Nếu bạn chưa từng cầm lái xe gắn máy, đừng coi buổi tập lái xe máy lần đầu ở Hà Nội là chuyện có thể làm ngay giữa phố. Kỹ năng lái xe máy đến từ cơ bắp và phản xạ, thứ chỉ hình thành sau vài lần lặp lại an toàn. Một bãi rộng vắng người, một giờ ít xe và một người bạn có kinh nghiệm đi kèm là tổ hợp khởi đầu tốt hơn nhiều so với việc nổ máy và chạy thẳng ra đường lớn. Dưới đây là trình tự nên làm trong buổi đầu tiên.
Buổi tập lái xe máy lần đầu cần chuẩn bị gì
Trước khi nổ máy, hãy làm quen với vị trí mọi thứ trên xe: phanh trước bên tay phải, phanh sau đạp bằng bàn chân phải, còi, đèn và gương. Ngồi lên xe, chống chân cho cân, cảm nhận trọng lượng xe nghiêng về phía nào. Nhớ rằng xe ga và xe số côn có cách vào số khác nhau, nên xác định rõ loại xe bạn thuê để tập đúng thứ sẽ chạy. Khám xe trước khi tập cũng quan trọng không kém: đọc cách kiểm tra xe trước khi ký nhận để khỏi tranh cãi về vết xước sau này.
Trang phục cũng là một phần chuẩn bị: giày bệt kín mũi, quần dài, và nếu có thì găng tay cùng nửa bảo hiểm. Trời Hà Nội nóng về trưa, nhưng da trần gặp nền bê tông là bài học đắt. Mang theo nước lọc, vì căng thẳng lúc mới học khiến người ta quên uống nước, mệt rất nhanh mà không nhận ra.
Làm quen phanh, ga và tư thế ngồi
Bài tập số một chỉ có phanh: tay lái thẳng, đi chậm nhất có thể trong bãi, siết nhẹ phanh sau, dừng hẳn, chống chân, rồi lặp lại. Mục tiêu là để tay quen với mức phanh an toàn, vì phản xạ siết chặt phanh trước khi hoảng là nguyên nhân ngã xe phổ biến nhất của người mới. Sau khi phanh đã thành phản xạ, mới thêm ga: vặn rất nhẹ, đi thẳng mười mét, nhả ga, phanh, dừng.
Tư thế ngồi chuẩn là người thẳng, khuỷu tay hơi cong, mắt nhìn phía trước xa chứ không nhìn ngay bánh trước. Hai gương chỉnh trước khi lên xe, nhưng trong buổi đầu, mắt của bạn nên dành cho mặt đường: học cách nhìn vệt cát, lá khô, vũng nước. Nghe tiếng máy cũng là kỹ năng: khi xe đều và nhẹ, bạn đang làm đúng; khi máy gằn và giật, hãy nhả ga.
Người bạn đi cùng nên đứng ở góc bãi quan sát và hô khi bạn quên nhả ga hoặc nhìn xuống bánh trước. Người quen không nên ngồi lên xe chở theo trong buổi đầu: thêm một người phía sau là thêm một biến trọng lượng mà phản xạ của bạn chưa có. Tập riêng một mình, bạn cảm nhận được hành vi thật của xe trong từng cú phanh và từng nhịp ga.
Chỗ nào và giờ nào phù hợp để tập
Ở Hà Nội, các bãi trống gần khu đô thị mới, sân chung cư vắng hoặc bãi xe cuối tuần thường là lựa chọn tốt. Tránh tập trên vỉa hè đường đông, vì người mới dễ văng sang phần đường xe chạy. Sáng sớm ngày thường là khung giờ lý tưởng: đường vắng, nắng chưa gắt và có thời gian nghỉ giữa buổi. Bài về chọn giờ xuất phát và vòng quay khi đi lễ tuy nói về ngày lễ nhưng nguyên tắc chọn giờ vắng thì giống nhau.
