Qua nút giao nhiều ngả là lúc nhiều người đi xe máy ở Hà Nội thấy rối nhất: năm, sáu nhánh đường đổ về cùng một chỗ, biển báo dày, xe từ mọi hướng tràn vào, còn lối ra bạn cần thì lẫn giữa những lối khác. Bài này nói cách xem trước lối ra, vào đúng làn từ xa và đi theo dòng xe thay vì cắt chéo giữa nút.
Qua nút giao nhiều ngả: vì sao dễ nhầm hơn ngã tư
Ở ngã tư, bốn hướng khá rõ. Ở nút năm, sáu ngả, các nhánh gặp nhau theo góc lệch, lối ra nằm sát nhau và nhiều khi chỉ cách nhau một vạch sơn. Nội đô Hà Nội, nhất là khu vực Đống Đa, Hoàn Kiếm, Ba Đình, có những chỗ đường cũ chạy chéo nhau nên người từ nơi khác đến dễ lạc hướng ngay giữa nút. Hậu quả quen thuộc là nhận ra lối ra quá muộn, rồi bẻ ngang qua các làn còn lại để kịp ra.
Một bài báo trong nước về nút giao dày biển báo ghi lời người lái kể rằng khi kịp nhận ra thì đã đi sai làn; hướng dẫn lái xe máy ở nước ngoài khuyên chọn làn theo đích đến từ trước khi vào nút. Phần kỹ năng dưới đây là lời khuyên, không phải quy tắc pháp luật.
Luật nói gì khi đến gần đường giao nhau
Bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ không có điều nào viết riêng cho nút nhiều ngả hay đảo giữa nút, nên bài chỉ trích các quy tắc chung về đường giao nhau.
Điều 22 mở đầu: “Khi đến gần đường giao nhau, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường theo quy định sau đây”. Khoản 1 viết xe đi từ đường không ưu tiên hoặc đường nhánh phải nhường đường cho xe đi trên đường ưu tiên hoặc đường chính “từ bất kỳ hướng nào tới”. Khoản 2 và khoản 3 quy định cách nhường tùy nơi đó có báo hiệu đi theo vòng xuyến hay không. Nhánh nào là đường chính do biển báo và vạch kẻ tại chỗ quyết định; bài không kết luận cho nút cụ thể nào.
Điều 12 khoản 3 yêu cầu “quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn” ở “Nơi đường bộ giao nhau cùng mức với đường bộ” (điểm d) và khi “Chuyển hướng xe chạy hoặc tầm nhìn bị hạn chế” (điểm c).
Chọn trước lối ra: xem biển và bản đồ từ lúc còn xa
Quyết định lối ra nên xong trước khi bánh xe vào nút. Làm theo thứ tự:
-
Xem tuyến khi đã dừng ở nơi được phép. Điều 9 khoản 6 cấm “Dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông đang di chuyển trên đường bộ”. Hãy xem bản đồ ở chế độ xe máy trước khi chạy, đừng liếc màn hình giữa nút.
-
Nhớ lối ra theo thứ tự các nhánh, không chỉ theo tên phố. Ví dụ chung: lối thứ hai tính từ nhánh bạn đi vào, hơi lệch về bên phải.
-
Đọc biển chỉ dẫn từ xa. Điều 11 khoản 5 điểm d viết biển chỉ dẫn dùng “để chỉ dẫn hướng đi hoặc các điều cần biết”.
-
Theo biển hạn chế loại xe tại chỗ. Bài không nêu nhánh nào xe máy được đi hay không; hãy theo biển báo tại chỗ.
Vào đúng làn từ xa rồi đi theo dòng xe
“Đi theo dòng xe” ở đây là đi theo làn và nhịp chung của dòng cùng hướng với bạn, không phải bám theo một xe bất kỳ: xe đó có thể đang đi sai làn, đổi ý hay rẽ mà không báo. Với xe máy, cách làm gọn là:
-
Vào làn tương ứng với lối ra từ xa, từng làn một. Điều 13 khoản 2 viết “mỗi lần chuyển làn đường chỉ được phép chuyển sang một làn đường liền kề; khi chuyển làn đường phải có tín hiệu báo trước”.
