Bạn vừa thanh toán xong một chiếc kệ sách tháo rời, một nồi chiên không dầu cỡ lớn hay một thùng nước ngọt, đẩy xe hàng ra bãi gửi xe và bắt đầu băn khoăn: đồ mua về có chở được bằng xe máy không, hay nên quay vào quầy hỏi dịch vụ giao hàng? Ở Hà Nội, cảnh này diễn ra hằng ngày trước các siêu thị lớn như Aeon Mall Long Biên, GO! Thăng Long trên đường Trần Duy Hưng hay dãy cửa hàng điện máy, nội thất dọc Phạm Văn Đồng. Bài này đưa ra năm câu tự hỏi, trả lời được trong vài phút ngay tại bãi xe, trước khi bạn rút dây chun ra buộc.
Đồ mua về có chở được bằng xe máy không: cách dùng năm câu hỏi
Năm câu dưới đây đi theo thứ tự từ dễ thấy đến khó thấy: kích thước, cân nặng, hình dạng, độ dễ vỡ, rồi quãng đường. Chỉ cần một câu trả lời là “không” rõ ràng thì nên dừng lại và tính cách khác. Nếu có hai câu trả lời “lưng chừng”, cũng nên coi như một chữ “không”.
Trước khi hỏi, hãy đặt món đồ cạnh xe, nhìn cả hai cùng lúc. Nhiều người chỉ ước lượng trong đầu khi còn ở trong cửa hàng, rồi ra bãi mới thấy thùng hàng to gần bằng yên xe.
Câu 1: Món đồ có nằm gọn trong khuôn xe không?
Hãy hình dung một chiếc hộp vô hình bao quanh chiếc xe: rộng không quá tay lái, cao không quá vai người lái khi ngồi, dài không thò quá xa sau đuôi xe. Món đồ nằm trọn trong hộp đó thì đạt câu đầu tiên.
- Đồ đặt ở yên sau hoặc giá chở hàng: không lấn sang hai bên quá thân xe, không che đèn hậu và biển số.
- Đồ đặt ở sàn để chân xe ga: không cao quá đầu gối, không làm bạn phải dạng chân hay xoay người để lái.
Một thùng carton đựng lò vi sóng thường qua được câu này. Một tấm nệm gấp đôi, khung giường hay tủ quần áo nguyên khối thì gần như chắc chắn không. Quy định về hàng cồng kềnh nhấn vào việc hàng không được che tầm nhìn, cản trở giao thông hay làm rơi vãi; chi tiết có trong bài quy định chở hàng cồng kềnh trên xe máy.
Câu 2: Bạn có tự nhấc và giữ nó một tay được không?
Cân nặng ghi trên vỏ hộp ít hữu ích bằng một phép thử đơn giản: nhấc món đồ lên, giữ ngang hông bằng một tay trong vài giây. Nếu làm được mà không run tay, xe máy của bạn thường đủ sức chở. Nếu phải ôm cả hai tay, gồng người, thì đến lúc dắt xe ra khỏi bãi, dựng chân chống hay dừng đèn đỏ, chính trọng lượng đó sẽ kéo xe nghiêng về phía nó.
Đồ nặng dồn hết ra yên sau còn làm đầu xe nhẹ đi, tay lái bồng bềnh và phanh trước kém ăn. Một thùng bia hay hai bao gạo có thể chở được, nhưng chỉ khi đặt thấp, sát trọng tâm và buộc chặt. Nếu món đồ quá nặng mà bạn còn phải đi một mình, không người đỡ lúc lên xuống, hãy coi đó là câu trả lời “lưng chừng”.
Câu 3: Hình dạng của nó có chịu được gió và dây buộc không?
Hai món nặng như nhau có thể khác hẳn nhau khi lên xe. Một thùng vuông, đáy phẳng thì ôm sát yên, dây buộc có chỗ bám. Một món tròn, dẹt hay dài thì không.
