Yên xe số không mở được đúng lúc trời bắt đầu đổ mưa, hoặc đúng lúc kim xăng đã sát vạch đỏ, là tình huống khiến ai cũng muốn vặn chìa thật mạnh cho xong. Với xe thuê, đó là phản xạ nên nén lại: vài phút bình tĩnh đáng giá hơn một ổ khóa gãy chốt hay một mép yên nứt. Bài này đi theo thứ tự: đưa xe ra chỗ an toàn, thử nhẹ tay, những việc không làm và lúc gọi cửa hàng. Đây là mô tả chung, không thay hướng dẫn của hãng và thợ.
Yên xe số không mở được: đưa xe ra chỗ an toàn trước đã
Chuyện này hay xảy ra ngay ở cây xăng hoặc bãi gửi, nơi sau lưng bạn đã có xe khác chờ. Việc đầu tiên không phải là ổ khóa mà là chỗ đứng. Hãy tự dắt xe bằng tay ra khỏi làn bơm hay lối ra vào, đừng nhờ xe khác kéo hoặc đẩy giúp, vì luật cấm dùng xe để kéo, đẩy xe khác (Điều 33 khoản 3 điểm đ). Chọn chỗ đỗ đúng nơi cho phép. Luật liệt kê nhiều chỗ cấm dừng, đỗ, chẳng hạn trên cầu hay ở nơi đường giao nhau (Điều 18 khoản 4). Vỉa hè dành cho người đi bộ (Điều 77 khoản 1), nên đừng đưa xe lên đó để loay hoay với ổ khóa. Dựng chân chống trên nền cứng, xe đứng chắc rồi mới cúi xuống ổ khóa.
Vì sao ổ khóa yên xe số hay kẹt
Nhìn từ ngoài không ai biết chắc nguyên nhân, nên bài không chẩn đoán. Theo các trang hướng dẫn về ổ khóa xe máy nói chung, những lý do hay được nhắc đến là:
- Chìa không đúng hoặc không cắm hết cỡ. Chìa lẫn với chìa nhà, chìa phụ cắt lệch, hoặc chìa hơi cong.
- Ổ khóa bám bụi, bùn hoặc ẩm. Hay gặp sau những ngày mưa nồm ở Hà Nội hoặc sau khi rửa xe.
- Thử nhầm ổ, hoặc chưa mở nắp che. Vị trí ổ khóa yên và cách mở khác nhau theo đời xe. Có xe thêm nắp che ổ khóa, xem bài khóa cổ và nắp che ổ khóa trên xe số thuê.
- Chốt giữ yên bị kẹp. Nếu dưới yên có đồ chèn lên, lực đẩy ngược của đồ đó có thể làm chốt khó nhả.
- Chỗ truyền chuyển động từ ổ khóa tới chốt có trục trặc. Dấu hiệu thường là chìa xoay nhẹ, nghe tiếng tách mà yên vẫn im. Phần này của thợ, không phải của người thuê.
Thử nhẹ tay theo thứ tự: chìa, ổ khóa, yên
Làm lần lượt, bước nào mở được thì dừng ở đó.
-
Rút chìa ra nhìn. Đúng chìa của chiếc xe này chưa, có cong hay dính bùn không. Lau sạch bằng khăn khô.
-
Nhìn ổ khóa. Đúng ổ chưa, có nắp che không, bên trong có bụi bùn hay nước đọng không. Chỉ lau khô phần ngoài, đừng chọc gì vào lỗ khóa.
-
Cắm thẳng, hết cỡ, xoay nhẹ. Xoay theo chiều nhân viên cửa hàng đã chỉ khi nhận xe. Chưa biết chiều nào thì thử nhẹ từng chiều tới khi chìa dừng lại rồi thôi. Chìa đã chạm điểm dừng mà vẫn bẻ thêm là cách dễ gãy chìa trong ổ nhất.
-
Vừa xoay vừa ấn nhẹ yên. Người dùng xe máy trên các diễn đàn nước ngoài kể rằng ấn yên xuống nhẹ khi xoay chìa giúp giảm lực kẹp lên cơ cấu khóa. Đây là kinh nghiệm người dùng, không phải hướng dẫn của hãng cho Honda Wave, nên chỉ ấn nhẹ và đều tay. Cửa hàng đã chỉ cách nhấc mép sau yên thì làm theo cách đó.
