Nếu bạn quen lái xe ở Mỹ hay Canada, nơi dừng hẳn rồi rẽ phải khi đèn đỏ là chuyện thường ngày, thì câu hỏi đèn đỏ có được rẽ phải ở Hà Nội không sẽ đến rất tự nhiên ở ngã tư đầu tiên. Câu trả lời ngắn: ở Việt Nam, mặc định là không. Bạn chỉ được rẽ phải khi đèn đỏ nếu tại đúng nút giao đó có biển hoặc đèn tín hiệu cho phép. Bài này giúp bạn nhận ra những dấu hiệu đó và bỏ thói quen cũ khi chạy xe máy thuê.
Lưu ý: đây là thông tin tham khảo dựa trên quy định hiện hành, quy định có thể thay đổi. Khi có biển hoặc hiệu lệnh tại chỗ, hãy làm theo biển và hiệu lệnh đó.
Đèn đỏ có được rẽ phải: quy định ở Việt Nam nói gì
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, có hiệu lực từ đầu năm 2025, nêu rõ tín hiệu đèn màu đỏ là cấm đi. Luật không có ngoại lệ chung kiểu được rẽ phải sau khi dừng như ở một số nước. Ngoại lệ chỉ đến từ báo hiệu đặt tại chính nút giao đó.
Luật cũng xếp thứ tự ưu tiên khi các báo hiệu khác nhau cùng xuất hiện: hiệu lệnh của người điều khiển giao thông đứng trên đèn tín hiệu, đèn tín hiệu đứng trên biển báo. Hiểu đơn giản:
- Có cảnh sát giao thông đang điều khiển ở ngã tư thì làm theo tay và còi của họ, kể cả khi đèn đang hiện màu khác.
- Không có người điều khiển thì nhìn đèn. Đèn đỏ là dừng trước vạch.
- Chỉ khi có biển hoặc đèn riêng cho hướng rẽ phải thì hướng đó mới được đi trong lúc đèn chính đang đỏ.
Nếu muốn ôn lại ý nghĩa từng màu đèn, bài đèn tín hiệu và còi xe máy theo quy định có giải thích chi tiết.
Biển cho phép rẽ phải khi đèn đỏ trông như thế nào
Ở Hà Nội, những nút giao cho phép rẽ phải khi đèn đỏ thường báo bằng một trong hai cách. Chúng tôi mô tả bằng lời để bạn dễ hình dung, hình dáng cụ thể có thể khác nhau tùy nút.
Biển phụ gắn dưới cột đèn hoặc bên lề phải
Thường là một tấm biển hình chữ nhật nhỏ, đặt ngay dưới cụm đèn hoặc trên cột bên phải, có hình mũi tên chỉ hướng rẽ phải kèm dòng chữ tiếng Việt cho biết hướng rẽ phải được đi khi đèn đỏ. Nếu chưa đọc được tiếng Việt, hãy nhớ hai chữ “rẽ phải” và nhìn hình mũi tên. Không thấy tấm biển này thì coi như không được rẽ.
Đèn mũi tên riêng cho hướng rẽ phải
Một số nút có cụm đèn riêng hình mũi tên. Khi mũi tên rẽ phải sáng xanh thì hướng rẽ phải được đi, dù đèn tròn đi thẳng vẫn đỏ. Ngược lại, mũi tên rẽ phải đỏ là dừng, kể cả khi bạn thấy làn bên phải trống.
Hai trường hợp không phải là sự cho phép:
- Thấy nhiều xe khác đang rẽ. Người địa phương đôi khi cũng rẽ sai, đừng đi theo họ.
- Có một dải phân cách nhỏ tách làn rẽ phải. Dải đó chỉ chia làn, không thay thế biển cho phép.
