Đau mắt đỏ có nên đi xe máy là câu hỏi rất hay gặp vào mùa thu, khi bệnh này lan nhanh ở Hà Nội mà người thuê xe vẫn phải đi làm, đi học, đi khám. Câu trả lời ngắn của tôi: những ngày mắt đang sưng, chảy nước và chói sáng thì đừng tự cầm lái. Dưới đây là cách tự đánh giá mắt, cách giảm rủi ro nếu buộc phải chạy và cách đi lại khác cho tới khi mắt ổn.
Đau mắt đỏ có nên đi xe máy: ba mức để quyết định
Đau mắt đỏ, tên chuyên môn là viêm kết mạc, phần lớn do virus và thường lành tính, nhiều người khỏi sau khoảng một tuần đến mười ngày. Nhưng mấy ngày đầu mắt không làm việc như bình thường, trong khi chạy trong phố Hà Nội bắt bạn liếc gương, nhìn xa, nhìn gần liên tục.
- Mắt sưng, nhiều dử, chảy nước liên tục, nhìn nhòe hoặc chói: không tự lái, nhờ người chở hoặc dùng phương tiện khác.
- Mắt còn đỏ nhưng hết nhòe, hết chói, chỉ hơi cộm: có thể chạy quãng ngắn, đường quen, ban ngày, tốc độ chậm.
- Đau nhức sâu trong mắt, nhìn mờ kéo dài, rất sợ ánh sáng: đi khám chuyên khoa mắt sớm và nhờ người đưa đi.
Đau mắt đỏ lái xe ảnh hưởng tầm nhìn ra sao
Nước mắt và dử làm nhòe từng lúc
Mắt viêm tiết nước mắt và dử gần như liên tục. Đang chạy thì không lau được, còn đưa tay lên dụi vừa mất một tay lái vừa làm mắt nặng thêm. Cái nhòe hay đến đúng lúc cần nhìn rõ nhất: khi chuyển làn, vào vòng xuyến hay qua ngã tư đông.
Chói nắng chiều và đèn pha
Mắt đang viêm nhạy với ánh sáng hơn hẳn. Đi từ Long Biên qua cầu Chương Dương sang Hoàn Kiếm lúc chiều là chạy ngược nắng, mắt nheo lại và chảy nước. Mẹo trong bài đau mắt lúc chiều nắng chiếu thẳng chỉ giảm bớt khi mắt đã viêm.
Buổi tối, đèn pha xe ngược chiều tạo quầng sáng loe rộng và lâu tan hơn. Nếu buộc phải về muộn, đọc trước cách nhìn và giảm tốc khi bị chói đèn pha.
Gió bụi mùa thu
Thu Hà Nội hanh và có gió, bụi từ công trình bay khá nhiều. Mắt đang viêm gặp bụi gần như phản xạ nhắm lại, còn kính chắn mũ nửa đầu không che kín hai bên.
Tự kiểm tra mắt trước khi cầm lái
Trước khi dắt xe ra, làm nhanh các bước sau; bước nào không ổn thì dừng.
- Đọc chữ ở xa: đọc thử biển hiệu bên kia đường. Phải chớp nhiều lần hay nheo mắt mới đọc được thì hôm nay đừng chạy.
- Thử ánh sáng: nhìn về phía có nắng vài giây. Mắt nhức, chảy nước ngay thì ra đường còn tệ hơn.
- Thử liếc nhanh: đảo mắt trái phải như khi xem gương. Cộm đau hoặc mất nét là dấu hiệu không nên lái.
- Nhớ lại thuốc vừa dùng: một số thuốc nhỏ hoặc thuốc mỡ tra mắt làm nhòe một lúc, chờ nhìn rõ hẳn mới lên xe.
- Cân quãng đường: vài trăm mét trong ngõ quen khác hẳn việc qua cầu Vĩnh Tuy giờ tan tầm.
Nếu đau mắt kèm sốt, mệt hoặc đang uống thuốc gây buồn ngủ, xem thêm bài đi xe máy khi đang ốm hoặc dùng thuốc gây buồn ngủ.
Bị đau mắt có nên chạy xe khi buộc phải đi
Có hôm không tránh được: phải tái khám, đi lấy giấy tờ gấp, không ai chở. Khi đó hãy giảm rủi ro hết mức:
- Chọn giờ: tránh giờ cao điểm và tránh chạy khi trời đã tối.
