Đau đầu có nên đi xe máy là câu hỏi hay đến muộn: lúc đã ngồi lên yên, đầu nhức âm ỉ hoặc nhức nửa đầu, còn ánh nắng ngoài cổng làm mắt phải nheo lại. Bài không chẩn đoán cơn đau và không nêu tên thuốc; bài chỉ giúp quyết định một việc cụ thể: lúc này có nên tự lái không, và nếu chưa thì làm gì.
Đau đầu có nên đi xe máy: xem bạn còn tập trung và còn nhìn rõ không
Cơn đau đầu có thể làm khó giữ chú ý, còn ánh sáng chói có thể làm khó nhìn đường, mà lái xe máy ở Hà Nội cần cả hai gần như liên tục. Chỉ cần còn một dấu hiệu dưới đây là chưa nên tự lái, và đang phân vân cũng nên tính là chưa:
- Đau làm khó giữ chú ý vào đường, dễ lơ đãng hoặc phản ứng chậm.
- Ánh sáng làm khó chịu: phải nheo mắt, né nắng hoặc né đèn xe.
- Nhìn mờ, hoa mắt, thấy lóa, buồn nôn hoặc chóng mặt đi kèm cơn đau.
Các tài liệu y tế phổ thông về một dạng nhức đầu kèm nhạy sáng (bài không nêu tên gọi) mà bài đọc được (theo tóm tắt, chưa đọc toàn văn) có chung hướng: khi đang đau như vậy thì nên nhờ người khác lái nếu có thể. Các tài liệu ấy chủ yếu nói về ô tô, chưa có tài liệu riêng cho xe máy.
Nghỉ ở chỗ yên tĩnh, ít sáng: việc nên làm trước khi tính chuyện đi
Hãy dừng việc đang làm và tìm một chỗ yên tĩnh, ít sáng để ngồi nghỉ. Uống nước nếu thấy khát. Báo cho người ở cạnh biết bạn đang đau; việc chưa gấp thì để sau. Nếu bác sĩ đã dặn điều gì cho những lúc đau thế này, hãy làm theo lời dặn đó.
Vào ngày nắng gắt, nếu bạn nhạy với ánh sáng, hãy tránh sắp chuyến đi đúng lúc nắng chói.
Nhờ người chở, gọi xe hay hoãn chuyến: cách đi không phải tự lái
Một tin nhắn ngắn nhờ người thân hoặc bạn bè chở là đủ:
- Đầu đang nhức, nhờ anh/chị chở giúp đoạn này được không ạ?
Nếu không ai chở được, bạn có thể gọi xe công nghệ hoặc taxi, đi phương tiện khác hoặc dời việc sang lúc khác; bài không nêu hãng, giá hay thời gian chờ.
Nếu mũ bảo hiểm làm đầu khó chịu hơn, đừng tháo mũ hay nới quai cho đỡ nhức, kể cả khi ngồi sau xe người khác: Điều 33 khoản 2 viết “Người lái xe, người được chở trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm theo đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và cài quai đúng quy cách.” Vẫn khó chịu thì hãy đổi cách đi hoặc hoãn chuyến.
Đang chạy mà đau đầu tăng hoặc chói mắt: giảm ga, báo hiệu, dừng hẳn
Nếu cơn đau tăng hoặc ánh sáng làm bạn không nhìn rõ khi đã ở trên đường, đừng cố chạy nốt. Giảm ga sớm, bật xi nhan, nhìn gương rồi tìm chỗ được phép dừng, ra khỏi dòng xe. Đừng lên vỉa hè, vì Điều 77 khoản 1 viết: “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.”
Khi xe đã dừng hẳn, ngồi nghỉ rồi mới gọi người đón, vì Điều 9 khoản 6 nằm trong các hành vi bị nghiêm cấm và nói về việc dùng tay cầm, sử dụng điện thoại khi xe đang di chuyển; bài không kết luận từng tình huống. Chưa tự chạy tiếp, kể cả khi thấy đỡ.
Dấu hiệu nặng không nên chờ: dừng hẳn rồi gọi cấp cứu 115
Không nên đợi xem thêm nếu đau đầu dữ dội và xuất hiện đột ngột, hoặc đau đầu kèm yếu hay liệt một bên người, méo miệng, nói khó, lú lẫn, ngất hay nôn nhiều. Các tài liệu y tế mà bài đọc được (theo tóm tắt, chưa đọc toàn văn) cùng xếp những dấu hiệu này vào nhóm cần cấp cứu sớm. Đây là dấu hiệu cần nhân viên y tế đánh giá; bài không đoán nguyên nhân.
Khi gặp một trong số này, hãy gọi cấp cứu 115 sau khi đã dừng hẳn, hoặc nhờ người bên cạnh gọi giúp; đừng tự chạy xe đi khám. Số 115 là đầu số cấp cứu y tế mà các nguồn bài đọc được cùng nêu (theo tóm tắt, chưa đọc toàn văn); đầu số có thể thay đổi nên hãy kiểm lại đầu số hiện hành. Bài không nêu số nào khác.
Khi nào nên đi khám: đau đầu hay lặp lại hoặc khác hẳn mọi khi
Có những cơn đau đầu nên để bác sĩ xem: đau đầu hay lặp lại, mới xuất hiện, khác hẳn kiểu đau quen thuộc hoặc ảnh hưởng nhiều đến việc đi làm, đi lại. Các tài liệu y tế mà bài đọc được (theo tóm tắt, chưa đọc toàn văn) cùng nêu những tình huống này, nhưng nêu mức lặp lại khác nhau nên bài không nêu mốc nào. Hai câu mang theo đến buổi khám:
- Đau đầu hay lặp lại như thế này, bác sĩ thấy có cần khám thêm không ạ?
- Khi đang đau như vậy, bác sĩ thấy có nên tự lái xe không ạ?
Đang thuê xe: sắp lịch nhẹ và gọi tiệm trước khi cố chạy
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này. Người hay bị đau đầu nên xếp giờ nhận và trả xe để hôm đau không phải chạy vội; nếu sáng hôm nhận xe đã đau, hãy gọi 0942467674 trong giờ mở cửa để hỏi cách đổi giờ. Đổi giờ, gia hạn, trả muộn hay để xe lại đều là điều xác nhận trực tiếp; bài không hứa tiệm làm được điều nào.
Nếu cơn đau đến giữa chuyến, hãy dừng hẳn ở chỗ được phép, nhờ người đón hoặc nghỉ, rồi gọi tiệm trong giờ mở cửa để hỏi cách xử lý xe. Để xe ở chỗ có biển hiệu hoặc có người trông, khóa cổ, mang chìa theo người, chụp ảnh biển số và chỗ đỗ. Xem thêm nhận xe, trả xe, sự cố khi thuê xe và trang liên hệ.
Điều luật liên quan, và điều bài không kết luận
Điều 59 khoản 2 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ viết: “Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển.” Bài không nêu tiêu chuẩn cụ thể và không kết luận người đang đau đầu có đáp ứng điều kiện đó hay không.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý hay y tế riêng; nguyên văn các điều luật có tại bản hợp nhất trên cổng thông tin của Chính phủ, các quy tắc khác ở mục quy định giao thông.
Tóm lại
Đau đầu, nhức nửa đầu hay chói sáng còn làm khó tập trung và khó nhìn thì chưa tự lái: nghỉ chỗ yên tĩnh, nhờ người chở, hoãn chuyến. Dấu hiệu nặng thì gọi 115. Các bài khác ở mục sức khỏe khi lái xe, kỹ năng lái xe máy ở mục kỹ năng.