Nhận một chiếc xe thuê có lốp đen bóng, gai còn sắc cạnh, hay nghe nhân viên nói vừa thay má phanh hôm qua, phần lớn người thuê thấy yên tâm. Đồ mới thì chắc chắn tốt hơn đồ cũ. Nhưng nhiều người lái đã từng gặp cảm giác lốp mới thay bị trơn ở khúc cua đầu tiên, hoặc bóp phanh thấy xe dừng chậm hơn mình nghĩ. Đó không phải lỗi của phụ tùng, mà là giai đoạn làm quen bình thường của lốp và má phanh mới. Bài này giải thích vì sao có hiện tượng đó, nên hỏi cửa hàng những gì lúc nhận xe, và cách chạy đoạn đường đầu tiên ở Hà Nội cho an toàn.
Vì sao lốp mới thay bị trơn ở đoạn đầu
Lốp xe máy khi ra khỏi dây chuyền thường còn một lớp bề mặt mịn và bóng. Lớp này đến từ khuôn đúc và các chất giúp tách lốp khỏi khuôn. Nhìn bằng mắt thì thấy gai rất đẹp, nhưng chính lớp bề mặt bóng đó lại bám đường kém hơn một chiếc lốp đã chạy một thời gian.
Chỉ sau một quãng chạy đều, lớp bóng bị mài đi, cao su bên dưới lộ ra và bám mặt đường tốt hơn. Phần vai lốp, tức là hai bên mép, thường được mài chậm nhất vì khi đi thẳng xe ít nghiêng. Vì vậy cảm giác lốp mới thay bị trơn hay xuất hiện rõ nhất khi bạn ôm cua, chuyển làn hoặc nghiêng xe tránh ổ gà.
Có thêm vài yếu tố làm hiện tượng này dễ thấy hơn:
- Mặt đường ướt. Lớp bề mặt bóng cộng với nước tạo ra độ bám thấp nhất.
- Trời lạnh. Cao su còn nguội, chưa ấm lên thì cũng kém mềm.
- Áp suất lốp chưa đúng. Thợ bơm theo thói quen thay vì theo khuyến nghị của nhà sản xuất in trên tem hoặc trong sổ hướng dẫn của xe.
Má phanh mới thay chưa ăn: chuyện gì đang xảy ra
Má phanh mới cũng cần thời gian để khớp với đĩa phanh hoặc tang trống. Bề mặt má mới chưa áp đều lên toàn bộ diện tích tiếp xúc, nên ban đầu chỉ một phần má thực sự làm việc. Kết quả là bạn phải bóp tay phanh sâu hơn hoặc mạnh hơn mới có cùng hiệu quả như trước.
Người lái hay mô tả cảm giác này là phanh “lì”, phanh “trơn tay”, hoặc xe trôi thêm một đoạn sau khi bóp. Một số xe còn kêu nhẹ ở những lần phanh đầu. Đây thường là quá trình ăn khớp bình thường, sẽ cải thiện dần sau một đoạn chạy với những lần phanh nhẹ và đều.
Điều cần phân biệt là phanh yếu vì má mới với phanh có vấn đề thật. Nếu tay phanh bóp chạm sát tay ga, có tiếng rít kim loại liên tục, hoặc xe kéo lệch hẳn về một bên khi phanh, hãy dừng lại và báo cửa hàng ngay. Cách nhận diện kỹ hơn có trong bài thử phanh trước và phanh sau khi nhận xe thuê.
Hỏi cửa hàng những gì khi nhận xe vừa thay phụ tùng
Người thuê không cần biết sửa xe, chỉ cần hỏi đúng câu. Khi nhận xe ở cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hoặc khi nhân viên giao xe đến chỗ bạn trong khung giờ đã hẹn, bạn có thể hỏi:
- Xe vừa thay những gì: lốp trước, lốp sau, hay cả hai? Má phanh trước, sau hay cả hai?
- Thay từ khi nào, xe đã được chạy thử sau khi thay chưa?
- Áp suất lốp đã được chỉnh theo khuyến nghị của nhà sản xuất chưa?
- Có điểm gì cần lưu ý thêm trong những ngày đầu không?
Câu trả lời giúp bạn biết phải chú ý bánh nào. Ví dụ lốp trước mới thì cẩn thận hơn khi vào cua, má phanh trước mới thì phanh sớm hơn và dựa thêm vào phanh sau. Nếu bạn đặt xe trước, có thể hỏi luôn qua số 0942467674 để biết xe sẽ nhận có vừa được thay gì không.
