Nắng phản chiếu kính tòa nhà chói mắt là kiểu chói khó lường nhất với người đi xe máy: mặt trời đang ở sau lưng, nhưng một mảng sáng lóa bất ngờ hắt ra từ mặt kính phía trước hay bên cạnh. Ở những tuyến phố nhiều tòa nhà ốp kính, hiện tượng này có thể xuất hiện vào một số giờ trong ngày. Bài này giải thích vì sao, đoạn đường và giờ cần đề phòng, cách giảm tốc và giữ tầm nhìn khi bị lóa.
Nắng phản chiếu kính tòa nhà chói mắt: vì sao
Mặt kính phẳng phản xạ ánh sáng như một tấm gương: góc phản xạ bằng góc tới. Vì vậy một mặt tiền ốp kính có thể trở thành “mặt trời thứ hai”, hiện ra trước mặt hoặc bên cạnh bạn ngay cả khi mặt trời thật ở sau lưng.
- Đến từ ngang tầm mắt hoặc cao hơn một chút: ánh nắng phản chiếu từ thân tòa nhà, nên phần lưỡi trai của mũ bảo hiểm có thể không che được.
- Mảng chói di chuyển: khi mặt trời đi, vùng chói quét dần qua mặt đường; tùy hướng tòa nhà, mùa và giờ trong ngày, vùng chói có thể xuất hiện ở chỗ này hôm nay, chỗ khác hôm khác.
- Mặt kính cong lõm còn gom ánh nắng vào một vùng nhỏ, làm chỗ đó vừa chói vừa nóng.
Những ca nổi tiếng trên thế giới
Theo National Geographic và NBC News, mùa hè năm 2013, mặt nam cong lõm của tòa nhà ở số 20 Fenchurch Street, London, gom nắng xuống phố Eastcheap, làm chảy cả một số chi tiết nhựa của chiếc ô tô đỗ bên đường; báo chí nêu nhiệt độ ở vùng chói khoảng 70 °C. Chủ đầu tư sau đó lắp các lá nhôm che nắng nằm ngang trên mặt tiền phía nam từ năm 2014.
Năm 2010, khách sạn Vdara ở Las Vegas có mặt kính cong cũng gom nắng xuống khu hồ bơi. Một nghiên cứu mô phỏng của Đại học Khoa học và Công nghệ Quốc gia Seoul cho thấy ánh nắng phản chiếu từ nhà cao tầng ốp kính có thể để lại dư ảnh trong mắt người lái xe và người đi bộ gần đó.
Một số nơi đã đặt giới hạn. Theo Cục Phát triển Hồng Kông, từ năm 2014, nhà ở có mặt kính muốn được ưu đãi diện tích sàn phải có độ phản xạ ngoài không quá 20%.
Ở Việt Nam: chưa có giới hạn độ phản quang
Năm 2020, hai tòa nhà ốp kính màu vàng ở Đà Nẵng bị phản ánh gây chói cho người đi đường và người dân xung quanh. Theo báo Tuổi Trẻ và Pháp luật TP.HCM, thành phố yêu cầu chủ đầu tư khắc phục; một chủ đầu tư đề xuất dán phim chống phản quang, tòa còn lại đo được độ phản xạ mặt ngoài là 19,52%.
Báo chí khi đó cho biết Việt Nam chưa có văn bản nào quy định độ phản quang tối đa của mặt kính tòa nhà, và chúng tôi cũng chưa thấy quy định mới. Các tiêu chuẩn TCVN 7737:2007 và TCVN 7528:2005 chỉ nói cách đo độ phản quang và định nghĩa kính phủ phản quang.
Chói mắt khi đi xe khu cao tầng: đoạn đường cần đề phòng
Ở Hà Nội, chúng tôi chưa thấy báo chí phản ánh trường hợp chói kính tòa nhà gây sự cố trên đường. Tuy vậy, những phố có nhiều tòa văn phòng ốp kính như Phạm Hùng, Lê Văn Lương hay Duy Tân là nơi nên để ý. Theo cách ánh sáng phản xạ, bạn dễ bị chói mắt khi đi xe khu cao tầng ở các vị trí sau:
- Đoạn đường chạy thẳng về phía một mặt tiền kính lớn, nhất là khi mặt tiền đó đang hứng nắng.
- Nút giao sát chân tòa nhà kính, nơi bạn phải nhìn đèn, nhìn xe rẽ cùng lúc.
- Sáng sớm và chiều muộn, khi mặt trời thấp, ánh phản chiếu đi gần ngang mặt đường hơn.
Cách đi những tuyến này có ở bài đi làm ở khu văn phòng Phạm Hùng và bài đi làm ở phố Duy Tân.
Bị chói nắng từ tòa nhà kính: xử lý thế nào
Điều 12 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 yêu cầu người lái giảm tốc độ hoặc dừng lại khi tầm nhìn bị hạn chế. Khi bị chói nắng từ tòa nhà kính:
- Giảm tốc từ sớm, không phanh gấp, giữ khoảng cách xa hơn với xe trước và hai bên.
- Nhìn xuống mép đường bên phải và vạch kẻ làn để giữ hướng cho tới khi mắt hết lóa.
- Giữ kính chắn mũ bảo hiểm sạch, không trầy, vì vết xước làm ánh sáng tán ra, càng chói.
- Đeo kính râm phân cực vào ban ngày; loại kính này giảm chói từ các bề mặt phẳng.
- Không dùng kính tối màu khi trời tối hay mưa; mang theo kính trong để thay.
Không quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại theo quy định mà gây tai nạn có mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7 khoản 10 điểm a. Chói nắng thật lúc chiều muộn được bàn ở bài nắng chiều chói mặt hướng tây; chọn kính và kính chắn mũ có ở bài khô mắt, chảy nước mắt vì gió khi chạy xe.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mặt trời ở sau lưng mà vẫn bị chói?
Vì mặt kính tòa nhà phía trước phản xạ ánh nắng như gương, tạo ra một mảng sáng lóa trước mặt bạn.
Việt Nam có quy định độ phản quang của kính tòa nhà không?
Chúng tôi chưa thấy văn bản nào quy định độ phản quang tối đa của mặt kính tòa nhà.
Kính râm có giúp được không?
Kính râm phân cực giảm chói từ bề mặt phẳng vào ban ngày, nhưng không dùng kính tối khi trời tối hay mưa.
Thuê xe máy đi lại khu văn phòng
Trước khi nhận xe, xem kính chắn của mũ bảo hiểm còn trong, không trầy. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm kỹ năng đi xe khi thời tiết xấu có ở chuyên mục thời tiết và đường sá và trang kỹ năng lái xe máy.