- Đồ phẳng và rộng như tấm gương, mặt bàn, tranh khung lớn hứng gió như cánh buồm. Lên cầu Thăng Long hay đi dọc đê sông Hồng chiều gió mạnh, một cú gió ngang đủ đẩy lệch cả xe.
- Đồ tròn hoặc trơn như thùng nhựa, can nước, nồi inox lớn dễ xoay trong dây, buộc xong lắc thử vẫn trượt.
- Đồ dài như thanh rèm, ống nhựa, gậy lau nhà cán dài làm bán kính quay lớn hơn, dễ quẹt xe bên cạnh khi rẽ trong phố hẹp.
Nếu món đồ có hộp gốc vuông vức thì giữ nguyên hộp để dây có góc siết.
Câu 4: Món đồ có chịu nổi rung lắc và một lần rơi không?
Hãy giả định xấu nhất: trên đường về, món đồ bị xóc mạnh qua một ổ gà, hoặc trượt khỏi yên khi bạn phanh gấp. Nó còn dùng được không?
Đồ điện tử có màn hình, bát đĩa sứ, kính, gương và những món đã lắp ráp sẵn là nhóm đáng lo nhất. Màn hình tivi để nằm ngang trên yên sau, chịu rung suốt quãng đường dài, có thể hỏng dù vỏ hộp vẫn nguyên. Ngược lại, chăn ga, chảo chống dính, đồ nhựa gia dụng gần như không sợ gì ngoài bị rơi.
Với đồ dễ vỡ, câu hỏi không chỉ là “có chở được không” mà là “có đáng mạo hiểm không”. Một bộ bát đĩa giá trị cao mà cửa hàng có giao tận nhà thì không nên tự chở. Nếu vẫn quyết định mang về, đọc thêm cách lót và chèn trong bài chở đồ dễ vỡ trên xe máy sao cho không hỏng.
Câu 5: Quãng đường về có những đoạn nào khó?
Cùng một món đồ, chở năm phút qua vài con phố khác với chở bốn mươi phút qua cầu và giờ cao điểm. Hãy hình dung tuyến đường về và tự hỏi:
- Có lên xuống cầu không? Cầu Chương Dương, cầu Vĩnh Tuy hay cầu Nhật Tân đều có dốc dẫn và gió ngang. Đồ cao, đồ phẳng chịu ảnh hưởng nhiều nhất ở đây.
- Có đi giờ tan tầm không? Đường Nguyễn Văn Cừ hay Trường Chinh lúc chiều muộn đông kín, bạn sẽ phải phanh và chống chân liên tục với một món đồ đang đè lên xe.
- Có vào ngõ sâu, dốc hoặc lát gạch không? Ngõ nhỏ ở Đống Đa, Cầu Giấy hay khu tập thể cũ thường có gờ, khúc cua gấp và chỗ dắt xe hẹp.
Đường càng dài và càng nhiều đoạn khó, tiêu chuẩn cho bốn câu trước càng phải khắt khe hơn.
Khi nào nên nhờ giao hàng thay vì chở
Nếu năm câu cho ra một chữ “không” rõ ràng, hoặc hai câu lưng chừng, đừng cố. Một vài phương án thay thế quen thuộc ở Hà Nội:
- Hỏi dịch vụ giao hàng của cửa hàng. Siêu thị và cửa hàng điện máy lớn thường có quầy giao hàng tận nhà cho đồ cồng kềnh; hỏi rõ phí và giờ giao ngay lúc thanh toán.
- Gọi xe tải nhỏ hoặc xe ba gác qua ứng dụng. Hợp với đồ nội thất, tủ lạnh, máy giặt hay khi mua nhiều món cùng lúc.
- Tách chuyến. Mang về trước những món nhỏ, quay lại lấy món còn lại khi có người đi cùng hoặc khi đường vắng.
Nếu qua được cả năm câu, giờ mới đến lúc buộc. Các cách xếp, buộc và đi xe với từng loại đồ cụ thể, từ thùng carton đến hành lý về quê, có trong mục chở đồ và hành lý, còn các kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục kỹ năng.