Nên ghi lại câu trả lời vào biên bản giao nhận hoặc nhắn lại bằng tin nhắn. Khi trả xe, việc có ghi chép rõ ràng giúp hai bên dễ đối chiếu nếu có câu hỏi về độ mòn lốp hay phanh.
Chạy rà lốp mới xe máy: cách đi đoạn đường đầu tiên
Không có con số cố định áp dụng cho mọi xe, vì nó phụ thuộc loại lốp, loại má phanh và điều kiện đường. Tài liệu đi kèm lốp hoặc sổ hướng dẫn của xe thường ghi khuyến nghị riêng. Với người thuê, cách an toàn nhất là coi cả đoạn đầu của chuyến đi như giai đoạn làm quen.
Đi chậm và đều ga
Rời cửa hàng ở Long Biên, đừng vội lên cầu Chương Dương hay cầu Long Biên ngay với tốc độ thường ngày. Hãy đi vài vòng trong các phố quanh khu Bồ Đề, nơi xe cộ chậm hơn, để cảm nhận tay lái và độ bám. Giữ ga đều, không vặn ga mạnh lúc xuất phát.
Phanh sớm, phanh nhẹ, phanh nhiều lần
Thay vì một cú bóp mạnh sát đèn đỏ, hãy nhả ga sớm và bóp phanh nhẹ, kéo dài. Những lần phanh nhẹ như vậy giúp má mới ăn khớp đều hơn. Dùng cả phanh trước và phanh sau phối hợp, không dồn hết vào một bên.
Tránh phanh gấp trong giai đoạn này. Nếu đường phía trước đông, hãy giữ khoảng cách xa hơn thường lệ để có thêm chỗ dừng.
Nghiêng xe ít khi vào cua
Vì vai lốp mới còn trơn nhất, hãy vào cua rộng, giảm tốc trước khi cua chứ không phanh trong lúc đang nghiêng. Các vòng xuyến lớn hay đoạn rẽ từ chân cầu xuống đường ven sông là chỗ nên đặc biệt chậm lại.
Cẩn thận gấp đôi khi đường ướt
Mưa phùn Hà Nội đủ để làm mặt đường có lớp nước mỏng rất trơn. Với lốp mới thay, hãy tránh đè bánh lên vạch sơn kẻ đường, nắp cống, nắp hố ga bằng kim loại và những đoạn có vệt dầu. Đây là các bề mặt trơn ngay cả với lốp cũ. Gợi ý xử lý đường trơn có trong bài đường trơn và vũng nước qua thế nào.
Khi nào cảm giác lạ không còn là chuyện bình thường
Sau đoạn chạy làm quen, lốp sẽ bám dần và phanh sẽ ăn đều hơn. Nếu bạn vẫn thấy những dấu hiệu sau, hãy dừng xe ở chỗ an toàn và liên hệ cửa hàng:
- Xe rung lắc ở tay lái khi chạy thẳng trên đường bằng.
- Lốp có vết phồng, vết cắt hoặc bị xẹp dần.
- Phanh vẫn rất yếu dù đã chạy một quãng khá dài với nhiều lần phanh nhẹ.
- Có mùi khét từ bánh xe hoặc bánh nóng bất thường sau khi đi chậm.
Đừng tự mở bánh, tự chỉnh phanh hay mang xe thuê ra tiệm sửa ven đường nếu chưa trao đổi với cửa hàng. Gọi điện mô tả rõ hiện tượng và vị trí, sau đó làm theo hướng dẫn. Cách đánh giá tình trạng lốp nói chung có trong bài lốp xe máy khi nào cần thay.
Chốt lại
Lốp mới thay bị trơn và má phanh mới chưa ăn là chuyện bình thường ở đoạn đầu, không phải lý do để lo, nhưng là lý do để đi chậm hơn. Hỏi cửa hàng đã thay gì, chạy đều ga, phanh sớm và nhẹ, vào cua rộng, tránh vạch sơn và nắp cống khi trời ướt. Các bài khác về giao nhận xe nằm ở mục nhận xe và trả xe, còn kinh nghiệm thuê xe ở Hà Nội nói chung có trong chuyên mục thuê xe.