Ô tô đỗ hai hàng chắn đường là cảnh quen ở nhiều phố hẹp Hà Nội vào buổi tối và cuối tuần, nhất là quanh các khu đông quán ăn ở Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa: hàng ngoài lấn ra, phần đường sát lề không còn chỗ cho xe máy. Bài này nói cách nhìn xa, quyết định lúc nào lách ra giữa đường, canh xe ngược chiều rồi trở về làn thật gọn.
Ô tô đỗ hai hàng chắn đường: vì sao tình huống này khó
Khó ở ba chỗ cùng lúc. Một là khe sát lề biến mất, bạn buộc phải chạy ra phần đường vốn dành cho xe hai chiều. Hai là hàng xe đỗ che tầm nhìn, nên xe ngược chiều chỉ lộ ra khi đã gần. Ba là khoảng trống giữa các xe đỗ: người có thể bước ra, cửa xe có thể mở, xe có thể bắt đầu nhích hoặc lùi.
Với xe máy, một cú vẩy tay lái hay một lần cọ gương là đủ để mất thăng bằng. Bài không đưa con số về bề rộng phố hay bề ngang xe vì mỗi nơi mỗi khác; thay vào đó là thứ tự quan sát bạn có thể tập.
Luật nói gì về xe đỗ hai hàng và việc nhường nhau
Bài đối chiếu bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (Luật số 36/2024/QH15). Về xe đỗ, Điều 18 khoản 4 điểm đ liệt kê nơi không được dừng xe, đỗ xe, trong đó có “Song song cùng chiều với một xe khác đang dừng, đỗ trên đường”. Bài không kết luận từng trường hợp cụ thể có vi phạm hay không; đó là việc của cơ quan có thẩm quyền, không phải của người đi xe máy đang cần qua.
Về việc nhường nhau, Điều 17 khoản 1 viết trên đường không phân chia thành hai chiều xe chạy riêng biệt, hai xe đi ngược chiều tránh nhau “phải giảm tốc độ và cho xe đi về bên phải”. Khoản 2 điểm c thêm: “Xe có chướng ngại vật phía trước phải nhường đường cho xe không có chướng ngại vật phía trước.” Luật không viết riêng cho ô tô đỗ hai hàng. Theo cách đọc của bài, hàng xe đỗ chắn trước mặt là chướng ngại vật nên bạn là bên nên chờ; còn nếu cả hai phía cùng bị chắn thì luật không nói ai đi trước.
Điều 12 khoản 3 yêu cầu người điều khiển phương tiện “phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn” khi “có chướng ngại vật trên đường”, ở “đường hẹp” và khi “Tránh xe đi ngược chiều”. Ba chỗ này chỉ cùng một hướng: chậm lại trước, quyết định sau.
Nhìn xa và quyết định trước khi tới hàng xe đỗ
Quyết định tốt thường nằm ở lúc còn xa. Hãy nhả ga ngay khi thấy hàng xe đỗ chắn và làm theo thứ tự:
-
Nhìn xuyên qua kính các xe đỗ để tìm đèn xe ngược chiều, hình dáng xe máy hay người đi bộ phía bên kia.
-
Đọc phần đường còn lại: còn một khe giữa hai hàng xe hay chỉ còn nửa đường, và có chỗ nào để tránh nhau không.
-
Tìm dấu hiệu xe đỗ sắp động: đèn phanh hoặc đèn lùi sáng, người ngồi trong xe, người đang xếp đồ ở đuôi xe.
-
Chọn chỗ chờ trước đoạn bị chắn, sát bên phải theo chiều đi của bạn, không dừng ngay giữa chỗ đã hẹp.
Điều 18 khoản 3 điểm b yêu cầu khi dừng xe, đỗ xe trên đường phải “Không làm ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông đường bộ”, nên chỗ chờ cũng không được chắn lối ra vào nhà hay lối người đi bộ.
Khi nào lách ra giữa đường
Chỉ lách khi đủ cả bốn điều kiện:
-
Bạn thấy hết đoạn đường phía trước, tới tận cuối hàng xe đỗ.
-
Không có xe ngược chiều đang vào đoạn bị chắn.
-
Khe đủ rộng cho cả tay lái và gương. Chưa chắc lọt thì xem bài ước lượng bề ngang xe máy và gương khi lọt qua khe hẹp.
-
Không có người đi bộ, trẻ nhỏ hay xe khác đang ra khỏi khe giữa các xe đỗ.
Khi lách, đi theo năm bước:
-
Giảm tốc từ trước và bật xi nhan phía sắp ra để người đi sau biết ý.
-
Nhìn vào khe trống phía trước chứ không nhìn vào xe đỗ, vì xe thường đi theo hướng mắt.
-
Ra giữa đường theo đường thoải, giữ ga đều, không bóp phanh gấp giữa đoạn chắn.
-
Chừa khoảng với hàng xe đỗ, vì cửa xe có thể mở bất ngờ và người có thể bước ra.
-
Qua hết hàng xe mới trở về, nhìn gương rồi nhập lại bên phải. Điều 10 khoản 1 viết người tham gia giao thông phải “đi bên phải theo chiều đi”.
Canh xe ngược chiều: ai chờ ai
Cách đơn giản nhất là chờ trước hàng xe đỗ khi xe ngược chiều đã tới gần đoạn chắn, thay vì ép vào cho kịp. Nếu họ đã vào khe trước bạn thì để họ qua hẳn rồi mới đi. Hai xe máy gặp nhau ở khe hẹp thì một cái gật đầu và một nhịp chậm thường rẻ hơn một cuộc đua.
Buổi tối, Điều 20 khoản 2 yêu cầu người lái xe tắt đèn chiếu xa, bật đèn chiếu gần trong nhiều trường hợp, gồm “Khi gặp xe đi ngược chiều”, nên đừng để đèn pha làm lóa người đối diện ngay trong khe hẹp. Nếu tầm nhìn bị che, một tiếng còi ngắn để báo bạn đang tới là đủ; Điều 21 khoản 2 ghi “Không sử dụng còi liên tục”. Đừng tranh cãi hay chạm vào ô tô đỗ chắn: việc đó không giúp bạn qua nhanh hơn.
Khi không nên lách
Hãy chờ hoặc chọn lối khác nếu tầm nhìn bị che hết, khe chưa chắc lọt, có người hoặc trẻ nhỏ gần đó, hay xe ngược chiều liên tục kéo tới. Đừng đưa xe lên vỉa hè để vòng qua, vì Điều 77 khoản 1 ghi “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.”
Cũng đừng quay đầu giữa phố chật: Điều 15 khoản 4 liệt kê “đường hẹp” trong nơi không được quay đầu xe. Bài không kết luận phố nào là “đường hẹp” theo luật, nên hãy xem bản đồ và chọn lối từ trước ngã rẽ.
Khi đi xe thuê ở Hà Nội
Với xe thuê, đừng tự gập hay chỉnh gương bằng dụng cụ. Nếu lỡ cọ vào ô tô đỗ hoặc gương bị lệch, hãy dừng ở nơi an toàn, chụp ảnh chỗ chạm rồi gọi tiệm theo số 0942467674 trong giờ 09:00 đến 21:00. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên; chi phí, đổi xe hay hỗ trợ ngoài giờ cần hỏi và xác nhận trực tiếp trước khi thuê.
Xem thêm nhóm bài tình huống giao thông, chuyên mục kỹ năng, mục thuê xe hoặc trang liên hệ.
Điều luật trích theo Luật số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.