Sáng mùa đông gió bấc thổi qua cầu Chương Dương, hay trưa hè nắng hắt từ mặt đường Nguyễn Văn Cừ, phụ huynh nào phải chở trẻ nhỏ ngày rét đậm hoặc nắng gắt cũng từng phân vân: mặc thêm áo nữa hay thôi, có nên trùm chăn cho con, mang ô hay không. Bé ngồi trên xe hứng trọn gió và nắng mà chưa tự nói được mình khó chịu đến đâu. Bài này đi theo từng việc cụ thể: mặc gì, đội mũ thế nào, tránh thứ lủng lẳng gần bánh xe, chọn giờ đi và khi nào nên để xe ở nhà.
Chở trẻ nhỏ ngày rét đậm: nhiều lớp mỏng thay vì một lớp thật dày
Trẻ ngồi yên không vận động nên lạnh nhanh hơn người lái. Nhưng áo phao quá dày làm bé cứng người, khó ôm eo bố mẹ. Dễ chịu hơn là nhiều lớp vừa người:
- Lớp trong: áo giữ nhiệt hoặc áo cotton ôm vừa.
- Lớp giữa: áo len hay áo nỉ mỏng, cởi ra dễ khi tới nơi có sưởi.
- Lớp ngoài: áo khoác chắn gió có khóa kéo, cổ cao, gấu vừa tới hông.
Phần hay bị quên là tay, cổ và tai. Găng tay giữ tay ấm khi bám người lái; khăn ống loại chui đầu che kín cổ mà không có đuôi bay ra; mũ len mỏng ôm sát đội bên trong mũ bảo hiểm, miễn là quai vẫn cài vừa. Chân đi tất dày, giày kín mũi. Khẩu trang vải vừa mặt giúp bé đỡ hít gió lạnh. Người lớn cũng nên tự chuẩn bị, xem bài đi xe máy đầu mùa lạnh ở Hà Nội.
Mũ bảo hiểm vừa cỡ, không đội chồng lên mũ len dày
Luật giao thông yêu cầu người ngồi trên xe máy đội mũ bảo hiểm và cài quai đúng quy cách, trẻ em ngồi cùng cũng vậy. Ngày rét, nhiều nhà đội cho con mũ len thật dày rồi chụp mũ bảo hiểm người lớn ra ngoài. Mũ như thế xoay lệch khi bé quay đầu và không giữ được đầu con khi va chạm. Hãy dùng mũ trẻ em đúng cỡ, quai cài sát cằm vừa lọt một ngón tay; chi tiết có trong bài đội mũ bảo hiểm cho trẻ em khi đi xe máy. Ngày nắng, mũ để ngoài bãi gửi xe cả buổi sẽ nóng hầm, nên cất vào cốp và sờ thử lớp lót trước khi đội cho con.
Không quấn chăn, không để vạt áo lủng lẳng gần bánh xe
Cảnh quen thuộc ngày rét là bé ngồi sau được trùm nguyên chiếc chăn, hoặc khoác áo măng tô người lớn dài quá gối. Trông ấm nhưng nguy hiểm: mép chăn, đuôi khăn, vạt áo hay quai túi có thể bị gió tạt xuống, cuốn vào nan hoa, xích hoặc bánh sau, làm xe khựng lại và kéo theo cả bé.
Trước khi lăn bánh, nhìn con từ phía sau và hai bên:
- Không mảnh vải nào thõng thấp hơn mặt yên.
- Khăn quàng nhét trong áo khoác, dây mũ áo và dây giày buộc gọn.
- Hai chân bé đặt chắc trên gác chân, xa bánh xe.
Muốn giữ ấm chân, dùng quần dày và tất cao cổ thay vì phủ chăn lên đùi. Xe số bánh nan hoa càng cần để ý, xem bài trẻ ngồi sau bị kẹp chân vào nan hoa.
