Lần đầu đi xe máy ở Hà Nội, hầu hết người từ tỉnh lên đều có chung một cảm giác: đèn xanh bật lên rồi mà vẫn ngập ngừng chưa dám rời vạch. Giao thông nơi đây không hỗn loạn như lời đồn, chỉ là nhịp độ nhanh hơn và mọi người dựa vào rất nhiều tín hiệu nhỏ để nhường nhau. Nếu bạn vừa thuê một chiếc xe để đi làm hoặc đi học trong những tuần đầu tiên, bài này điểm danh từng tình huống dễ bỡ ngỡ và cách xử lý cho từng loại, để buổi sáng đầu tiên bớt căng như thi cử.
Lần đầu đi xe máy ở Hà Nội: thứ khác biệt nhất là nhịp đường
Dòng xe ở Hà Nội chạy sát nhau hơn tỉnh, thường chỉ cách một hai thân xe. Khoảng cách đó nghe có vẻ nguy hiểm, nhưng nó là cách mọi người giữ nhịp chung để luồng xe không bị đứt ở mỗi đèn đỏ. Bạn không cần cố đu theo tốc độ của người khác; chỉ cần giữ nhịp trung bình và tránh phanh gấp không lý do, người phía sau sẽ tự hiểu bạn là người mới và giữ khoảng rộng hơn một chút.
Thói quen quan trọng nhất khi mới lên đường là nhìn gương trước khi đổi hướng, và nhìn sớm, không phải lúc đầu xe đã ngả. Người Hà Nội đọc tín hiệu của nhau rất nhanh: xi nhan bật sớm, người nhún nhẹ trên yên, xe nghiêng sang một bên đều là dấu hiệu sắp rẽ. Khi bạn phát tín hiệu rõ ràng, phần lớn mọi người chủ động nhường, và bạn sẽ thấy nhịp giao thông nơi này dễ đoán hơn so với hình dung ban đầu.
Ngã tư đông và văn hóa nhường đường thực tế
Ngã tư có đèn thì đơn giản: về đúng làn dự kiến rẽ từ xa, dừng trước vạch, đếm ngược hai ba giây trước khi bật đi để cả cụm cùng khởi động. Ngã tư không đèn thường khiến người tỉnh sợ nhất, nhưng quy tắc thực tế lại rất mộc mạc: đi chậm, giữ hướng thẳng, ai nhường trước thì đi trước, không giành nửa mét rồi lại dừng. Khi dở dang giữa ngã tư, bạn là vật cản cho cả bốn phía, nên quyết định nhanh và dứt khoát vẫn an toàn hơn là đứng im giữa dòng.
Người đi bộ qua đường ở nội thành cũng nhiều hơn tỉnh. Gần trường học, gần chợ, gần trạm chờ xe buýt, hãy giảm tốc sẵn từ xa thay vì bấm còi giữa chừng. Nếu đi qua khu chợ lớn buổi sớm như chợ Đồng Xuân, chuẩn bị tinh thần nhích từng mét; đây không phải lỗi kỹ thuật mà là đặc thù của phố cổ. Còi chỉ dùng để nhắc, không dùng để giành phần đường.
Xe buýt và xe tải: tính khoảng trống khác tỉnh
Xe buýt ở Hà Nội luôn rẽ làn rất muộn và vùng mù của nó rộng hơn xe con nhiều. Đừng chạy song song bên phải một chiếc xe buýt đang tiến gần trạm, vì nó sẽ ép vào làn để đón khách mà đôi khi không bật xi nhan sớm. Quy tắc an toàn: thấy xe buýt phía trước có đám đông chờ là chủ động vượt bên trái, hoặc buông tốc cho nó vào lề trước rồi đi sau.
Với xe tải container trên các trục vành đai, khoảng cách an toàn cần nới gấp đôi so với xe con vì chúng phanh lâu hơn. Tránh đứng thẳng phía sau hoặc ngay bên hông xe tải; luôn để một lối thoát ra trước khi đèn đỏ xuất hiện. Người tỉnh hay theo thói quen rẽ tắt vào làn nhỏ khi thấy xe lớn, nhưng ở Hà Nội, làn nhỏ đôi khi lại là nơi xe tải rẽ vào, nên canh biển chỉ dẫn còn chính xác hơn cảm tính.
Ngõ nhỏ, đường một chiều và chỗ đỗ xe
Ngõ Hà Nội hẹp chỉ vừa một xe máy và một xe đạp; người địa phương bấm còi hai tiếng ngắn để báo hiệu đang vào. Khi nghe còi từ trong ngõ ra, cách làm của người ở đây là ghé sát tường bên trái, không dừng ngay giữa. Đường một chiều là bẫy lớn nhất cho người mới: nhiều tuyến nhìn qua thấy thoáng như hai chiều nhưng thực ra chỉ được vào một hướng, nên trước khi đi một cung mới, mở bản đồ trước và soi kỹ ký hiệu mũi tên.
Chỗ đỗ xe trên vỉa hè cũng có luật ngầm: để gọn, bánh sát lề, không chặn cửa nhà người ta. Ở khu phố cổ, nhiều đoạn vỉa hè cấm đỗ có biển riêng. Một kinh nghiệm nhỏ là chụp lại vị trí đỗ xe cùng tên phố, vì sau ba giờ họp hay học, rất nhiều người quên mất mình để xe ở ngõ nào giữa hàng chục ngõ vuông góc giống nhau.
Những tuyến nên tập trước khi đi làm thật
Cuối tuần đầu tiên, hãy dành một buổi chạy thử đúng cung đường đi làm sắp tới, cùng giờ dự kiến xuất phát. Chạy thử giúp bạn biết đoạn nào một chiều, đoạn nào hay đông, chỗ nào đổ xăng tiện. Người mới nên tránh các trục lớn vào giờ cao điểm trong tuần đầu; chọn tuyến nhỏ song song, dài hơn vài phút nhưng thoải mái hơn nhiều. Sau ba bốn lần chạy thử, bạn sẽ tự thấy cung nào hợp thói quen của mình.
Chuẩn bị cho ngày chạy đầu tiên: đổ xăng gần đầy, kiểm tra áp suất lốp, để sẵn trong cốp áo mưa mỏng cùng khăn giấy. Xuất phát sớm hơn hai mươi phút so với dự kiến; dư thời gian giúp bạn không phải vội, mà vội là nguồn gốc của gần hết mọi tình huống đáng tiếc trên đường. Đeo mũ bảo hiểm có kính hoặc khẩu trang, vì bụi đường đô thị dày hơn quê rất nhiều.
Người mới lên thành thường hỏi về thủ tục; bài thủ tục thuê xe máy ở Hà Nội cho người lần đầu trả lời khá đủ từng bước. Nếu định ở lại dài hạn, trang thuê xe máy theo tháng và bài thuê xe máy theo tháng cho người sống và làm việc ở Hà Nội đáng đọc trước, còn tổng quan nằm ở trang chủ thuê xe máy. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề, quận Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, điện thoại 0942 467 674.