-
Để khô rồi thử lại. Ổ còn ướt thì dắt xe vào chỗ khô ráo, chờ một lúc rồi thử lại, vẫn bằng tay nhẹ.
Thử vài lần như vậy mà yên vẫn im thì dừng hẳn. Cố thêm chỉ làm tăng khả năng gãy chìa hoặc hỏng ổ.
Những việc không nên làm với ổ khóa yên của xe thuê
- Không cạy mép yên bằng tua vít, chìa nhà, dao hay thìa. Nhựa dễ nứt, chốt dễ gãy, và vết cạy để lại dấu rõ ràng.
- Không dùng lực mạnh, không gõ, không đập vào ổ khóa hay yên.
- Không xịt dầu hoặc hóa chất lạ vào ổ. Một số trang hướng dẫn nhắc tới dầu chuyên dụng cho ổ khóa, nhưng loại nào hợp và dùng ra sao là việc của thợ. Dùng sai có thể làm ổ bám bụi và kẹt nặng hơn.
- Không tự tháo yên, ốp nhựa hay ổ khóa để mở từ bên trong.
- Không nhờ người lạ hoặc thợ khóa bên đường phá ổ khi chưa hỏi cửa hàng. Phá ổ cho nhanh thì lúc trả xe khó nói rõ ai chịu trách nhiệm.
Cần lấy áo mưa hoặc đổ xăng gấp thì sao
Áo mưa nằm dưới yên mà trời đang mưa: tạm trú dưới mái che của cây xăng hoặc quán ven đường, đứng ngoài lối xe ra vào. Nếu cần, mua tạm một chiếc áo mưa mỏng ở tiệm tạp hóa gần đó, hoặc chờ tạnh rồi thử lại ổ khóa khi đã khô.
Đổ xăng thì khó hơn. Trên nhiều xe số như Honda Wave, theo thông tin phổ biến, nắp bình xăng nằm dưới yên, nghĩa là yên chưa mở thì chưa đổ được. Đừng nhờ nhân viên cây xăng cạy giúp, cũng đừng liều chạy xa khi không biết trong bình còn bao nhiêu xăng. Hãy gọi cửa hàng trước và hỏi nên làm gì. Khi ổ khóa còn bình thường, cách mở yên và đổ xăng đã được tả trong bài mở yên xe số để đổ xăng.
Giấy tờ, ví, thuốc hay chìa nhà đang nằm dưới yên thì nói ngay trong cuộc gọi đầu tiên để cùng tìm cách xử lý.
Gọi cửa hàng: nói gì, chụp gì
Gọi 0942467674 trong giờ mở cửa 09:00 đến 21:00. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Trước khi gọi, chụp vài tấm: ổ khóa, yên đang đóng nguyên và chỗ xe đang đứng. Khi gọi, kể đủ: bạn đang ở đâu, biển số xe, đã thử những gì, xoay chìa có nghe tiếng tách không, ổ có ướt không.
Chìa dự phòng, hỗ trợ tại chỗ, đổi xe, xử lý ngoài giờ, chi phí và trách nhiệm là chính sách của cửa hàng, bài này không biết trước, nên cần xác nhận trực tiếp qua điện thoại, đừng giả định là có. Nếu bạn đang ở xa như Cầu Giấy hay Tây Hồ, hãy hỏi trước cách xử lý rồi mới quyết định dắt xe đi đâu. Các sự cố khác trên đường được gom ở mục sự cố khi thuê xe.
Phòng tránh ngay từ lúc nhận xe
- Thử mở và đóng yên vài lần trước mặt nhân viên ngay lúc nhận xe, bằng cả chìa chính lẫn chìa phụ nếu có, và hỏi xe có nắp che ổ khóa không.
- Đừng để mọi thứ cần gấp dưới yên. Áo mưa và giấy tờ nên ở chỗ dễ lấy, xem xếp đồ trong cốp nhỏ dưới yên xe số.
- Lau khô ổ khóa sau mưa bằng khăn khô, và tránh xịt nước thẳng vào khe ổ khi rửa xe.
Yên xe số không mở được hiếm khi thành chuyện lớn nếu bạn giữ tay nhẹ và gọi sớm. Muốn đọc thêm về dòng xe này, xem chuyên mục xe số và trang tổng hợp xe máy.