơn, nhưng cầu vượt sông hẹp hoặc cầu mới mở phía ngoại thành nhiều khi chỉ có một làn moto, không có chỗ né, và gió giật bất quy tắc hơn hẳn. Ai hay đi một tuyến cầu quen thuộc nên tự đánh dấu sẵn chỗ gió mạnh nhất bằng một mốc nhìn được, để lần sau biết trước khi tới mà chủ động giảm đà.
Gặp gió ngang kết hợp mưa xéo thì thêm một lớp khó: mặt đường ướt trượt, mưa bay ngang làm mờ kính mũ, và chân bạn buộc phải chống nhẹ mỗi lần dừng trên dốc. Với tổ hợp này, đúng nhất vẫn là chờ hoặc đi tuyến vòng có nhà cửa, vì phần cầm lái lúc đó chỉ là phần nổi của bài toán an toàn.
Sau khi xuống cầu
Xuống cầu, gió tan, nhưng tay người vẫn còn gồng, và đây là lúc dễ đi ẩu nhất: nhiều người tăng ga bù cảm giác bị chậm suốt chặng cầu. Ba việc đáng làm trong một trăm mét đầu sau cầu: lắc nhẹ vai cho cổ tay đỡ căng, soát gương hai bên vì dòng xe sau cầu thường dồn nhanh hơn, và kiểm tra dây buộc hành lý vì gió có thể nới vòng thắt. Nếu chặng kế tiếp còn qua cầu khác, tự nhắc lại quy tắc chọn làn trước khi kịp quen lại với đường nhựa.
Về dài hạn, người hay qua cầu lúc gió nên dành một buổi thử xe trên đường trống: cảm nhận mức gió mình chỉnh tay lái tới đâu, và xem lốp sau có non hơn thường lệ không, vì lốp non trên đường cầu cao vừa mòn mép vừa làm lực ngang truyền rõ hơn. Các nền tảng về tư thế và tay lái nói chung nằm trong nhóm thời tiết và đường xá.
Tóm lại, qua cầu lớn lúc gió mạnh bằng xe ga quanh Hà Nội an toàn nhờ ba việc: quan sát hướng gió từ chân cầu, chọn làn giữa và giữ đà vừa phải, và giữ tay lái nhẹ với tư thế lỏng khi gió giật. Ai đang chọn dòng xe cho tuyến hay qua cầu có thể xem nhóm xe ga cùng tổng quan các dòng xe máy.