Chở con đi học trời nắng gắt: áo chống nắng thay cho ô
Có nên cho bé cầm ô ngồi sau? Không. Ô bắt gió như cánh buồm, kéo bé ngả người, có thể bật ngược làm xe chao đảo, gọng ô còn chọc vào người lái hoặc xe bên cạnh. Che nắng nên dựa vào đồ mặc trên người:
- Áo chống nắng đúng cỡ trẻ em, có mũ trùm, tay dài, vải mỏng thoáng.
- Khẩu trang mỏng, kính chắn của mũ bảo hiểm, găng tay mỏng.
- Quần dài mỏng, để da chân không áp vào yên hay phần nhựa đã phơi nắng.
Trước khi cho con lên, đặt tay thử lên yên sau và gác chân; xe để ở bãi gửi xe trường học hay cổng chợ có thể nóng rát, lau bằng khăn ướt hoặc phủ khăn lên yên. Mang bình nước của con, cho bé uống khi tới nơi hoặc đã dừng hẳn sát lề. Người lái cũng cần giữ sức, xem đi xe máy ngày nắng gắt: giữ sức và giữ máy.
Chọn giờ và chọn đường cho chuyến đi có trẻ
Giờ học khó dời, nhưng chuyến đi chơi hay thăm ông bà thì chủ động được:
- Ngày rét: tránh sáng sớm khi gió lạnh và sương còn dày, đi gần trưa, về trước khi trời tối.
- Ngày nắng: đi sáng sớm hoặc chiều muộn, tránh giữa trưa.
- Cung đường: ngày gió bấc, dốc cầu Long Biên hay đường Thanh Niên ven Hồ Tây thường lộng gió hơn phố trong. Ngày nắng, phố rợp cây như Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu mát hơn các trục lớn trống trải.
Xem dự báo từ tối hôm trước để bày sẵn quần áo cho con.
Tư thế ngồi: ấm hay mát đến mấy cũng phải ngồi vững
Trẻ mặc nhiều lớp dễ trượt trên yên nếu áo ngoài bằng vải trơn bóng; chọn áo mặt vải hơi nhám hoặc lót đệm yên chống trượt. Bé ngồi sau cần ôm được eo người lái, tay không kẹt trong túi áo; tay áo dài che kín bàn tay thì xắn lên.
Trẻ cũng dễ ngủ gật trên xe, nhất là khi được mặc ấm hoặc khi nắng làm bé mệt. Đầu gục, tay buông là lúc nguy hiểm nhất. Hỏi chuyện con thường xuyên; thấy bé lơ mơ thì tấp vào lề, đánh thức con hẳn rồi mới đi tiếp. Có người lớn thứ hai thì để người đó ngồi sau ôm bé.
Khi nào nên để xe máy ở nhà và gọi taxi
Có những ngày không đáng để thử sức chịu đựng của con:
- Rét đậm kèm mưa phùn, gió mạnh, quãng đường dài như từ Long Biên sang Cầu Giấy.
- Nắng gắt giữa trưa mà phải đi xa hoặc chờ lâu ngoài trời.
- Mưa giông, gió giật, đang có cảnh báo của cơ quan khí tượng.
- Bé vừa ốm dậy, đang mệt hay quấy khóc.
Lúc đó taxi bốn chỗ giúp con được che chắn hoàn toàn. Nếu sau chuyến đi trong thời tiết khắc nghiệt mà bé có biểu hiện khác thường, hãy hỏi ý kiến nhân viên y tế.
Tóm lại
Chở con ngày rét đậm hay nắng gắt cần ba việc: mặc nhiều lớp gọn và áo chống nắng thay cho chăn hay ô, mũ trẻ em vừa đầu cài quai chắc, không để thứ gì lủng lẳng gần bánh xe. Các bài lái xe theo mùa nằm trong mục thời tiết và đường sá, còn kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung ở chuyên mục kỹ năng.