Đứng soi xe trước khi nhận, bạn thấy một mảng sơn lệch màu nhẹ ở ốp sườn, một con ốc sáng hơn các con ốc bên cạnh, hay một mảnh nhựa có đường keo ở mép. Đó là những dấu sửa chữa cũ trên xe thuê, và chúng chưa nói lên điều gì chắc chắn về chiếc xe hay về cửa hàng. Việc cần làm là hỏi nhẹ nhàng, chụp và ghi lại, để lúc trả xe không ai nhầm chỗ đó với hư hỏng mới xảy ra trong kỳ thuê của bạn.
Dấu sửa chữa cũ trên xe thuê: ba kiểu dễ gặp
Ba dấu hiệu dưới đây thường được nhắc nhiều nhất. Không cần biết kỹ thuật sửa chữa, chỉ cần nhận ra chúng khác với phần xung quanh.
Vết sơn dặm
Sơn dặm là việc phết sơn lại một mảng nhỏ để che vết xước. Dưới nắng hoặc ánh đèn nghiêng, mảng này thường hơi lệch màu hoặc lệch độ bóng so với ốp bên cạnh, mép có thể thấy một đường ranh mờ và bề mặt hơi gợn khi sờ tay.
Ốc khác màu hoặc khác kiểu
Các con ốc cùng một hàng trên ốp nhựa thường giống nhau. Một con sáng hơn, gỉ hơn, đầu to nhỏ khác hoặc có vết cạy ở rãnh có thể cho thấy ốp đó từng được tháo ra rồi lắp lại hoặc thay ốc. Có thể chỉ là một lần bảo dưỡng thông thường.
Nhựa dán keo
Một mảnh ốp được dán lại thường để lộ đường keo trắng hoặc đục ở mép, khe hở với mảnh bên cạnh không đều so với phía đối diện, hoặc mép nhựa hơi nhô. Tem decal bong là chuyện khác, đã nói trong bài tem, decal và miếng dán có sẵn trên xe thuê.
Dấu sửa cũ có thể đến từ đâu: đừng vội kết luận
Một mảng sơn dặm có thể là vết quệt khi dựng xe sát tường, một ốp nứt được thay hoặc dán lại, hay chỉ là hệ quả của những lần tháo lắp khi bảo dưỡng. Một chiếc xe đi qua tay nhiều người thuê, qua nhiều mùa mưa nắng ở Hà Nội, tích lại nhiều dấu như vậy là chuyện dễ hiểu.
Vì thế, hãy tránh hai cách nghĩ vội. Một là cho rằng xe từng gặp tai nạn lớn; dấu sửa nhỏ không đủ để kết luận như vậy. Hai là cho rằng cửa hàng cố tình giấu lỗi, khi bạn chưa hề hỏi. Vẻ cũ của xe cũng không đồng nghĩa với lỗi an toàn, như đã phân tích trong bài xe thuê trông cũ hoặc đồng hồ báo số km cao. Việc của người thuê là biết, hỏi và ghi lại, không phải phán đoán.
Soi đúng cách: ánh sáng nghiêng, ảnh xa rồi ảnh gần
Chọn giờ nhận xe trong khung 09:00 đến 21:00 và đến sớm một chút, tránh nhận sát giờ đóng cửa vì ánh sáng yếu làm vết sơn dặm khó thấy. Đứng ngang tầm ốp sườn, nhìn chếch dọc theo thân xe; nếu còn tối, dùng đèn điện thoại soi nghiêng mặt nhựa thay vì chiếu thẳng.
Một mẹo nhỏ là so hai bên xe với nhau: ốp bên trái và bên phải thường đối xứng, nên chỗ nào lệch hẳn bên kia về màu, độ bóng hay khe hở là chỗ đáng soi kỹ. Dấu còn thật mới, như keo còn sáng, ốc chưa gỉ hay sơn chưa phai, thường cho thấy xe vừa được sửa gần đây. Đó chưa phải điều xấu, nhưng đáng hỏi kỹ và thử xe kỹ hơn.
