Nhiều gia đình ở Hà Nội đặt câu hỏi giống nhau: bố mẹ đã ngoài sáu mươi, vẫn muốn tự đi chợ, đi lễ chùa, sang nhà bạn cũ chơi cờ, vậy xe 50cc cho người lớn tuổi có phải lựa chọn hợp lý không, hay chỉ là cảm giác “xe nhỏ thì an toàn”? Câu trả lời phụ thuộc ít vào chiếc xe và nhiều hơn vào ba thứ: quãng đường, giờ đi và tuyến đi. Bài này giúp người lớn tuổi và con cháu thuê xe hộ tự đánh giá từng điểm, trước khi quyết định nhận xe.
Xe 50cc cho người lớn tuổi: hợp với ai, không hợp với ai
Ưu điểm dễ thấy của xe 50cc là thân nhẹ, yên thấp, dắt và dựng chân chống ít tốn sức. Với người có tuổi, dắt xe ra khỏi ngõ hay dựng xe trước cổng chợ thường mệt hơn chính chuyến đi, nên xe nhẹ là lợi thế thật.
Nhưng xe nhẹ không tự động có nghĩa là an toàn. Xe 50cc tăng tốc chậm, khó thoát ra khỏi tình huống kẹp giữa hai xe lớn, và chao hơn khi gặp gió ngang trên cầu. Vì vậy có thể chia thành hai nhóm:
Hợp khi:
- Quãng đường mỗi chuyến ngắn, chủ yếu trong phường hoặc sang phường bên cạnh.
- Người đi đã từng lái xe máy nhiều năm, chỉ muốn một chiếc nhẹ hơn.
- Đi vào giờ thoáng và có thể chủ động chọn đường.
Nên cân nhắc lại khi:
- Phải thường xuyên đi trục lớn, qua cầu lớn hoặc vào giờ tan tầm.
- Người đi chưa từng tự điều khiển xe máy, hoặc đã nghỉ lái nhiều năm.
- Thị lực, thính lực hay khả năng xoay cổ đã giảm rõ rệt; trường hợp này gia đình nên hỏi ý kiến bác sĩ trước, đừng tự quyết.
Nếu bạn đang thuê xe hộ cho bố mẹ, phần thủ tục và cách trao đổi với tiệm đã có trong bài thuê xe máy cho người lớn tuổi ở Hà Nội. Ở đây chúng ta tập trung vào việc chạy xe hằng ngày.
Chọn giờ đi: tránh khung giờ đông là bù cho phản xạ chậm
Phản xạ chậm đi một nhịp không đáng ngại khi đường thoáng; nó chỉ thành vấn đề khi có quá nhiều thứ cần xử lý cùng lúc. Cách bù hiệu quả nhất là chọn giờ.
- Buổi sáng sau giờ đi học, đi làm. Khi học sinh đã vào lớp và dòng xe công sở thưa dần, các phố như Nguyễn Văn Cừ, Ngọc Lâm bên Long Biên hay Kim Mã, Đội Cấn bên Ba Đình dễ đi hơn hẳn.
- Đầu giờ chiều. Đây thường là khoảng vắng nhất trong ngày, hợp để đi khám, đi ngân hàng hay đi thăm họ hàng.
- Tránh giờ tan tầm chiều. Dòng xe dày, nhiều người vội, xe buýt dừng đỗ liên tục; xe 50cc đi giữa dòng này rất mệt.
- Hạn chế đi tối. Đèn xe nhỏ, mắt người lớn tuổi lại kém thích nghi với đèn pha ngược chiều. Nếu buộc phải đi, xem thêm cách để xe sau nhìn thấy mình trong bài đi xe 50cc buổi tối.
Những hôm mưa lớn hay sáng sương mù đầu đông cũng nên để xe ở nhà, vì đường trơn và tầm nhìn kém là hai bất lợi mà tốc độ chậm không gỡ được.
Chọn tuyến đi: đường ngắn chưa chắc là đường tốt
Với người lớn tuổi, tuyến tốt là tuyến ít quyết định gấp: ít ngã tư không đèn, ít chỗ phải chuyển làn, ít đoạn xe tải. Con cháu có thể cùng bố mẹ vẽ sẵn tuyến quen cho những nơi hay đến nhất, theo vài nguyên tắc:
- Ưu tiên phố nhỏ song song với trục lớn. Thay vì đi thẳng trục Nguyễn Văn Cừ lúc đông, có thể đi các phố nội khu Bồ Đề cho đoạn ngắn.