Vì sao thói quen ở nước mình dễ làm bạn rẽ nhầm
Thói quen lái xe chạy nhanh hơn suy nghĩ. Người quen luật nước có rẽ phải tự do thường làm theo một chuỗi động tác: giảm tốc, nhìn trái, thấy trống, đi. Ở Hà Nội, chuỗi đó cần thêm một bước đầu tiên: nhìn lên cột đèn tìm biển hoặc mũi tên.
Thêm vài điểm khác khiến tình huống khó hơn:
- Ở nhiều nước, quy tắc rẽ khi đèn đỏ áp dụng cho ô tô. Trên xe máy, bạn đứng sát lề phải cùng hàng chục xe khác, rất dễ bị dòng xe phía sau thúc đi.
- Ở Đức có biển mũi tên xanh nhỏ cho phép rẽ phải sau khi dừng. Biển ở Việt Nam không giống hệt, đừng đoán theo trí nhớ.
- Người quen lái bên trái như ở Anh, Úc, Nhật thì hướng tương ứng ở nước mình là rẽ trái. Bài chỉnh thói quen khi quen lái bên trái nói kỹ hơn về chuyện đổi phía.
Khi được rẽ phải: vẫn phải nhường và quan sát
Có biển cho phép không có nghĩa là có quyền đi trước mọi người. Khi rẽ phải lúc đèn đỏ ở nút được phép, hãy:
- Bật xi nhan phải sớm và đi sát lề phải.
- Giảm tốc, nhìn sang trái để thấy dòng xe đang đi thẳng theo đèn xanh của hướng kia.
- Nhường người đi bộ đang sang đường ở vạch kẻ ngay sau góc rẽ.
- Rẽ gọn, vào làn bên phải của đường mới, không cắt chéo sang làn giữa.
Nếu bạn đi thẳng mà lại dừng ở làn sát lề phải của một nút cho phép rẽ phải, người phía sau sẽ bấm còi vì bạn chặn hướng rẽ của họ. Khi chờ đèn, hãy đứng ở làn giữa hoặc làn đi thẳng. Bài đèn tín hiệu có số đếm ngược ở ngã tư Hà Nội có thêm cách chọn chỗ dừng và nhả ga khi đèn sắp đổi.
Gặp ngã tư lạ ở Hà Nội: quy tắc ba giây
Các trục như Nguyễn Văn Cừ ở Long Biên, Kim Mã ở Ba Đình hay Xuân Thủy ở Cầu Giấy có nhiều nút đèn liên tiếp, mỗi nút một kiểu báo hiệu. Để không phải nhớ từng chỗ, hãy dùng một quy tắc đơn giản: khi đèn đỏ và bạn định rẽ phải, dành ba giây nhìn cột đèn bên phải và phía trên.
- Thấy biển phụ cho phép hoặc mũi tên rẽ phải xanh: quan sát, nhường rồi đi.
- Không thấy gì, hoặc không chắc: dừng trước vạch và chờ đèn xanh.
- Có cảnh sát đang điều khiển: làm theo hiệu lệnh.
Chờ thêm một chu kỳ đèn chỉ mất chút thời gian. Rẽ nhầm có thể khiến bạn va với xe đi thẳng, hoặc bị dừng xe kiểm tra trong lúc chưa quen thủ tục. Nếu muốn làm quen trước với cách các nút giao đông vận hành, đọc bài qua ngã tư đông xe ở Hà Nội lần đầu.
Kết: mặc định dừng, chỉ rẽ khi có báo hiệu
Mang theo một nguyên tắc là đủ: ở Việt Nam, đèn đỏ có nghĩa là dừng, kể cả khi bạn định rẽ phải. Chỉ đi khi tại nút đó có biển hoặc đèn mũi tên cho phép, hoặc người điều khiển giao thông ra hiệu. Nếu còn thắc mắc khi nhận xe ở cửa hàng tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, cứ hỏi trực tiếp trong giờ mở cửa 09:00 đến 21:00. Các bài khác dành cho người nước ngoài nằm ở mục thuê xe cho khách quốc tế, còn toàn bộ chủ đề thuê xe được gom tại chuyên mục thuê xe máy.