Khi nhận xe, người ta hay nhìn lốp, thử phanh, bấm còi, còn hai cái chân chống thì gần như không ai đụng tới. Thế nhưng kiểm tra chân chống xe máy thuê là việc nên làm, nhất là với người nhỏ người hoặc lần đầu đi xe ga: chân chống lỏng làm xe dễ đổ khi đỗ, còn lò xo hồi yếu có thể để chân chống thòng xuống và quệt mặt đường khi bạn nghiêng xe vào cua. Bài này hướng dẫn thử từng chân chống ngay tại cửa hàng, cách dựng xe đúng lực để thử cho chuẩn, và các dấu hiệu lò xo đã yếu.
Kiểm tra chân chống xe máy thuê: hai bộ phận, hai kiểu rủi ro
Hầu hết xe ga phổ thông như Honda Vision, Air Blade hay Yamaha Mio đều có cả chân chống nghiêng bên trái và chân chống giữa dưới gầm. Xe số như Honda Wave cũng vậy. Mỗi chân chống hỏng theo một kiểu khác nhau:
- Chân chống nghiêng chịu lực mỗi lần bạn dựng xe tạm bên đường. Khi chốt xoay mòn hoặc ốc lỏng, xe đứng nghiêng quá sâu, dễ đổ khi gió hay khi có người va nhẹ. Khi lò xo hồi yếu, chân chống không bật lên hết mà treo lơ lửng.
- Chân chống giữa chịu gần như toàn bộ trọng lượng xe khi dựng thẳng. Hai chân của nó mòn lệch hay cong sẽ khiến xe lắc qua lại trên chỗ đỗ. Lò xo yếu thì chân chống rung, va lạch cạch xuống mặt đường khi qua gờ giảm tốc.
Chân chống nằm phía dưới bên trái, đúng phía xe nghiêng khi bạn rẽ trái. Nếu nó không nằm gọn sát khung, đầu chân chống có thể chạm mặt đường trước cả gầm xe.
Thử chân chống nghiêng trong một phút
Đứng bên trái xe, tay giữ tay lái, làm lần lượt:
- Gạt chân chống lên. Chân chống phải tự bật về và nằm ép sát khung, có tiếng tách dứt khoát. Nếu phải lấy mũi giày đẩy thêm mới nằm yên, lò xo đã yếu.
- Lắc nhẹ xe khi chân chống đang gập. Không được nghe tiếng va kim loại hay thấy chân chống đung đưa.
- Hạ chân chống, để xe tựa vào. Xe phải đứng ở độ nghiêng vừa phải, không ngả sâu đến mức tay lái gần chạm đất. Đẩy nhẹ yên sang phải: chân chống không được trượt hay gập lại.
- Nhìn đế chân chống. Đế cong, nứt hoặc mòn vẹt một bên làm xe đứng không vững trên nền gạch lát hay nhựa.
Một số đời xe ga có công tắc ngắt máy ở chân chống nghiêng, máy không nổ khi chân còn hạ. Nếu cửa hàng cho biết xe có tính năng này, hãy nhờ chỉ cách dùng, để khỏi lúng túng khi xe không nổ máy giữa đường. Bài nhận xe tay ga lần đầu có gợi ý những thao tác nên nhờ chỉ tận tay.
Dựng chân chống giữa xe ga đúng lực rồi mới thử
Để thử chân chống giữa, bạn phải dựng được xe lên. Nhiều người nhỏ người nghĩ mình không đủ sức, thực ra cái cần là đúng điểm đặt lực:
- Tay trái nắm tay lái trái, tay phải nắm tay dắt phía sau yên hoặc phần khung cứng phía sau.
- Mũi chân phải đạp lên bàn đạp của chân chống giữa cho đến khi cả hai chân chạm đất.
- Dồn trọng lượng cơ thể xuống chân phải, đồng thời kéo xe hơi lùi về sau. Xe sẽ trèo lên chân chống nhờ sức nặng của bạn, không cần nhấc bằng tay.