- Chọn chỗ rẽ trái có đèn. Rẽ trái ở ngã tư không đèn là thao tác khó nhất với người phản xạ chậm.
-
Cân nhắc kỹ khi qua cầu. Các cầu xe máy được đi như Long Biên, Chương Dương, Vĩnh Tuy hay Nhật Tân đều dài, lộng gió và nhiều xe lớn. Cầu Long Biên còn hẹp, mặt đường nhiều mối nối.
- Biết trước chỗ dừng nghỉ. Một quán nước quen hay sân nhà văn hóa phường giữa đường giúp người đi không phải cố chạy liền một mạch.
Những đặc điểm chung khi xe 50cc đi phố, như đi làn nào và giữ tốc độ ra sao, có ở bài thuê xe 50cc đi phố Hà Nội; bài này chỉ nhấn vào phần áp dụng cho người có tuổi.
Giữ an toàn khi phản xạ chậm hơn: thói quen nhỏ, hiệu quả lớn
Không cần kỹ thuật gì cao siêu, chỉ cần vài thói quen cố định:
- Giữ tốc độ vừa phải, đều tay. Chạy chậm hơn dòng xe một chút và đi sát lề phải, để người khác có chỗ vượt mà không phải ép sát.
- Giữ khoảng cách xa hơn bình thường. Khoảng trống phía trước chính là thời gian dự phòng cho phản xạ. Thấy xe phía trước có dấu hiệu dừng thì nhả ga sớm.
- Quay hẳn đầu nhìn trước khi chuyển hướng. Gương xe nhỏ có điểm mù; người khó xoay cổ thì càng nên giảm tốc hẳn trước khi rẽ.
- Bật xi nhan sớm và giữ lâu. Cho xe sau đủ thời gian hiểu ý định của mình.
- Không vừa đi vừa nghe điện thoại. Có cuộc gọi quan trọng thì tấp vào lề, dừng hẳn rồi mới nghe.
Trang phục cũng góp phần: mũ bảo hiểm cài quai chắc chắn, áo sáng màu, giày có quai hậu thay cho dép lê.
Giấy tờ và quy định: đừng tự suy đoán
Quy định về bằng lái và điều kiện điều khiển xe 50cc đã có thay đổi theo luật mới, nên gia đình không nên dựa vào kinh nghiệm cũ kiểu “xe nhỏ thì không cần gì”. Cách an toàn là kiểm tra quy định hiện hành và hỏi trực tiếp tiệm khi đặt xe. Bài xe 50cc thuê có cần giấy phép lái không tổng hợp những điểm cần hỏi.
Về giấy tờ khi nhận xe, hãy hỏi rõ trực tiếp tiệm cần những gì và xin biên nhận cho mọi giấy tờ để lại. Giá thuê xe 50cc hiện không có trong bảng giá công bố, nên hãy liên hệ để xác nhận trước khi đặt.
Khi thuê ở tiệm: thử xe cùng người sẽ đi
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa từ 09:00 đến 21:00. Nếu được, hãy để chính người lớn tuổi đến thử xe: ngồi lên, chống chân, dắt vài mét, bóp phanh, vặn ga nhẹ trong sân. Cảm giác chân có chạm đất vững, tay có với tới phanh thoải mái không là điều chỉ người đi mới trả lời được.
Nếu cần giao xe tới nhà, việc giao nhận chỉ diễn ra trong giờ mở cửa, còn thời gian và chi phí cần thống nhất với tiệm trước khi đặt. Khi nhận xe, con cháu nên chạy thử cùng bố mẹ một vòng trên tuyến quen trước khi để bố mẹ tự đi.
Tóm lại cho gia đình
Xe 50cc hợp với người lớn tuổi khi chuyến đi ngắn, giờ đi thoáng và tuyến đi quen; nó không bù được cho giờ cao điểm, đường tối hay cầu lớn lộng gió. Hãy cùng bố mẹ chọn giờ, vẽ tuyến và thử xe trước. Các bài khác về dòng xe này nằm ở mục xe 50cc, còn kiến thức chọn xe nói chung có trong chuyên mục xe máy.