Chọn nơi có thể dừng ngay khi thấy chệt: bãi rộng, ít cột, không chậu cây. Ngày đầu không cần chạy nhiều, ba mươi phút tập trung đủ để não ghi nhận các động tác. Nghỉ giữa buổi còn quan trọng hơn luyện thêm, vì phản xạ được ghi trong lúc nghỉ, không phải trong lúc mệt.
Khi nào nên hoãn buổi tập
Mưa phùn, bê tông ướt, sương sớm làm mặt bãi trơn: hoãn. Người quá mệt sau chuyến bay đường dài, chưa ngủ đủ: hoãn. Ngày lễ đường đông, bãi trống bị chiếm làm chỗ họp: đổi lịch. Một buổi tập tệ có thể tạo nỗi sợ ăn sâu, khó sửa hơn là đợi thêm một ngày. Các tình huống dở dang khi mới lên đường đã được kể trong bài tự đi lên Hà Nội lần đầu đi xe máy, bạn sẽ thấy hầu hết đều tránh được bằng việc tập đủ ở nơi vắng.
Cũng nên nhớ ranh giới của buổi đầu: mục tiêu là đi, dừng và rẽ ở tốc độ thấp trong không gian kín, không phải chạy ra phố. Nếu sau hai buổi bạn vẫn thấy không kiểm soát được xe, cân nhắc đi taxi hoặc xe ôm công nghệ trong phần còn lại của chuyến đi, và dành việc tập cho một dịp khác an toàn hơn. Biết giới hạn của mình cũng là một kỹ năng của người đi đường.
Cuối cùng, giữ buổi tập nhẹ nhàng như một trò chơi, không phải kỳ thi. Người mới học tốt nhất khi được khen đúng, sai được nhắc nhẹ. Đặt mục tiêu nhỏ cho mỗi buổi: hôm nay chỉ cần phanh gọn, mai mới tới rẽ. Cách chia nhỏ này giúp não ghi nhớ sâu và giữ hứng thú cho các buổi sau.
Dấu hiệu cho thấy bạn đã sẵn sàng ra đường
Ba dấu hiệu cho thấy bạn đã sẵn sàng: bạn dừng và khởi hành mà không phải nhìn xuống chân phanh, bạn rẽ trái được trong bãi mà không đạp vạch, và bạn thấy thoải mái khi có người đi bộ cắt ngang phía trước ở khoảng cách gần. Ngược lại, nếu sau hai buổi bạn vẫn phải nghĩ từng thao tác một, hãy tập thêm một buổi nữa ở bãi trước khi tính chuyện ra đường. Trình tự luyện từng bước kiểu này rẻ hơn rất nhiều so với một cú ngã giữa phố.
Khi đã đi được trong bãi, hãy chuyển sang đường nhỏ vắng xe trong khu dân cư mới, chạy vòng tròn quen thuộc thay vì hành trình dài. Đội mũ bảo hiểm bất kể đoạn nào, và mang theo giấy tờ đã được chủ xe dặn. Trước khi nhận xe về tập, bạn cũng nên đọc các câu nên hỏi cửa hàng trước khi thuê để biết rõ xe nào hợp với trình độ của mình, cùng trang thuê xe máy cho khách quốc tế và trang thuê xe máy cho bối cảnh chung.
Lộ trình gợi ý cho buổi ra đường đầu tiên: chạy trong khu dân cư buổi sáng sớm hai ngày liên tiếp, ngày thứ ba mới đi đoạn ngắn tới quán quen, và chỉ thêm đường lớn khi tay bạn đã biết phanh mà không cần nghĩ. Học vững trước khi đi xa luôn rẻ hơn sửa lại phản xạ sai giữa dòng xe.
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú đặt tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, Hà Nội. Cửa hàng mở từ 09:00 tới 21:00 hằng ngày, hướng dẫn khách chưa từng lái xe tập làm quen xe ngay tại khu vực rộng quanh cửa hàng; khi cần thuê xe, hãy gọi 0942 467 674.