Hướng dẫn chi tiết từng nhịp có ở bài dựng chân chống giữa xe máy cho người nhỏ con. Nếu thử vài lần mà vẫn không dựng nổi, hãy nói với cửa hàng: có thể xe đó nặng so với vóc người bạn, và nên hỏi đổi mẫu xe khác.
Khi xe đã đứng trên chân chống giữa, kiểm tra:
- Xe đứng cân. Lắc nhẹ yên sang hai bên, xe không lắc lư như bập bênh. Bánh trước hoặc bánh sau nhấc khỏi đất là bình thường tùy dòng xe.
- Hai đế chạm đều. Cúi nhìn, hai chân của chân chống cùng chạm nền, không chân nào hở.
- Hạ xe nhẹ nhàng. Đẩy xe về trước cho rơi khỏi chân chống. Chân chống phải bật lên ngay, nằm gọn dưới gầm.
Nhận biết lò xo chân chống yếu
Lò xo chân chống là chi tiết nhỏ, rẻ, nhưng hay bị quên. Vài dấu hiệu bạn tự thấy được mà không cần dụng cụ:
- Cầm đầu chân chống kéo nhẹ xuống rồi thả: nó phải bật về ngay. Nếu nó rơi lững thững hoặc dừng giữa chừng, lò xo đã giãn.
- Nhìn lò xo: các vòng thưa hơn bình thường, gỉ nhiều, hoặc đầu móc lệch khỏi chỗ bám.
- Đầu chân chống có vệt mài sáng bóng: dấu hiệu nó từng quệt mặt đường.
- Chạy thử vài vòng quanh cửa hàng, nghe có tiếng lạch cạch dưới gầm khi qua chỗ mặt đường gồ ghề.
Nếu thấy một trong những điều trên, đừng ngại nói. Thay lò xo với cửa hàng là việc nhanh, nhưng phát hiện nó giữa đường thì phiền hơn nhiều.
Vì sao lò xo yếu nguy hiểm khi vào cua
Lúc chạy thẳng, chân chống thòng nhẹ có khi chẳng chạm gì. Vấn đề xuất hiện khi xe nghiêng. Ở các đường dẫn lên cầu Chương Dương, các vòng xuyến hay những ngõ cua gắt trong khu Đống Đa, Hoàn Kiếm, bạn nghiêng xe nhiều hơn mình tưởng. Chân chống thòng chạm mặt nhựa sẽ phát ra tiếng rít, và nếu nó bám vào mặt đường, nó có thể bẩy bánh sau lên, làm xe mất bám đúng lúc bạn đang nghiêng.
Chân chống giữa lò xo yếu thì hay va xuống khi qua gờ giảm tốc hoặc ổ gà, vì xe nhún xuống mà chân chống không được giữ chặt. Người mới đi xe ga thường giật mình, phanh gấp, và chính cú phanh đó mới nguy hiểm.
Gặp chuyện giữa đường, đừng cố chạy tiếp. Tấp vào lề, kiểm tra chân chống và gọi báo cửa hàng. Cách xử lý cụ thể có trong bài xe thuê bị kẹt chân chống giữa đường.
Khi chân chống có vấn đề lúc nhận xe
Bạn có ba lựa chọn hợp lý: đề nghị cửa hàng siết lại hoặc thay lò xo ngay, đổi sang xe khác, hoặc ghi rõ tình trạng vào biên bản giao nhận và chụp ảnh. Đừng tự buộc dây chun hay dây thép để giữ chân chống, vì dây có thể tuột ra lúc đang chạy.
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở từ 09:00 đến 21:00. Nhận xe tại tiệm thì dễ thử kỹ nhất. Nếu nhận xe giao tận nơi, thời gian và chi phí giao phải xác nhận trước, và bạn vẫn nên thử chân chống ngay trước mặt người giao xe như khi ở cửa hàng.
Gói lại
Hai chân chống, vài phút thử: gạt lên xem bật về dứt khoát, hạ xuống xem đứng vững, kéo nhẹ xem lò xo còn khỏe, dựng chân giữa xem xe có cân. Chân chống chắc giúp bạn đỗ xe yên tâm và vào cua không lo quệt đường. Xem thêm các bài khác trong mục nhận xe và trả xe và chuyên mục thuê xe máy.