- Che mắt: dùng mũ có kính chắn kín hoặc đeo kính râm ôm mặt. Người cận xem thêm cách đeo kính cận dưới mũ bảo hiểm.
- Không đeo kính áp tròng khi mắt đang viêm, trừ khi bác sĩ cho phép.
- Mang khăn giấy sạch và nước rửa tay: mắt nhòe thì tấp vào lề, dừng hẳn rồi mới lau.
- Đi chậm, giữ khoảng cách xa hơn, không vượt ẩu, vì mắt phản ứng chậm hơn ngày thường.
Giả sử bạn ở trọ Cầu Giấy và có lịch khám mắt ở quận Hai Bà Trưng, quãng đường qua nhiều nút giao đông. Nếu sáng hôm ấy mắt còn chảy nước, gọi xe hoặc nhờ bạn chở an toàn hơn dừng lau mắt giữa dòng xe.
Nhờ người chở và các cách đi lại khác
Đau mắt đỏ lây mạnh qua tay và đồ dùng chung, nên mấy ngày đầu tốt nhất là hạn chế ra ngoài. Khi vẫn phải đi:
- Nhờ người thân hoặc bạn cùng phòng chở: bạn ngồi sau, đội mũ riêng, đeo kính, tránh vịn vai người chở rồi đưa tay lên mặt.
- Xe ôm hoặc taxi công nghệ: có mũ riêng thì mang theo để không lây cho khách sau. Taxi đỡ gió bụi cho mắt hơn.
- Xe buýt hoặc tàu điện Cát Linh – Hà Đông: đeo khẩu trang, kính, không chạm tay vào mắt sau khi vịn tay nắm.
Đừng dùng chung khăn mặt, kính hay mũ bảo hiểm. Rửa tay ngay sau khi tra thuốc, và không tự mua thuốc nhỏ có corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Quy định pháp luật về sức khỏe người lái xe
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025: Điều 59 quy định về tuổi và sức khỏe người lái xe, yêu cầu người lái có sức khỏe phù hợp với loại xe điều khiển. Văn bản gốc trên Công báo Chính phủ.
- Thông tư 36/2024/TT-BYT của Bộ Y tế, hiệu lực từ 01/01/2025: đặt tiêu chuẩn sức khỏe khi khám để cấp, đổi giấy phép lái xe, trong đó có yêu cầu về mắt. Điều kiện áp dụng là lúc khám; giấy khám đạt không có nghĩa hôm nay mắt bạn vẫn đủ tốt để lái. Tra cứu trên cổng văn bản Chính phủ hoặc bản tóm tắt tại LuatVietnam.
Khuyến cáo phòng bệnh nên theo Bộ Y tế và bác sĩ chuyên khoa mắt. Có bằng hợp lệ không miễn trách nhiệm nếu nhìn kém mà gây va chạm. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất.
Đang thuê xe mà bị đau mắt: báo cửa hàng thế nào
Đừng cố chạy cho kịp hạn trả xe. Gọi cửa hàng qua số 0942 467 674 hoặc xem trang liên hệ, trong giờ 09:00–21:00, để bàn cách xử lý.
- Để xe ở nhà vài hôm: khóa cổ, đỗ chỗ an toàn. Chuyện hoàn tiền ngày chưa dùng thì hỏi cửa hàng trực tiếp.
- Nhờ người khác trả xe: người chạy thay cần có giấy phép lái xe phù hợp; báo trước ai sẽ mang xe đến 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên.
- Nhờ cửa hàng nhận xe tại chỗ: thời gian và chi phí giao nhận phải xác nhận trước, không giao nhận ngoài giờ mở cửa.
- Mũ bảo hiểm: có kèm mũ hay không thì hỏi khi đặt xe; nếu dùng mũ của tiệm, nói rõ mắt bị đỏ khi trả để mũ được vệ sinh.
Khi mắt hết nhòe và hết chói, chạy thử một quãng ngắn quen thuộc trước khi đi xa. Các bài về cơ thể khi đi đường nằm ở chuyên mục sức khỏe khi lái xe, còn kỹ năng điều khiển xe nói chung ở mục kỹ năng lái xe máy.