Nhiều người đến cửa hàng thuê xe máy, nhận chìa, ký giấy rồi mới quan sát chiếc xe kỹ càng. Thứ tự đó khiến mọi phát hiện muộn màng trở thành lời nói suông: đã ký nhận nghĩa là bạn chấp nhận tình trạng xe như ghi trên giấy. Vì vậy, kiểm tra xe khi thuê phải diễn ra trước khi đặt bút ký, và cần làm theo một trình tự đủ chậm rãi để không bỏ sót chi tiết. Bài này đưa bạn đi hết một vòng kiểm tra từ ngoài vào trong, chỉ rõ những điểm hay bị bỏ qua nhất, và chỉ cách lưu bằng chứng để hai bên đều an tâm.
Vì sao kiểm tra xe khi thuê phải làm trước khi ký
Ký nhận là thời điểm chuyển giao trách nhiệm. Trước ký, hư hỏng thuộc về bên cho thuê; sau ký, mặc định xe đã ở tình trạng cả hai bên công nhận. Một vết xước dài ở hai bên tank xe không được ghi trước khi ký sẽ rất khó giải thích lúc trả xe, vì không ai chứng minh được vết đó có sẵn hay xuất hiện trong kỳ thuê. Ngược lại, một dòng ghi ngắn kèm ảnh chụp lại biến chính vết xước đó thành dữ kiện vô hại.
Ba lý do khiến người thuê thường lướt qua bước này: vội vì xe đã được giữ trước, ngại làm phiền chủ cửa hàng, hoặc đơn giản là không biết phải nhìn ở đâu. Cả ba đều xử lý được bằng một checklist sẵn có trong điện thoại và khoảng năm phút kiên nhẫn. Chủ cửa hàng nghiêm túc sẽ không khó chịu khi khách soi kỹ xe, vì chính họ cũng cần bằng chứng đó khi nhận xe trở lại.
Vòng kiểm tra bên ngoài xe
Bắt đầu bằng việc đứng cách xe vài bước để nhìn tổng thể. Những điểm cần dừng lại:
- Đầu xe và cản: vết nứt, ố mép, đèn trước c òn nguyên hay đã mờ.
- Thân xe hai bên: lần tìm vết xước, móp nhỏ, đặc biệt gần điểm thường bị dựng xe sát tường.
- Đuôi xe: đèn hậu, biển số thẳng hay cong, baga có chắc không.
- Bánh xe: vỏ còn gai hay đã mòn bằng, thành lốp có vết cắt, vàm thẳng hay lệch.
- Ống xả: vết cào dưới gầm, dấu hiệu xe từng ngã.
Với vết xước sẵn có, đừng chỉ chấm bằng mắt. Dùng móng tay nhẹ qua chỗ đó và chụp ảnh cận cảnh có ánh sáng nghiêng, vì ảnh chụp phẳng thường làm vết nhạt biến mất trong bóng tối. Ghi luôn vị trí vào biên nhận, ví dụ vết xước cạnh hông bên trái gần decal, thay vì chỉ ghi chung chung xe có vài vết.
Mở khóa và kiểm tra khung cùng hệ thống điện
Quay chìa và giữ chiếc xe ở trạng thái bật điện nhưng chưa nổ máy. Lúc này lần lượt bấm còi, bật đèn pha, đèn xi nhan trước sau, đèn phanh khi bóp tay phanh và đạp chân phanh. Xi nhan cháy đều hai bên và nhịp không quá nhanh là dấu hiệu bóng đèn còn tốt. Đồng hồ táp lô sáng đủ các kim hoặc chữ số.
Tiếp đến là chìa khóa: thử cả khóa điện, khóa cổ, khóa từ nếu xe có. Khóa cổ xoay nhẹ không bị kẹt là chi tiết nhỏ nhưng cực kỳ khó chịu khi bị kẹt giữa đường. Cốp xe mở khớp, có gioăng, không ẩm mốc bên trong. Coi kỹ cốp vì đây là nơi hay bị bỏ quên đồ và cũng là nơi nhiều vết móp không ai để ý.
Ngồi lên xe và kiểm tra phần vận hành
Phần vận hành chỉ kiểm tra được khi tay bạn đặt lên đủ chỗ. Bóp thử hai phanh: phanh trước cứng vừa đủ, phanh sau không rít; kéo ga rồi nhả, ga quay về hết và không bị giật. Bóp côn nếu là xe số, nhả thử xem côn ăn ở đoạn nào. Chân chống đẩy xuống rồi gỡ lên phải chắc, không lỏng lẻo. Gương chiếu hậu chỉnh được và không nứt mặt gương.
Nhún xe: đè mạnh xuống yên rồi buông ra, xe nảy lên xuống tối đa một nhịp là giảm xóc còn ổn. Lặp lại phía trước. Cảm giác rêu rè, lục cục khi đè là tín hiệu nên hỏi chủ xe trước, hoặc đổi xe khác nếu cửa hàng còn lựa chọn.
Chạy thử quanh một vòng ngắn
Chỉ kiểm tra tĩnh là chưa đủ, vì nhiều lỗi chỉ lộ ra khi xe lăn bánh. Nếu cửa hàng cho phép, chạy một vòn g ngắn trong khuôn viên hoặc con phố vắng cạnh cửa hàng. Trong vòng chạy thử, chú ý: tay lái có bị lệch hay kéo về một bên, phanh có kêu rít, xích có lật cật, và máy có giữ được vòng tua ổn ở tốc độ chậm. Nếu cửa hàng ở khu Long Biên, Bồ Đề, nhiều ngõ quanh đó đủ vắng để chạy thử an toàn mà không phải ra đường lớn.
Lỗi phát hiện trong lúc chạy thử vẫn chưa thuộc về bạn, miễn là chưa ký. Đó chính là lý do trình tự đúng phải là: soi tĩnh, chạy thử, rồi mới ký. Đổi lại nếu mọi thứ ổn, bạn ký nhận với tâm thế rõ ràng về tình trạng xe.
Ghi biên nhận và lưu bằng chứng
Biên nhận ghi nhận kiểm tra cần có ít nhất: ngày giờ nhận, biển số, các vết hư sẵn có liệt kê cụ thể, mức xăng hiện có, và hai bên xác nhận. Chụp ảnh xe từ nhiều góc: đầu, đuôi, hai hông, cốp, đồng hồ, và riêng cận cảnh từng vết hư. Gửi bộ ảnh cho chủ cửa hàng qua tin nhắn luôn tại chỗ, để bản ghi có thời gian và không thể tranh cãi về sau.
Nhiều người nghĩ bước này quá cẩn thận, cho đến lúc trả xe. Nếu bạn tò mò chuyện gì xảy ra sau khi mình đã yên tâm chạy xe đi khắp Hà Nội, xem thêm phần hỏi đáp thủ tục để biết những tình huống giữa kỳ thuê nào cần báo ngay. Ai thích đối chiếu theo danh sách tổng hợp hơn thì xem phần thủ tục thuê xe. Quy trình nhận và trả chuẩn của bên cho thuê được mô tả tại trang nhận xe và trả xe, còn bối cảnh chung của việc thuê xe máy ở Hà Nội nằm trong cẩm nang thuê xe máy.
Kiểm tra kỹ năm phút đầu luôn rẻ hơn tranh cãi một giờ cuối kỳ. Sau khi đã ký, mọi thứ bạn chưa kịp ghi sẽ trở thành phần rủi ro của chính bạn.