Với mỗi dấu, chụp hai tấm: một tấm xa thấy cả mảnh ốp và vị trí trên xe, một tấm gần thấy rõ chỗ lệch màu, con ốc hay đường keo. Đặt một ngón tay hoặc đồng xu cạnh dấu để thấy kích thước. Cách gọi tên từng mảnh nhựa cho khớp với ảnh có trong bài gọi đúng tên các mảnh dàn áo khi ghi vết xước xe thuê.
Hỏi nhẹ nhàng: câu hỏi mẫu và cách ghi câu trả lời
Hỏi như một người muốn ghi cho rõ, không phải người đi bắt lỗi. Ví dụ:
- “Mảng này có vẻ từng được sơn lại, anh chị cho em biết được không để em ghi vào biên bản?”
- “Con ốc này khác màu các con kia, ốp này từng được tháo ra phải không ạ?”
- “Mép ốp này có đường keo, chỗ này từng được dán lại đúng không?”
Cửa hàng trả lời thế nào, hãy ghi gần nguyên văn, kèm giờ. Nếu người giao xe không biết hoặc không nhớ, ghi “chưa rõ nguồn gốc, đã chụp ảnh lúc nhận”. Chiếc xe được sửa vì lý do gì, cửa hàng có hồ sơ sửa chữa hay không, và dấu đó có ảnh hưởng đến trách nhiệm của bạn hay không đều là điều cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng; bài này không có thông tin về chính sách ấy và không đoán thay.
Khi chỗ sửa nằm gần phanh, đèn hoặc khung: kiểm thêm gì
Nếu dấu sửa nằm gần cụm phanh, đèn hoặc phần khung dưới ốp, đừng chỉ nhìn bằng mắt. Bóp thử phanh hai bên, bật đèn pha, đèn hậu và xi nhan, dắt xe đi thẳng vài bước để xem tay lái có lệch không, rồi lắc nhẹ mảnh ốp xem có rung lạch cạch hay không. Mảnh nào lỏng, hãy chỉ cho người của cửa hàng.
Nếu chỗ sửa liên quan đến lốp hay má phanh mới, cách chạy những quãng đầu tiên có trong bài xe thuê vừa thay lốp hoặc má phanh mới. Còn nếu thử xong bạn vẫn chưa yên tâm, hãy đề nghị xem xe khác; đừng nhận một chiếc xe mà bạn còn nghi ngờ phanh hay đèn chỉ vì ngại hỏi.
Ghi vào biên bản: mẫu dòng ghi chú
Mỗi dấu sửa xứng đáng một dòng riêng trong biên bản hoặc phiếu giao xe, nếu cửa hàng có dùng. Nếu giấy không có chỗ, nhắn tin cho cửa hàng kèm ảnh. Một dòng gọn có thể viết như sau:
Ốp sườn trái, phía trên gác chân sau: có mảng sơn dặm khoảng bằng lòng bàn tay, lệch màu nhẹ, không nứt. Đã hỏi cửa hàng, câu trả lời ghi gần nguyên văn: [điền câu trả lời]. Ảnh 4 và 5.
Gọi tên mảnh và vị trí theo cách đã hướng dẫn trong bài ghi vết xước cũ vào hợp đồng thuê xe, rồi đánh số ảnh tương ứng. Khi trả xe ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở lại đúng dòng này và đúng ảnh này để đối chiếu cùng cửa hàng. Cần hỏi trước khi đến, bạn có thể gọi 0942467674 trong giờ mở cửa.
Chốt lại
Dấu sửa cũ trên xe thuê chỉ là thông tin cần ghi lại, chưa phải lý do để kết luận gì. Soi bằng ánh sáng nghiêng, chụp xa rồi gần, hỏi nhẹ nhàng và ghi nguyên câu trả lời. Các bước kiểm tra khác khi nhận xe có trong mục nhận xe và trả xe, còn toàn bộ kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội được gom trong chuyên mục thuê xe.