-
Báo hướng sớm và giữ tín hiệu. Điều 15 khoản 2 yêu cầu tín hiệu “phải sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng”. Điều 20 khoản 2 điểm d yêu cầu bật đèn chiếu gần “Khi chuyển hướng xe tại nơi đường giao nhau”.
-
Giữ nhịp, không vọt ga, và nhìn đầu xe, bánh trước của xe ở nhánh khác chứ không chỉ xi nhan. Điều 9 khoản 5 cấm “lạng lách, đánh võng, rú ga liên tục”.
-
Chừa chỗ cho xe lớn. Xe buýt, xe tải ôm cua rộng và che tầm nhìn; đừng chạy sát hông chúng. Đèn bị che thì xem bài xe buýt, xe tải che mất đèn tín hiệu ở ngã tư.
-
Chỉ vào nút khi phía bên kia còn chỗ thoát. Điều 18 khoản 4 điểm h liệt kê “Nơi đường giao nhau và trong phạm vi 05 mét tính từ mép đường giao nhau” trong những nơi không được dừng xe, đỗ xe. Bài không kết luận việc dừng chờ đèn có thuộc điểm này hay không, nhưng đừng để xe đứng chắn giữa nút.
Đèn xanh vẫn chưa phải đường trống: Điều 11 khoản 4 điểm a buộc người lái “giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường đường cho người đi bộ” đang ở lòng đường. Chỗ nhập làn hẹp thì có bài nút thắt cổ chai: nhập làn luân phiên.
Không cắt chéo giữa nút: vì sao nguy hiểm hơn đi vòng thêm
Cắt chéo giữa nút là băng ngang qua nhiều làn mà mỗi xe khác đang đi theo hướng riêng. Xe băng chéo vào đúng đường chạy của xe ra các lối khác, của xe buýt đang ôm cua rộng, và của người cũng định cắt chéo; không ai chờ một xe đi ngang. Điều 14 khoản 6 điểm đ ghi không được vượt ở “Nơi đường giao nhau, đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt”, nên cũng đừng tăng ga vượt lên giữa nút để chiếm lối ra.
Nếu đã bỏ qua lối ra cần đi, hãy giữ nguyên làn, qua hết nút rồi chọn lối ra kế tiếp theo biển báo. Tính lại tuyến để sau, khi đã dừng ở nơi được phép. Đừng phanh gấp giữa nút và đừng quay đầu ngay tại chỗ: Điều 15 khoản 4 liệt kê nhiều nơi “Không được quay đầu xe”, trong đó có “đường hẹp” và “đoạn đường cong tầm nhìn bị che khuất”. Bài không kết luận nút cụ thể nào thuộc nhóm đó.
Khi đi xe thuê ở Hà Nội
Người mới nhận xe ở tiệm tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên nên xem tuyến nội đô ngay khi còn ở tiệm, đánh dấu những nút lớn sẽ đi qua, rồi thử xi nhan và còi ở đoạn vắng trước khi vào. Bố trí phổ biến là tay phải phanh bánh trước, nhưng hãy kiểm lại trên chính chiếc xe bạn nhận.
Gương lệch, xi nhan không nháy hay tay phanh rơ thì đừng tự tháo hay chỉnh: dừng ở nơi an toàn rồi gọi tiệm theo số 0942467674 trong giờ 09:00–21:00. Tiệm không nhận hay giao xe ngoài giờ, nên đoạn nội đô đông xe hãy tính dư thời gian trước giờ đóng cửa. Trả muộn, hỗ trợ ngoài giờ hay đổi xe cần hỏi và xác nhận trực tiếp trước chuyến đi.
Tóm lại
Qua nút nhiều ngả: chọn lối ra trước, vào làn từ xa, báo hướng sớm, giữ nhịp theo dòng xe cùng làn và không cắt chéo giữa nút. Xem thêm nhóm bài tình huống giao thông và chuyên mục kỹ năng; cần xe thì xem mục thuê xe hoặc trang liên hệ.
Điều luật trích theo Luật số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.